Nguyên Phó Thống đốc Đặng Thanh Bình không thừa nhận trách nhiệm tại Trustbank

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa chính thức truy tố bị can đối với ông Đặng Thanh Bình, nguyên Phó Thống đốc NHNN về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 285 BLHS năm 1999 do liên quan đến quá trình tái cơ cấu Ngân hàng TMCP Đại Tín.

Theo cáo trạng, thời điểm đầu năm 2012, ngân hàng Đại Tín có vốn điều lệ là 3.000 tỷ đồng do nhóm cổ đông Phú Mỹ do bà Hứa Thị Phấn làm đại diện, sở hữu 84,92% cổ phần.

Từ ngày 09/02/2012 đến ngày 10/07/2012, NHNN tiến hành thanh tra ngân hàng Đại Tín và đưa ra kết luận thực trạng tài chính tại ngân hàng này là rất xấu. Trong đó, vốn chủ sở hữu âm 2.854 tỷ đồng, lỗ lũy kế 6.061 tỷ đồng.

Trên cơ sở kết luận thanh tra, NHNN có phương án tái cơ cấu ngân hàng này theo hướng cho phép nhóm cổ đông Hứa Thị Phấn chuyển nhượng cổ phần cho nhóm cổ đông mới là Tập đoàn Thiên Thanh, đại diện là Phạm Công Danh.

Ngày 15/8/2012, ông Đặng Thanh Bình – Phó Thống đốc NHNN ký tờ trình 597/TTr-NHNN.m trình Thủ tướng về phương án tái cấu trúc Ngân hàng Đại Tín, nội dung tờ trình đã nêu rõ là: cần tiếp tục xác minh năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới (chủ yếu là khả năng chuyển nhượng thành tiền của khu đất 302 Tô Hiến Thành) để đảm bảo nguồn tiền đầu tư vào Trustbank. NHNN kính trình Thủ tướng Chính phủ: chấp thuận chủ trương việc Trustbank thực hiện tái cơ cấu theo phương án nêu trên trên cơ sở nhóm cổ đông mới có đủ năng lực tài chínnh để thực hiện phương án này.

Trên cơ sở đề nghị của NHNN, Thủ tướng đã có chỉ đạo tại Thông báo số 1350/VPCP-KTTH ngày 31/8/2012: “Thống đốc NHNN Việt Nam chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về tính đứng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới đầu tư vào Ngân hàng TMCP Đại Tín và sau khi tái cơ cấu, ngân hàng có tình trạng tài chính lành mạnh, đáp ứng các quy định về tỷ lệ an toàn hoạt động ngân hàng”.

Để thực hiện chủ trương trên của Thủ tướng, ngày 4/9/2012, Cơ quan Thanh tra giám sát NHNN đã có tờ trình về việc tái cơ cấu Trustbank gửi Phó Thống đốc Đặng Thanh Bình, kiến nghị Thống đốc cho phép áp dụng điều kiện tài chính đối với nhà đầu tư tham gia tái cơ cấu ngân hàng như điều kiện đối với cổ đông sáng lập là cá nhân, tổ chức khi thành lập mới ngân hàng, cụ thể: có khả năng về tài chính để góp vốn thành lập Ngân hàng TMCP và cam kết không được dùng vốn uỷ thác, vốn vay của các tổ chức, cá nhân khác để góp vốn.

Tuy nhiên, bị can Đặng Thanh Bình đã không thực hiện yêu cầu trên mà có bút phê vào tờ trình này: “Việc kiểm tra góp vốn sẽ được thực hiện sau này, cần nghiên cứu đề xuất các làm để đảm bảo thực hiện được yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ và của chính NHNN”.

Sau khi có bút phê nêu trên, ngày 6/9/2012, bị can Đặng Thanh Bình ký công văn “về việc chấp thuận chủ trương Phương án tái cơ cấu Trustbank” gửi ngân hàng Đại Tín có nội dung: Trustbank chịu trách nhiệm về tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm đầu tư mới…

Sau một thời gian cho nhà đầu tư mới tham gia tái cấu trúc ngân hàng Đại Tín, đến ngày 14/6/2013, chính bị can Đặng Thanh Bình ký thông báo ý kiến kết luận cuộc họp Ban Chỉ đạo tái cơ cấu ngân hàng Đại Tín đã phải thừa nhận “lộ trình triển khai phương án còn chậm chủ yếu do năng lực tài chính của nhà đầu tư mới tham gia tái cơ cấu còn hạn chế”.

Dù vâỵ, đến ngày 2/7/2013, bị can Đặng Thanh Bình vẫn ký Công văn về việc chấp thuận chính thức phương án tái cơ cấu ngân hàng Đại Tín.

Như vậy, bị can Đặng Thanh Bình đã không thực hiện đúng phương án do chính NHNN trình Thủ tướng, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng và kiến nghị của cơ quan Thanh tra giám sát NHNN, không chỉ đạo thực hiện việc kiểm tra năng lực tài chính của nhóm Phạm Công Danh (khu đất 302 Tô Hiến Thành không chuyển nhượng được thành tiền) và trên thực tế, để có tiền thì Phạm Công Danh đã thực hiện các hành vi tội phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, tạo điều kiện cho Phạm Công Danh vào quản lý, nắm giữ, điều hành ngân hàng Đại Tín, sử dụng ngân hàng như một phương tiện phạm tội, dẫn đến hậu quả kể từ khi nhóm cổ đông của Phạm Công Danh quản trị, điều hành VNCB thì hoạt động kinh doanh của ngân hàng này ngày càng thua lỗ, vốnn chủ sở hữu tiếp tục âm, nợ xấu có khả năng mất vốn tăng cao.

Tại Cơ quan điều tra, bị can Đặng Thanh Bình không nhận trách nhiệm đối với hành vi vi phạm của mình nhưng thừa nhận Văn bản số 652/NHNN-TTGSNH.m ngày 6/9/2012 về việc chấp thuận chủ trương cho nhóm cổ đông mới tham gia tái cơ cấu Trustbank là trên cơ sở Thống báo số 1350/VPCP –KTTH ngày 31/8/2012 của Văn phòng Chính phủ và nội dung tờ trình số 1024 của Cơ quan Thanh tra giám sát NHNN. Cho tới khi ký văn bản số 440/NHNN- TTGSNH.m ngày 2/7/2013 về việc chấp thuận chính thức phương án tái cơ cấu ngân hàng Đại Tín thì năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới vẫn chưa chắc chắn.

Dù vậy, theo cơ quan điều tra, kết quả điều tra cho thấy có đủ căn cứ kết luận bị can đã có hành vi không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, không thực hiện đúng phương án tái cơ cấu ngân hàng Đại Tín do chính NHNN đã trình Thủ tướng, không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng nhằm đảm bảo tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm Phạm Công Danh mà vẫn quyết định để cho Phạm Công Danh tham gia quản lý, nắm giữ cổ phần chi phối để điều hành ngân hàng, tạo điều kiện cho Danh sử dụng ngân hàng như một phương tiện để thực hiện các hành vi phạm tội, gây ra các hậu quả nghiêm trọng.