New York Times: Chiến tranh thương mại 2.0 đang khởi động, hai chiến tuyến có vũ khí gì?

EU đã từng nói họ sẵn sàng đàm phán với Mỹ để cắt giảm các loại thuế, nhưng kế hoạch cho một cuộc xung đột thương mại mới đang hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết.

Sự căng thẳng xuyên khu vực Đại Tây Dương đang ngấm ngầm trở lại. Washington tuyên bố sẽ chấm dứt lệnh cấm với việc đệ đơn kiện các công ty nước ngoài hoạt động tại Cuba của các công dân Hoa Kỳ. Rõ ràng họ đang nhắm vào EU.

EU và Mỹ đã xung đột trong gần 15 năm tại Tổ chức Thương mại Thế giới WTO về các khoản trợ cấp dành cho nhà sản xuất máy bay Boeing của Hoa Kỳ và đối thủ Airbus của EU.

Vũ khí trong tay Washington là một danh sách dài bảy trang các sản phẩm của EU bị áp thuế, từ máy bay đến các sản phẩm sữa và rượu vang. Đây được cho là đòn trả đũa khoản trợ cấp 11 tỷ đô la cho Airbus. 

Liên minh EU cũng không kém cạnh với bản danh sách riêng của mình - trị giá 20 tỷ đô la Mỹ, tất nhiên cũng bao gồm cả máy bay và rượu vang. Danh sách dài 11 trang này có một loạt các sản phẩm nông nghiệp từ trái cây sấy khô đến sốt cà chua, cá đông lạnh cũng như thuốc lá, túi xách, va li, máy kéo, máy bay trực thăng và máy chơi game. Danh sách này hiện đang mở cho một cuộc tham vấn công khai cho đến ngày 31 tháng 5, sau đó có thể được sửa đổi.

Cả hai bên đều cho biết họ muốn một thỏa thuận để tránh khỏi việc phải việc áp thuế: "Chúng tôi phải tiếp tục bảo vệ một sân chơi bình đẳng cho ngành công nghiệp của chúng tôi. Nhưng tôi muốn làm rõ, chúng tôi không định ăn miếng trả miếng", Ủy viên Thương mại EU, bà Cecilia Malmstrom tuyên bố.

WTO vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức, nhưng vụ kiện của Hoa Kỳ đối với Airbus có vẻ như sẽ có kết quả sớm hơn, với phán quyết dự kiến ​​vào tháng 6 hoặc tháng 7. Khiếu nại Boeing của EU có thể được công bố kết quả vào đầu năm 2020.

Thực ra xung đột của hai bên đã có mầm mống từ khi Mỹ áp thuế lên nhôm và thép của EU từ năm ngoái, EU cũng không ngần ngại khoản thuế 2,8 tỷ EUR (3,2 tỷ USD) cho Hoa Kỳ.

EU đã chọn những sản phẩm rất nhạy cảm, như rượu whisky từ Kentucky và Harley Davidsons từ Wisconsin. Một quan chức EU cho biết danh sách mới được lập ra để tối thiểu hóa tác động đối với các doanh nghiệp EU, nhưng vẫn là một biện pháp gây khó chịu cho đối phương. Nó bao gồm một số máy bay trị giá 7 tỷ EUR; than cốc, đậu nành,... 

Mối quan hệ giữa hai bên dường như đã ấm lại vào tháng 7 năm ngoái, khi ông Trump đồng ý không áp thuế đối với ô tô và các bộ phận do EU sản xuất miễn là hai bên sẽ đàm phán thương mại để xóa bỏ thuế quan.

Liên minh châu Âu tuyên bố sẵn sàng đàm phán chính thức để thực hiện điều đó. Ủy ban đang đề xuất hai thỏa thuận - một là cắt giảm thuế đối với hàng hóa công nghiệp, hai là hỗ trợ các doanh nghiệp hai bên trong việc chứng minh hàng hóa của mình đạt tiêu chuẩn kỹ thuật của đối phương.

Tuy nhiên, châu Âu nhấn mạnh rằng thỏa thuận sẽ không bao gồm các sản phẩm nông nghiệp. Ông Trump sẽ không thích điều này. Các thỏa thuận của ông với Trung Quốc đã ám chỉ cho chúng ta thấy rằng, ông luôn muốn các sản phẩm nông nghiệp là một phần của cuộc đàm phán.