Doanh nghiệp Việt phải từng bước làm chủ công nghệ sân bay, đường sắt

Hạ tầng giao thông quốc gia có bước phát triển mạnh mẽ

Sáng 21/1, Đại hội XIV tổ chức phiên thảo luận tại hội trường về các Văn kiện Đại hội. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tham luận làm sáng tỏ hơn về đột phá mạnh mẽ phát triển kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới.

Ông Trần Hồng Minh nêu rõ, thời gian qua, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia có bước phát triển mạnh mẽ, đồng bộ hơn, nhiều dự án trọng điểm đã hoàn thành vượt tiến độ.

Đến hết năm 2025, Việt Nam đã có 3.345 km tuyến chính cao tốc và 458 km nút giao và đường dẫn được đưa vào khai thác; đã hoàn chỉnh đưa vào khai thác 1.701 km đường biển và 1.584 km đường quốc lộ. Tổng năng lực hệ thống cảng biển tăng 1,3 lần so với năm 2020, từ 730 triệu tấn lên 930 triệu tấn. Tổng công suất các cảng hàng không tăng hơn 1,6 lần so với năm 2020, từ 92,4 triệu hành khách lên 155 triệu hành khách trên năm. Nhờ vậy đã góp phần giảm chi phí logistics từ 21% vào năm 2018 đến nay chỉ còn khoảng 17%, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bên cạnh đó, hệ thống sân bay, các cảng lớn, đường sắt đã và đang được tập trung đầu tư nâng cấp, hoàn thiện như đã hoàn thành nhà ga T2 Nội Bài, nhà ga T3 sân Tân Sơn Nhất; triển khai sân bay Long Thành , sân bay Gia Bình, sân bay Phú Quốc. Hệ thống đường sắt quốc gia như đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; và hệ thống đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp tục được triển khai tích cực.

Hạ tầng xây dựng đô thị, nhà ở, hạ tầng kỹ thuật xã hội phát triển nhanh hơn, đáp ứng tốt hơn với nhu cầu của người dân và doanh nghiệp . Không gian đô thị được mở rộng, hình thành các vùng đô thị hóa, cực tăng trưởng mới. Nhiều khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch dịch vụ được đầu tư tương đối đồng bộ.

Hoàn thành tối thiểu 5.000 km đường cao tốc

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề xuất thực hiện một số giải pháp về đột phá phát triển mạnh mẽ kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới. Trước hết, tiếp tục đổi mới công tác xây dựng thể chế pháp luật; tiếp tục hoàn thiện hệ thống các quy hoạch ngành, hệ thống chỉ tiêu phát triển ngành với tầm nhìn dài hạn, đi trước một bước mang tính ổn định lâu dài; đặc biệt là quy hoạch hạ tầng cảng biển, sân bay, đường thủy để dẫn dắt, định hướng công tác đầu tư phát triển hạ tầng, bảo đảm hiệu quả đầu tư, phát triển cân đối hài hòa tổng thể giữa các lĩnh vực.

Ưu tiên phân bổ nguồn lực cho kết cấu hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa, liên kết vùng, tạo ra hành lang kinh tế mới cho các dự án xây dựng xanh, giao thông phát thải thấp, vật liệu tái chế, sử dụng năng lượng hiệu quả, ứng phó biến đổi khí hậu, quan tâm an sinh xã hội qua việc triển khai hiệu quả chương trình nhà ở xã hội, phát triển đô thị hiện đại.

Theo ông Minh, trong nhiệm kỳ sẽ tập trung các mục tiêu trọng tâm như: Hoàn thành tối thiểu 5.000 km đường cao tốc; đưa năng lực hệ thống cảng biển lên trên 1,2 tỷ tấn, hệ thống cảng hàng không lên trên 155 triệu hành khách; và phấn đấu hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội sớm trước 2 năm và hoàn thành trên 1,6 triệu căn vào năm 2030 so với mục tiêu; nâng tỷ lệ nhà ở kiên cố toàn quốc lên 85-90% và phấn đấu đạt mục tiêu đô thị hóa trên 50% đến năm 2030.

“Chuyển hướng từ huy động sang khơi thông và nuôi dưỡng các nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng. Hoàn thiện cơ chế "lấy hạ tầng nuôi hạ tầng" thông qua việc khai thác hiệu quả các quỹ đất để tái đầu tư, phát triển các công cụ tài chính mới như trái phiếu công trình, quỹ đầu tư hạ tầng để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân và các định chế tài chính quốc tế; khuyến khích đầu tư tư nhân, đầu tư theo hình thức hợp tác công - tư (PPP) các lĩnh vực trọng yếu như cảng biển, cảng hàng không, hạ tầng giao thông đô thị”, ông Minh nói.

Ông Minh cũng lưu ý việc đột phá phát triển khoa học công nghệ , đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia tiến tới từng bước tự chủ về công nghệ . Đẩy mạnh nghiên cứu, thúc đẩy chuyển giao ứng dụng và phát triển các giải pháp về công nghệ tiên tiến trong quá trình phát triển kết cấu hạ tầng. Đặt mục tiêu cho doanh nghiệp Việt Nam phải từng bước làm chủ công nghệ thi công đường sắt tốc độ cao , đường sắt đô thị, sân bay, nhà ga, cảng nước sâu để giảm phụ thuộc vào các nhà thầu nước ngoài; mà trước hết trong lĩnh vực vận hành khai thác và tiến tới từng bước làm chủ về công nghệ thiết kế, sản xuất linh kiện vật tư, lắp ráp toa xe, đầu máy; tăng cường công tác kiểm tra giám sát, phòng chống tham nhũng tiêu cực, lợi ích nhóm, chống thất thoát lãng phí trong xây dựng giao thông; đặc biệt là kiểm tra giám sát phòng ngừa từ sớm từ xa...