Kho nhôm 4,3 tỷ USD ‘đội lốt’ hàng Việt đi Mỹ: Tuần tới, Hải quan thông tin chi tiết

Nội dung được một đại diện của Tổng cục Hải quan chia sẻ với VTC News sáng 30/10. Theo vị này, tuần tới Tổng cục Hải quan sẽ có thông tin cụ thể liên quan đến khối lượng nhôm khổng lồ xuất xứ Trung Quốc "đội lốt" hàng Việt để xuất khẩu.

Kho nhôm có giá trị khoảng 4,3 tỷ USD là của Công ty Nhôm Toàn cầu Việt Nam (trụ sở tại Bà Rịa - Vũng Tàu) - chủ đầu tư dự án nhà máy sản xuất nhôm định hình.

Kho nhôm khổng lồ 500.000 tấn tại Vũng Tàu. (Ảnh: WSJ)

Đây là dự án có công suất 200.000 tấn/năm do hai người gốc Trung Quốc, quốc tịch Australia là ông Jacky Cheung và ông Wang Tong rót vốn 5.000 tỷ đồng (khoảng 250 triệu USD). Toàn bộ sản phẩm nhôm của nhà máy được xuất khẩu.

Theo giấy phép đầu tư do Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cấp, thời hạn hoạt động của dự án là 37 năm, kể từ 2011.

Tuy nhiên vào 2017, báo Wall Street Journal có loạt bài điều tra cho biết đứng sau dự án trên là China Zhongwang, một tập đoàn lớn chuyên về nhôm của Trung Quốc, thuộc sự quản lý của tỷ phú Liu Zhongtian.

Vẫn theo tờ báo này, cuối năm 2016 hàng loạt động thái bất thường trong xuất nhập khẩu nhôm giữa Trung Quốc, Mỹ, Mexico và Việt Nam đều có mối liên hệ tới tỷ phú người Trung Quốc này.

Cụ thể, sau khi bị Mỹ đánh thuế bán phá giá, công ty của Liu Zhongtian và nhiều nhà xuất khẩu nhôm Trung Quốc tìm cách thành lập các pháp nhân bí mật tại những nước như Mexico hay Việt Nam để xuất khẩu hàng của mình vào Mỹ. Nguyên nhân việc này là do nhôm Trung Quốc xuất sang thị trường Mỹ phải chịu thuế đến 374%, trong khi nhôm Việt Nam xuất vào Mỹ chỉ phải chịu thuế thấp hơn rất nhiều.

Theo ông Nguyễn Văn Cẩn - Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, cơ quan Hải quan Việt Nam đang phối hợp với Hải quan Mỹ ngăn chặn số nhôm này được xuất sang Mỹ với xuất xứ hàng Việt Nam. “Hải quan Mỹ trao đổi với Tổng cục Hải quan, kể cả khi doanh nghiệp dùng thủ đoạn nhập khẩu nhôm thanh, nhôm thỏi, nhôm thành phẩm về đưa vào lò nấu thành nhôm thỏi rồi cán thành nhôm thanh cũng không đủ điều kiện có xuất xứ Việt Nam để hưởng ưu đãi”, ông Cẩn cho biết trong một buổi họp báo của Tổng cục Hải quan mới đây.

Ông Cẩn khẳng định, cơ quan chức năng đang triển khai hàng loạt biện pháp nhằm ngăn chặn hiện tượng gian lận xuất xứ hàng hóa, giả mạo hàng Việt Nam để tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. “Không để Việt Nam thành điểm trung chuyển của hàng hóa gian lận, hiện cơ quan Hải quan đã và đang tiếp tục đấu tranh mạnh mẽ với các hành vi gian lận xuất xứ”, người đứng đầu Tổng cục Hải quan cho hay.

Bên cạnh đó, ông Cẩn cho biết cơ quan này đang kiểm tra, xác minh, điều tra một loạt vụ việc về các đối tượng, các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu trong thời gian gần đây.

Theo đó, cơ quan Hải quan đang tạm giữ 10 container xe đạp nghi giả mạo xuất xứ Việt Nam tại Bình Dương. Quá trình kiểm tra thực tế và hồ sơ của doanh nghiệp cho thấy gần như 100% lô xe đạp này được nhập từ nước ngoài, thậm chí nhãn mác cũng được dán từ nước ngoài, sau đó đưa về Việt Nam để lắp ráp và gắn xuất xứ hàng Việt Nam.

Hải quan cũng đang tạm giữ hàng chục container máy móc thiết bị nhập từ nước ngoài và chỉ qua công đoạn gia công lắp ráp đơn giản rồi gắn mác “Made in Việt Nam” tại cảng Hải Phòng.

Tại các cảng như TP.HCM, Bình Dương và Hải Phòng, Hải quan cũng phát hiện nhiều container hàng thành phẩm được sản xuất ở nước ngoài nhưng ghi sẵn nhãn hiệu trong nước để tiêu thụ ở thị trường nội địa.