Mất 3 năm VN-Index mới trở lại đỉnh cũ nhưng nhiều cổ phiếu từng phải đu “đỉnh” vẫn cho mức sinh lợi hàng trăm %

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước tăng đầy ấn tượng trong hơn một năm trở lại đây. Sau khi bị Covid-19 nhấn chìm về vùng đáy nhiều năm, VN-Index đã phục hồi mạnh mẽ và nhanh chóng lấy lại những gì đã mất.

Không dừng lại ở đó, VN-Index tiếp tục đi lên bền bỉ và vượt đỉnh lịch sử thành công sau nhiều lần công phá. Chỉ số này hiện đang dừng ở mức cao nhất mọi thời đại tại 1.283,93 điểm, gần gấp đôi so với thời điểm tạo đáy Covid vào cuối tháng 3/2020. Tính từ đầu năm 2021, VN-Index cũng đã tăng hơn 16% cùng thanh khoản thường xuyên duy trì ở mức trên 20.000 tỷ đồng.

Thanh khoản dồi dào có đóng góp rất lớn từ làn sóng nhà đầu tư mới (F0) tham gia vào chứng khoán bắt đầu từ giữa năm ngoái và chưa có dấu hiện hạ nhiệt. Thậm chí, số lượng tài khoản mở mới của nhà đầu tư trong nước còn liên tục thiết lập kỷ lục trong những tháng đầu năm 2021.

Theo thống kê, chỉ sau 4 tháng đầu năm, nhà đầu tư trong nước mở mới 366.816 tài khoản chứng khoán, bằng 93% lượng tài khoản mở mới trong cả năm 2020. Đáng chú ý, lượng mở tài khoản mở mới trong năm 2020 là con số kỷ lục từ trước tới nay, gần gấp đôi năm trước đó.

Điều đáng nói, chứng khoán thực tế đã được biết đến nhiều hơn kể từ khi được liệt vào danh sách dịch vụ thiết yếu và được giao dịch bình thường trong giai đoạn giãn cách xã hội tháng 4 năm ngoái.

Cùng với đó, nhiều nhà đầu tư F0 cũng đã tìm hiểu về kênh đầu tư chứng khoán từ khá sớm, thời điểm VN-Index mới chỉ 700-800 điểm. Dù vậy, vì những lý do khác nhau mà không ít trong số này phải đợi đến khi VN-Index vượt đỉnh lịch sử 1.200 mới mở tài khoản và thực sự tham gia vào thị trường.

Điều này cũng tương tự như việc lựa chọn cổ phiếu , có những thời điểm cổ phiếu tốt được định giá rẻ nhà đầu tư không mua vì nghi ngờ về khả năng tăng giá. Đến khi cổ phiếu đã đi được một đoạn dài, thậm chí vượt đỉnh thì bắt đầu mất kiên nhẫn đổ tiền vào và ngồi ngay đỉnh.

Cần lưu ý thêm VN-Index mất 3 năm để trở lại vùng đỉnh từng ghi nhận vào đầu năm 2018 và phần lớn cổ phiếu cũng phải mất từng ấy thời gian để lấy lại những gì đã mất. Thậm chí, nhiều Bluechips vẫn còn đang "loay hoay" chưa thể tìm về đỉnh cũ.

Về cơ bản, có nhiều dự báo tích cực về triển vọng của thị trường chứng khoán trong năm 2021 như lợi nhuận các doanh nghiệp sư tăng trưởng mạnh hơn, tình hình vĩ mô ổn định, lãi suất có thể tiếp tục duy trì ở mức thấp, khối ngoại được kỳ vọng sẽ quay trở lại... Dù vậy, nhà đầu tư vẫn cần cân nhắc kỹ lưỡng trước mỗi quyết định xuống tiền ở thời điểm này để tránh phải “đu đỉnh” dài hạn bởi định giá thị trường đã không còn rẻ như trước.

Mặt khác, trong thời gian VN-Index “chật vật” tìm về đỉnh cũ, không ít cổ phiếu “khỏe” hơn thị trường đã tăng bằng lần kể từ đáy Covid và sớm vượt đỉnh có thể kể đến như HPG , VPB, FPT, NVL, HSG...

Nhà đầu mua VPB vào thời điểm đầu tháng 4/2018 hẳn không thể quên được giai đoạn lao dốc sau đó. Cổ phiếu này “bốc hơi” toàn bộ thành quả của nhịp tăng kéo dài hơn 3 tháng trước đó và khiến hàng loạt nhà đầu tư “đu đỉnh” thua lỗ nặng trong đó có cả những quỹ đầu tư chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, nếu chấp nhận đóng bảng không quan tâm đến khoản lỗ và giữ cho đến thời điểm hiện tại, những nhà đầu tư kể cả mua tại giá cao nhất thời điểm cách đây hơn 3 năm vẫn lãi gần 60% với cổ phiếu này. Con số này đối với HPG thậm chí còn lên đến hơn 120%.

Điều này cho thấy nếu chọn đúng cổ phiếu chất lượng có cơ bản tốt như khả năng tăng trưởng, tài chính lành mạnh, lãnh đạo uy tín,... nhà đầu tư hoàn toàn có thể yên tâm nắm giữ lâu dài bất chấp những biến động ngắn hạn trên thị trường.

Để làm được điều đó, điều quan trọng nhất là không được sử dụng đòn bẩy (margin), đặc biệt khi rủi ro điều chỉnh hiện hữu ngày càng rõ rệt tại các vùng giá cao.

Margin là “con dao hai lưỡi” có thể giúp nhà đầu tư đẩy nhanh tốc độ gia tăng tài sản nhưng cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến “cháy” tài khoản khi cổ phiếu giảm sâu. Thêm nữa, lãi vay margin cũng là một trong những yếu tố cản trở khả năng nắm giữ cổ phiếu dài hạn của nhà đầu tư.