Liên tục phát hiện các mỏ 'vàng đen' bất tận - quốc gia có dân số bằng 1/10 Hà Nội này đang mơ 'hóa rồng', sánh ngang các cường quốc dầu mỏ số một thế giới

Sau 2 năm liên tục phát hiện các mỏ dầu mới ở Guyana, các chuyên gia còn bất ngờ hơn khi nhận thấy vùng biển sâu của quốc gia này thậm chí còn chứa nhiều dầu thô hơn nữa. Người ta tin rằng Guyana có tiềm năng để trở thành "ông lớn" sản xuất dầu tiếp theo của thế giới.

Tuy nhiên, chính phủ Guyana sẽ phải đạt được một số thỏa thuận nhất định để đảm bảo vấn đề an ninh, tài chính của đất nước trước khi nghĩ đến việc "gặt hái thành quả" từ các giếng dầu khổng lồ và trở thành cường quốc xuất khẩu dầu.

Trong 2 thập kỷ qua, Guyana chính là nơi phát hiện ra nhiều các mỏ dầu với trữ lượng lớn nhất thế giới, sau khi Exxon Corp có thêm các phát hiện ở lô Stabroek vào năm ngoái, nâng tổng số dầu họ tìm thấy lên khoảng 11 tỷ thùng. Giờ đây, Exxon tiếp tục mở rộng khu vực thăm dò dưới độ sâu 18.000 feet so với mức 15.000 feet trước đây.

Liên tiếp tìm ra các mỏ dầu mới, Exxon kỳ vọng mỏ khai thác thứ 3 của họ tại đây sẽ đi vào hoạt động sớm hơn nhiều tháng so với kế hoạch - vào quý III/2023 thay vì năm 2024.

Việc thăm dò sâu hơn dự kiến sẽ giúp tìm ra thêm trữ lượng lên đến hàng tỷ thùng, theo John Hess - CEO của Hess, công ty có 30% cổ phần trong tập đoàn do Exxon lãnh đạo ở Guyana. Hess tin rằng giếng dầu mới phát hiện ở Fangtooth - khoan ở độ sâu 18.000 feet, có thể trở thành mỏ khai thác mới nhờ trữ lượng khổng lồ của nó.

Phó Tổng thống Guyana Bharrat Jagdeo bày tỏ sự háo hức của chính phủ trong việc phát triển các nguồn dự trữ dầu ngoài khơi xa, thay vì tiếp tục nghiên cứu địa chấn tại các khu vực chuẩn bị cho đi đấu giá vào tháng 9 này.

Cuộc đấu giá sẽ tiến hành với Lô C, một khu vực nước siêu sâu chưa được cấp phép thăm dò trước đây. Hiện chưa rõ toàn bộ khu vực có diện tích 9.500 km2 sẽ được đấu giá thành một khối hay chia nhỏ. Cũng không chắc Exxon có tham gia đấu giá hay Guyana sẽ ưu ái một cái tên nào khác.

Ngay cả trước khi phát hiện ra các mỏ dầu ở các vùng nước sâu gần đây, người ta đã rất lạc quan về tiềm năng của Guyana - kỳ vọng nước này trở thành nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới.

Exxon đã phát hiện ra 5 mỏ dầu trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay, nâng tổng số mỏ dầu họ phát hiện ra lên con số 31. Trữ lượng dầu khổng lồ của Guyana hiện đã lớn hơn một số nhà sản xuất dầu của Nam Mỹ như Colombia, Ecuador và Argentina. Guyana hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ 7 ở Mỹ Latin và Caribe, dự kiến trở thành quốc gia sản xuất dầu nằm trong top 20 toàn cầu với sản lượng ước tính khoảng 1,2 triệu thùng/ngày khi lô Stabroek đi vào sản xuất năm 2027.

Mặc dù có những phát hiện khổng lồ, Guyana không vội vàng thiết lập các thỏa thuận chia sẻ sản lượng mới (PSA), theo Bộ Tài nguyên. Guyana mong muốn sẽ xem xét lại PSA hiện tại với Exxon và các đối tác - chủ yếu là tăng quyền lợi của họ cho các dự án dầu khí. PSA hiện tại bị chỉ trích là tạo quá nhiều thuận lợi cho các công ty dầu mỏ nước ngoài.

Guyana, trong khi đó, dự kiến tập trung vào việc thành lập một cơ quan quản lý dầu khí, hỗ trợ việc tạo ra một PSA mới và giải quyết một số vấn đề khác. Nhưng nếu phải chờ quá lâu để thành lập cơ quan quản lý mới và PSA, các cuộc đấu giá để thăm dò nhiều hơn ở khu vực biển của họ có thể bị bỏ lỡ.

Các chuyên gia trong ngành và các nhà môi trường lo ngại rằng Exxon và các công ty nước ngoài khác có thể lợi dụng quốc gia Nam Mỹ nhỏ bé này nếu chính phủ không hành động nhanh chóng và quyết đoán.

Là một trong những quốc gia nghèo nhất vùng Caribe, Guyana có thể sử dụng nguồn thu từ dầu mỏ để phát triển kinh tế, xã hội. Một số chính trị gia của Guyana đã cáo buộc Exxon lừa đảo đất nước này hàng tỷ USD bằng cách ký những thỏa thuận béo bở với một chính phủ thiếu kinh nghiệm. Exxin cung cấp quá ít tiền để phát triển Guyana.

Ước tính, dầu thô có thể đóng góp 150 tỷ USD cho nền kinh tế Guyana trong 3 thập kỷ tới, giúp ích rất lớn cho quốc gia có dân số chỉ khoảng 800.000 người, 40% sống trong cảnh nghèo đó.

Tuy nhiên, để có được khoản thu này, các chuyên gia cho rằng Guyana phải nhanh chóng hành động trong việc thành lập một cơ quan quản lý phù hợp, thiết lập PSA cung cấp các điều khoản có lợi nhất có thể cho Guyana.