Bộ Công thương vừa trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo lần thứ 3 nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57 và Nghị định 58 liên quan đến phát triển điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới.
Đáng chú ý, tại dự thảo lần này, Bộ Công thương đã đề xuất điều chỉnh, bổ sung hàng loạt quy định quan trọng tại Nghị định 58, trong đó tập trung vào điện mặt trời mái nhà.
Theo dự thảo sửa đổi, điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất - tự tiêu thụ được đề xuất cho phép bán phần điện dư lên lưới điện quốc gia, nâng từ mức 20% lên không quá 50% sản lượng điện thực phát. Việc mua bán điện dư phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của bên bán.
Đây là lần đầu tiên tỷ lệ bán điện dư được quy định cụ thể trong một nghị định, thay vì chỉ dừng ở hướng dẫn kỹ thuật hoặc áp dụng linh hoạt theo từng địa phương như trước.
Trước đó, cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà chủ yếu tập trung nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ. Việc phát điện dư lên lưới chưa được luật hóa rõ ràng và trên thực tế chỉ được chấp nhận ở mức thấp, tối đa 20% sản lượng phát, thậm chí nhiều địa phương yêu cầu lắp đặt thiết bị chống phát ngược hoàn toàn.

Bộ Công thương đề xuất sản lượng điện dư của đơn vị lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị điện lực không quá 50% sản lượng điện thực phát
ẢNH: NHẬT THỊNH
Về giá mua điện dư, dự thảo quy định giá mua theo giá điện thị trường bình quân của năm liền trước do đơn vị điều hành thị trường điện công bố, nhưng không vượt trần giá điện mặt trời mặt đất tương ứng. Cách tiếp cận này nhằm tránh quay lại cơ chế giá ưu đãi cố định, đồng thời vẫn tạo cơ sở kinh tế để người dân và doanh nghiệp tính toán hiệu quả đầu tư điện mặt trời mái nhà.
Một điểm mới đáng chú ý khác là thủ tục lắp đặt điện mặt trời cũng được quy định đơn giản. Tổ chức, cá nhân khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà chỉ cần thông báo với cơ quan quản lý tại địa phương, thay vì phải xin phép qua nhiều bước như trước. Đối với các hệ thống điện mặt trời nhỏ, quy mô hộ gia đình, thủ tục được giản lược hơn nữa nhằm giảm chi phí, rào cản hành chính và khuyến khích người dân tham gia.
Với khu vực miền núi, biên giới, hải đảo - nơi lưới điện quốc gia chưa ổn định hoặc chưa kết nối, điện mặt trời mái nhà có thể được xem xét cho phép bán toàn bộ điện dư, không bị khống chế tỷ lệ 50%, nhằm thúc đẩy phát triển nguồn điện tại chỗ và bảo đảm an ninh năng lượng.
Đối với tài sản công như trụ sở cơ quan nhà nước, trường học, bệnh viện, dự thảo cho phép lắp đặt điện mặt trời mái nhà và bán điện dư, song yêu cầu phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về quản lý tài sản công, chức năng, nhiệm vụ cũng như cơ chế tài chính - ngân sách.
Theo Bộ Công Thương, điện mặt trời mái nhà có nhiều ưu điểm như phân tán, không đòi hỏi đầu tư lưới truyền tải lớn, ít tác động đến hệ thống điện quốc gia, thời gian lắp đặt nhanh và đáp ứng nhu cầu điện tại chỗ. Việc tiếp tục khuyến khích phát triển loại hình này sẽ góp phần giảm tải cho hệ thống điện, hạn chế nguy cơ thiếu điện trong ngắn và trung hạn.