Nhiều quy định mới được đề xuất với chủ họ, chủ hụi

Dự thảo này đã đưa ra nhiều quy định về điều kiện đối với chủ họ, hụi, biêu, phường (họ).

Theo đó, Bộ Tư pháp đề xuất chủ họ phải đáp ứng các điều kiện sau: Chủ họ phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên và không thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Việc chủ họ sử dụng tài sản chung của vợ chồng, tài sản riêng của vợ, chồng để tham gia họ phải tuân thủ các quy định tại Điều 31, Điều 35, Điều 44 của Luật Hôn nhân và Gia đình và các quy định có liên quan của pháp luật hôn nhân và gia đình.

Trường hợp dây họ do các thành viên lập thì chủ họ là người được trên 1/2 tổng số thành viên bầu. Điều kiện khác theo thỏa thuận của các thành viên.

Bộ Tư pháp cũng đề xuất 2 phương án. Phương án 1: Một người được làm chủ họ của 1 hoặc nhiều dây họ tại cùng một thời điểm nếu tổng giá trị các phần họ tại một kỳ mở họ của các dây họ không quá 200 triệu đồng, trừ trường hợp có sự đồng ý của tất cả thành viên của các dây họ.

Phương án 2: Một người được làm chủ họ không quá 2 dây họ tại cùng một thời điểm, trừ trường hợp có sự đồng ý của tất cả thành viên của các dây họ.

Bộ Tư pháp cho biết ý kiến ủng hộ phương án 1 cho rằng quy định như phương án 1 là khả thi, hướng đến việc giới hạn chủ họ trong việc làm chủ một hoặc nhiều dây họ tại cùng một thời điểm với giá trị lớn (tổng giá trị các phần họ tại một kỳ mở họ của các dây họ không quá 200 triệu đồng). Tuy nhiên, việc định lượng cần phải đánh giá thêm liệu đã hợp lý hay chưa.

Ý kiến ủng hộ phương án 2 cho rằng việc quy định một cá nhân không làm chủ họ quá 2 dây họ sẽ hạn chế việc một cá nhân làm chủ họ với tính chất chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, phương án 2 sẽ có điểm hạn chế do không phân biệt quy mô dây họ lớn nhỏ, có lãi hay không có lãi, dẫn đến những người làm chủ những dây họ nhỏ, họ không có lãi cũng bị giới hạn làm chủ tối đa 2 dây họ.

Bên cạnh đó, còn có ý kiến cho rằng, cần bổ sung thêm điều kiện chủ họ phải ký quỹ hoặc các biện pháp bảo đảm khác đối với những dây họ có giá trị lớn.

Bộ Tư pháp ủng hộ phương án 1 bởi quy định tại phương án này sẽ hạn chế được tình trạng một cá nhân làm chủ họ chuyên nghiệp, có thu nhập chính từ việc làm chủ họ (hưởng lãi và hưởng hoa hồng) từ đó dẫn đến nhiều biến tướng trong quan hệ về họ. Việc kiểm soát này là hợp lý đối với người làm chủ họ dây họ lớn hoặc nhiều dây họ gộp lại có giá trị lớn.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cho rằng, phương án 2 giới hạn số lượng dây họ mà chủ họ được làm chủ nhưng không phân biệt quy mô dây họ dễ dẫn đến việc kiểm soát một cách không cần thiết.

Dự thảo cũng nêu rõ, chủ họ trong họ không có lãi có quyền thu phần họ của các thành viên; yêu cầu thành viên không góp họ của mình phải hoàn trả phần họ trong trường hợp chủ họ góp thay cho thành viên đó; thực hiện quyền của chủ họ đối với việc gia nhập dây họ.

Chủ họ trong họ có lãi có các quyền gồm: Các quyền quy định trên; lĩnh các phần họ trong kỳ mở họ đầu tiên và không phải trả lãi cho các thành viên khác trong trường hợp chủ họ đồng thời là thành viên, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Chủ họ trong họ hưởng hoa hồng có các quyền trong từng trường hợp nêu trên được hưởng hoa hồng từ các thành viên được lĩnh họ.

Chủ họ có nghĩa vụ công khai thông tin về nơi cư trú, thông tin nơi cư trú mới trong trường hợp có thay đổi và các thông tin khác có liên quan đến việc tham gia dây họ; lập, giữ sổ họ và các giấy tờ liên quan đến dây họ, trừ trường hợp các thành viên thỏa thuận giao sổ họ cho người khác giữ; giao các phần họ cho thành viên lĩnh họ…