Nếu châu chấu sa mạc tấn công, sẽ sử dụng rada quân sự để phát hiện

Đàn châu chấu sa mạc (Schitocera gregaria) lớn nhất trong vòng 25 năm đang hoành hành ở Đông Phi, trở thành mối đe dọa lớn tới an ninh lương thực ở nhiều quốc gia, bên cạnh nỗi lo đối phó với dịch SARS-CoV-2 đang diễn biến phức tạp.

Theo Cơ quan Phát triển Liên chính phủ (IGAD), tại Kenya, thời gian qua, đàn châu chấu sa mạc tăng một cách cực kỳ nguy hiểm, trong đó có đàn châu chấu khổng lồ ở phía Bắc nước này dài tới 60km, rộng tới 40km.

Một đàn châu chấu sa mạc có thể có 150 triệu con châu chấu trên diện tích khoảng 1km2. “Châu chấu di cư theo gió có thể di chuyển 100-150 km mỗi ngày” - IGAD cho biết. 

“Trung bình, một đàn châu chấu trong một ngày có thể phá hủy diện tích trồng lương thực đủ cho 2.500 người.

Người dân các quốc gia châu Phi vật lộn với nạn châu chấu sa mạc. Ảnh: I.T

Trong khi đó, Trung tâm Chuyển giao công nghệ và Khuyến nông quốc gia Trung Quốc (NATESC) thuộc Bộ Nông nghiệp và Thương mại Trung Quốc (MARA) cho biết châu chấu sa mạc từ các quốc gia đang có dịch chưa xâm nhập vào Trung Quốc.

Theo nhận định của các chuyên gia dự tính dự báo ở Trung Quốc thì trong thời gian tới khả năng loài châu chấu sa mạc xâm nhập và gây hại nặng ở Trung Quốc, Việt Nam và các nước lân cận trong khu vực là rất thấp do dịch châu chấu tại Ấn Độ, khu vực tiếp giáp với Trung Quốc đã được dập.

Nguy cơ đàn châu chấu di cư từ khu vực biên giới Pakistan - Ấn Độ tới Trung Quốc cũng thấp do gặp rào cản tự nhiên là dãy núi Hymalaya với độ cao và nhiệt độ không khí lạnh.

Hướng gió tại các khu vực có dịch trong tháng 1, 2 chủ yếu là gió Đông và Đông Bắc cũng không thuận lợi cho việc di cư của châu chấu vào các nước Đông Á và Đông Nam Á; châu chấu sa mạc là loài chủ yếu sinh sống tại các khu vực khô hạn ở châu Phi, Trung Đông và Tây Nam Á, chúng phát triển mạnh nhất khi nhiệt độ khoảng 40 độ C và ẩm độ khoảng 60-70%.

Một đàn châu chấu sa mạc trong một ngày có thể phá hủy diện tích lương thực đủ cho 2.500 người. Ảnh: I.T

Mặc dù nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam là rất thấp, tuy nhiên trong trường hợp xấu nhất thì chúng có thể di cư vào Việt Nam vào khoảng tháng 6 do nền nhiệt độ cao và hướng gió phù hợp để chúng di cư (theo nhận định của FAO và Trung Quốc).

Để chủ động có phương án phòng chống không để bất ngờ trước tình hình dịch bệnh xảy ra, Bộ NNPTNT sẽ chủ động giám sát từ xa, cảnh báo sớm.

Tăng cường hợp tác quốc tế với FAO và các quốc gia có chung đường biên giới (Trung Quốc, Lào, Camphuchia) để trao đổi thông tin, kinh nghiệm và phối hợp đối phó với dịch châu chấu sa mạc (bao gồm cả châu chấu tre lưng vàng, sâu keo mùa thu).

Thu thập thông tin, tài liệu của quốc tế về châu chấu sa mạc và các biện pháp phòng trừ để tổng hợp, xây dựng thành tài liệu tiếng Việt gửi các địa phương nắm rõ, chủ động các biện pháp phòng chống nếu bị dịch hại xâm nhập;

Trao đổi với Bộ Quốc phòng xác định khả năng sử dụng rađa quân sự phát hiện, xác định hướng và đo kích thước đàn châu chấu khi chúng di chuyển và sử dụng dụng máy bay phun thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trong trường hợp dịch trên diện rộng, Thủ tướng chỉ đạo chống dịch.

Theo Tổ chức Nông - Lương Liên Hợp quốc (FAO), dịch châu chấu sa mạc Schitocera gregaria bắt nguồn từ  tháng 5 - 6/2019 tại Yemen, Ả Rập Xê Út và phía Tây Nam Iran, sau đó di cư đến phía Bắc Somalia, Ethiopia, Kenya và khu vực biên giới Ấn Độ - Pakistan. Dịch nhanh chóng bùng phát, lan rộng sang hầu hết các quốc gia châu Phi gồm Somalia, Ethiopia, Kenya, Djibout, Eritrea, Uganda và Tanzania.

Châu chấu sa mạc phát triển nhanh bất thường tại một số quốc gia Trung Đông như Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Yemen, Oman, Qatar, Iran... và các nước Nam Á như Pakistan, Ấn Độ từ tháng 1 đến giữa tháng 2/2020, đe dọa đến an ninh lương thực của nhiều quốc gia trực thuộc khu vực này, nơi chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là Kenya, Ethiopia, Somalia.

Theo Wikipedia, châu chấu sa mạc (tên khoa học Schistocerca gregaria) làm một loài châu chấu thuộc phân bộ châu chấu, là loài phá hoại sản xuất nông nghiệp ở châu Phi, Trung Đông, châu Á trong nhiều thế kỷ. Cuộc sống của ít nhất 10% dân số loài người có thể bị ảnh hưởng của loài này.