Lối đi nào cho ngành sản xuất lúa gạo Việt Nam?

Bên cạnh đó, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực từ 1/8/2020 ngay lập tức đã mở ra nhiều cơ hội cho mặt hàng gạo và các loại nông sản khác.

Theo nhận định của các chuyên gia, việc xuất khẩu sản phẩm gạo sang thị trường EU không chỉ mở ra cơ hội lớn mà còn đánh dấu mốc thương hiệu gạo Việt Nam chính thức định danh trên thị trường quốc tế.

Thách thức trước mắt

Lâu nay, người trồng lúa thường có xu hướng thâm canh tăng vụ đi kèm với sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật. Các hộ sản xuất lúa quy mô nhỏ thường thiếu những kỹ thuật canh tác phù hợp để sản xuất lúa chất lượng cao.

Bên cạnh đó lúa gạo ở Việt Nam rất khó truy xuất nguồn gốc. Các công ty gạo chủ yếu dựa vào hệ thống thu mua thông qua thương lái nên rất khó truy xuất nguồn gốc của lúa gạo và làm suy yếu chất lượng của các sản phẩm gạo. Việt Nam đa phần xuất khẩu gạo trắng ở phân khúc thị trường cấp thấp. Với chất lượng thấp và giá rẻ, Việt Nam dễ dàng xuất khẩu sang các nước có thu nhập thấp hơn. Tuy nhiên, danh tiếng của Việt Nam tại phân khúc thị trường cấp thấp cùng với việc thiếu vắng một thương hiệu quốc gia cũng góp phần làm cho giá bán lúa gạo của nông dân thấp.

Khi công nghệ là xu hướng

Trước những thách thức đang đặt ra, những bước đi ban đầu như việc ứng dụng các trang thiết bị hiện đại vào quá trình sản xuất lúa gạo có thể coi là xu hướng tất yếu, giúp gia tăng sản lượng lúa gạo vào mỗi vụ thu hoạch.

Tại cánh đồng lúa ở huyện Hòn Đất (tỉnh Kiên Giang) với diện tích khoảng 400 hecta có ít nhất 12 chiếc máy gặt đập liên hợp hoạt động cùng lúc. Anh Dư - một nông dân đang thuê máy gặt đập liên hợp để thu hoạch của mình, chia sẻ: "Ruộng của tôi năng suất ước chừng 400 kg/sào. Giá thuê máy gặt đập khoảng 110.000 đồng/sào nhưng nếu thu hoạch bằng thủ công thì chi phí gấp 3 lần. Tính ra, với 4 sào lúa cũng tiết kiệm hơn 800.000 đồng - một số tiền không nhỏ đối với nông dân như tôi."

Người nông dân sử dụng máy gặt đập liên hợp giúp gia tăng năng suất.

Bên cạnh việc áp dụng máy gặt đập liên hợp, người nông dân nên ứng dụng hệ thống tưới cây bằng điện thoại nhằm giảm thiểu nguồn nhân công làm việc, hoặc tối ưu hóa sản xuất bằng việc ứng dụng máy bay không người lái trong quá trình phun thuốc trên cánh đồng. Loại máy này có thể phun trên diện tích rộng và những địa hình phức tạp trong phạm vi điều khiển 7.000m, dung tích tối đa có thể lên tới 10 lít nước, công suất phun đạt 2-3ha/giờ. Hơn hết, việc sử dụng máy bay không người lái sẽ an toàn hơn cho người nông dân vì không phải tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

Người nông dân sử dụng máy bay không người lái trong phun thuốc.

Khi người nông dân rẽ lối

Ở vùng ĐBSCL đã xuất hiện tín hiệu vui khi một số doanh nghiệp dám đi tiên phong tái cơ cấu ngành sản xuất lúa gạo, trong đó, Tập đoàn Tân Long là một ví dụ trong việc áp dụng mô hình hợp tác xã kiểu mới.

Tân Long đã cam kết đồng hành cùng nông dân không chỉ là giá thu mua tốt hơn thị trường, mà là cả sự gắn kết và chia sẻ khó khăn. Nhờ sở hữu hệ thống nhà máy và kho lưu trữ lớn, lại sắp đưa vào hoạt động Nhà máy Gạo Hạnh Phúc với quy mô lớn nhất nhì Châu Á, cùng với đó là điều kiện về bến bãi để tập kết dự trữ hàng hóa, sự chủ động về vốn lưu động và phương án tiếp cận vốn ngân hàng đã giúp Tân Long luôn tự tin trong hành trình đồng hành với người nông dân.

Ông Nguyễn Chánh Trung – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Tân Long cho biết : "Việc phát triển các mô hình hợp tác xã kiểu mới tập hợp được đông đảo nông dân trên mô hình cánh đồng lớn. Năng lực liên kết sản xuất tiêu thụ với doanh nghiệp là khâu then chốt, nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt các tiêu chuẩn xuất khẩu vào các thị trường cao cấp, giúp nâng cao giá trị gia tăng, phát triển lợi ích cho cả nông dân và doanh nghiệp, từ đó phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo".

Nụ cười bội thu trên cánh đồng khi nông dân "bắt tay" cùng doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, cái "bắt tay" giữa người nông dân và doanh nghiệp theo mô hình hợp tác xã kiểu mới sẽ tạo ra lối đi riêng cho ngành sản xuất lúa gạo Việt Nam khi chất lượng sản phẩm sẽ được ưu tiên hàng đầu. Hơn hết, bà con nông dân sẽ bội thu trong những vụ mùa khi mạnh dạn rẽ lối để song hành cùng những doanh nghiệp có tâm và tầm trong ngành nông nghiệp.

Để được tư vấn về kỹ thuật canh tác; thông tin thu mua lúa tươi; giải đáp thắc mắc bệnh dịch và cách thức thành lập – phát triển mô hình hợp tác xã, bà con có thể liên hệ đường dây nóng của Tập đoàn Tân Long 1900 8661.