Làm gì để ngăn nguy cơ doanh nghiệp Việt bị thâu tóm giá rẻ hậu đại dịch Covid-19?

Tại Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng đã đề cập đến nguy cơ doanh nghiệp tiềm năng có thể bị thâu tóm với giá rẻ hậu Covid-19.

Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KHĐT), số dự án FDI đăng ký mới giảm gần 10% so với cùng kỳ nhưng nhiều nhà đầu tư vẫn đẩy mạnh các thương vụ mua cổ phần, góp vốn. Trong 4 tháng đầu năm 2020, 3.210 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, tăng 32,9% so với cùng kỳ năm ngoái và gấp 3,3 lần so với số lượt đăng ký vốn FDI mới.

Chỉ tính riêng Trung Quốc, các nhà đầu tư từ nước này thực hiện giao dịch rót vốn đầu tư qua hình thức M&A doanh nghiệp Việt Nam lên đến 557 lượt, tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trước tình hình này, phía VCCI đề xuất Chính phủ cần chỉ đạo tạm thời dừng việc mua bán, sáp nhập doanh nghiệp.

Ông Đỗ Nhất Hoàng Cục trưởng Đầu tư nước ngoài cho biết phía Bộ KHĐT đã báo cáo Chính phủ tình trạng và các giải pháp các nước đang áp dụng cho doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, ông cho rằng chỉ nên hạn chế việc thâu tóm doanh nghiệp chủ chốt còn vẫn để hoạt động mua cổ phần, góp vốn vào các công ty bình thường một cách tự nhiên.

TS. Đinh Trường Hinh Chủ tịch EGAT (Virginia, Hoa Kỳ) cho biết hiện trạng này đã được nhiều nước quan ngại. Ví dụ như Ấn Độ đang tìm đối sách để ngăn doanh nghiệp Trung Quốc thâu tóm các doanh nghiệp nội địa, cũng như tuần các máy móc, công nghệ cũ vào thị trường.

Theo ông Hinh, Ấn Độ đã ra một đạo luật là trong thời gian Covid-19 thì tất cả các đầu tư từ các nước láng giềng phải được chính phủ Ấn Độ chấp nhận chứ không phải tự động đi vào như trước đây.

"Điều này thì Mỹ cũng đã làm từ lâu. Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) là một ủy ban liên ngành được thành lập từ 1975 để duyệt xét đầu tư tư nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc, lúc đầu là do lý do an ninh nhưng trong mấy năm gần đây thiên về thương mại và kinh tế nhiều hơn", ông nói.

Cũng tương tự như Ấn Độ, vừa qua, 2 nước Úc và Đức đều tuyên bố là trong thời kỳ đại dịch Covid-19, tất cả đầu tư từ nước ngoài phải được Chính phủ xem xét để tránh trường hợp các nước khác thừa cơ hội "nước đục thả câu".

Ông Hinh nhấn mạnh: Dịp Covid-19 cũng chính là một "cơ hội bằng vàng" để các kinh tế gia Việt Nam có cơ hội phân tách ảnh hưởng của Trung Quốc đối với nền kinh tế Việt Nam. Từ đó, Chính phủ phải lập ra một chương trình rõ ràng, thiết thực, và có thể giám sát để trong một thời gian có thể giảm thiểu các ảnh hưởng từ một thị trường, nhất là các đầu vào về chất xám cũng như về vật liệu và thay vào đó các nguồn từ trong nước hoặc từ các nước khác.