Một ngân hàng tăng gấp đôi trích lập dự phòng: Phòng thủ hay chuẩn bị bứt tốc?

Quy mô "triệu tỷ" và áp lực quản trị rủi ro

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của ACB chính thức vượt ngưỡng 1.025.850 tỷ đồng, tăng gần 19% so với cuối 2024 và gấp đôi sau 5 năm, đánh dấu cột mốc quan trọng về quy mô của một ngân hàng lớn trong hệ thống tài chính Việt Nam.

ACB là một trong số ít ngân hàng TMCP tư nhân có tài sản vượt mốc này, cùng với các ngân hàng tư nhân khác như MB, Techcombank, một minh chứng cho khả năng thu hút vốn và mở rộng hoạt động quy mô lớn. Mặt khác, việc gia nhập nhóm ngân hàng có tổng tài sản trên 1 triệu tỷ đồng đặt ACB vào một mặt bằng hoàn toàn khác về yêu cầu quản trị. Quy mô lớn hơn đồng nghĩa với chu kỳ rủi ro dài hơn, độ trễ tín dụng lớn hơn và yêu cầu bộ đệm an toàn cao hơn.

Tại cuộc gặp gỡ Nhà đầu tư ngày 28/1 vừa qua, Ban lãnh đạo ACB thẳng thắn nhìn nhận điều này. Trả lời câu hỏi về nguyên nhân chi phí dự phòng tăng mạnh, đại diện ngân hàng cho biết:

"Năm 2025, ACB trích lập dự phòng khoảng 3.300 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến việc thực hiện Nghị định 86. Sau khi các quy định được Ngân hàng Nhà nước làm rõ, chúng tôi lựa chọn trích lập đầy đủ để củng cố bộ đệm rủi ro, thay vì giãn sang các năm sau."

Cách tiếp cận này cho thấy ACB chủ động nâng chuẩn an toàn, phù hợp với giai đoạn ngân hàng bước sang ngưỡng quy mô mới, thay vì tối ưu lợi nhuận ngắn hạn.

Trích lập tăng mạnh, nhưng chất lượng tài sản cải thiện

Dữ liệu cho thấy, dù chi phí dự phòng tăng cao, tỷ lệ nợ xấu (NPL) của ACB đã giảm xuống 0,97%, mức thấp nhất kể từ năm 2023 và nằm trong nhóm thấp nhất toàn ngành. Đồng thời, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) tăng mạnh lên 114%, từ mức khoảng 78% cuối năm 2024.

Trong phần Q&A, Ban lãnh đạo nhấn mạnh việc giảm nợ xấu không phải là yếu tố ngắn hạn:

"Mục tiêu của ACB không phải là giữ nợ xấu ở một con số tuyệt đối bằng mọi giá, mà là kiểm soát nợ xấu ở mức thấp, phù hợp với chu kỳ tín dụng và khẩu vị rủi ro thận trọng của ngân hàng ."

Theo góc nhìn phân tích, đây là cách tiếp cận mang tính chu kỳ, thay vì "đánh bóng" chỉ số tại một thời điểm. Việc nâng LLR lên trên 100% giúp ACB tạo dư địa linh hoạt cho các năm tới, đặc biệt khi công tác thu hồi nợ được đẩy mạnh.

Phòng thủ hay bứt tốc?

Một điểm quan trọng được giới phân tích lưu ý là: lợi nhuận cốt lõi của ACB không suy yếu. Năm 2025, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng đạt khoảng 22.900 tỷ đồng, tăng so với năm trước, cho thấy năng lực tạo lợi nhuận từ hoạt động chính vẫn ổn định.

Ban lãnh đạo ACB cũng thừa nhận tác động ngắn hạn của việc trích lập mạnh tay lên ROE, nhưng xem đây là bước đi cần thiết: "Việc tăng mạnh trích lập trong năm 2025 là bước củng cố bộ đệm rủi ro. Khi bộ đệm đã đủ dày, ngân hàng sẽ có dư địa hỗ trợ khả năng sinh lời trong năm 2026 nếu công tác thu hồi nợ được triển khai hiệu quả."

Từ góc nhìn phân tích, đây là chiến lược phòng thủ chủ động: chấp nhận làm "mỏng" lợi nhuận trong ngắn hạn để đổi lấy tính bền vững và khả năng bật lại khi chu kỳ kinh tế thuận lợi hơn.

Rõ ràng ACB năm 2025 không chỉ là câu chuyện "1 triệu tỷ đồng tài sản", mà còn là bài học về điều hành thận trọng trong điều kiện bất ổn, chấp nhận ảnh hưởng ngắn hạn lên lợi nhuận để củng cố an toàn tài sản và mở rộng quy mô một cách bền vững. Đây là bệ phóng chiến lược chứ không đơn thuần là "phòng thủ thuần túy", tạo đà cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của ngân hàng .