Lên lộ trình tăng hệ số rủi ro trong cho vay của công ty tài chính

Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện dự thảo thông tư quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng phi ngân hàng.

Tổ chức tín dụng phi ngân hàng tại Việt Nam chủ yếu gồm các công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và một số tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác.

Tại Việt Nam hiện nay có 16 công ty tài chính đang hoạt động, trong đó có 12 công ty tài chính tín dụng tiêu dùng.

Theo thuyết minh dự thảo thông tư nói trên, Ngân hàng Nhà nước định hướng bảo đảm tiến gần hơn chuẩn mực, thông lệ quốc tế trên cơ sở phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn riêng lẻ và tỷ lệ an toàn vốn hợp nhất; tăng cường khả năng chịu đựng rủi ro của tổ chức tín dụng phi ngân hàng trước những cú sốc của thị trường.

Và trên cơ sở quy định mới, mục đích của nhà điều hành khi triển khai thông tư này là yêu cầu tổ chức tín dụng phi ngân hàng cơ cấu lại danh mục đầu tư theo mức độ rủi ro đối với từng loại tài sản “Có” trên cơ sở sử dụng nguồn vốn.

Cụ thể hơn, dự thảo trên đưa ra hướng điều chỉnh hệ số rủi ro đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Điểm mới của dự thảo Thông tư so với quy định hiện nay (đang thực hiện theo Thông tư 36) là tỷ lệ an toàn vốn được xác định bằng Vốn tự có so với Tổng tài sản có rủi ro và kế thừa nội dung Thông tư số 36, đồng thời có sửa đổi hệ số rủi ro theo hướng được điều chỉnh tăng nhằm đảm bảo kiểm soát, hạn chế đối với lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo đó, nhóm tài sản Có có hệ số rủi ro 50% được áp dụng đối với các khoản phải đòi được bảo đảm toàn bộ bằng nhà ở (bao gồm cả nhà ở hình thành trong tương lai), quyền sử dụng đất, công trình xây dựng gắn với quyền sử dụng đất của bên vay và đáp ứng một trong các điều kiện quy định...

Mức hệ số rủi ro trên cũng áp với khoản cho vay để phục vụ hoạt động kinh doanh theo quy định của Ngân hàng Nhà nước quy định hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; khoản cho vay cá nhân để khách hàng mua nhà ở xã hội, mua nhà ở theo các chương trình, dự án hỗ trợ của Chính phủ.

Khoản cho vay cá nhân để khách hàng mua nhà ở mà số tiền thỏa thuận cho vay/mức cho vay tại hợp đồng tín dụng dưới 1,5 tỷ đồng cũng có hệ số rủi ro là 50%. Mỗi khách hàng chỉ được áp dụng hệ số rủi ro này cho 1 khoản vay.

Tuy nhiên, theo dự thảo, nhóm tài sản Có có hệ số rủi ro 120% (có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2021 đến hết ngày 31/12/2021) và 150% (có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2022) được áp dụng đối với: Các khoản phải đòi đối với cá nhân phục vụ nhu cầu đời sống mà tổng số tiền thỏa thuận cho vay/mức cho vay tại các hợp đồng tín dụng của khách hàng đó từ 4 tỷ đồng trở lên (sau khi trừ đi khoản phải đòi của khách hàng đó đã áp dụng hệ số rủi ro 50%).

Như vậy, hướng tăng lên nói trên cũng có sự tương đồng như cơ chế mà Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện vừa qua tại các tổ chức tín dụng là các ngân hàng thương mại, áp mức cao hơn đối với các khoản vay có giá trị lớn trong cho vay cá nhân phục vụ nhu cầu đời sống.