Những chuyển động mới trên thị trường chứng khoán phái sinh

Chính thức đi vào hoạt động từ ngày 10/08/2017, thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận và thể hiện được vai trò là công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả cũng như công cụ đầu tư hấp dẫn. Sau hơn 2 năm, thị trường này có những chuyển động mới ra sao?

Chỉ báo đáng chú ý cho thị trường cơ sở

Với sự gia tăng liên tục, số lượng tài khoản giao dịch phái sinh hiện đạt khoảng 80.000 tài khoản, gần gấp đôi kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, khối lượng giao dịch bình quân tăng thấp hơn.

Ông Nguyễn Việt Cường – Phó Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Tân Việt (TVSI) nhận xét, giống như thị trường chứng khoán cơ sở, khối lượng giao dịch bình quân trên TTPS không chỉ phụ thuộc vào số lượng tài khoản, mà còn phụ thuộc vào biến động thị trường chung, cũng như những thay đổi về mặt chính sách.

Những phiên giao dịch gần đây, thị trường cơ sở biến động giảm. Thông thường, sàn phái sinh sẽ sôi động do nhu cầu phòng vệ rủi ro cho danh mục cơ sở cũng như cơ hội kiếm lời cho nhà đầu tư mở vị thế bán nhưng thực tế, thanh khoản trên sàn phái sinh giảm so với trước. Ông Việt Cường cho rằng, VN-Index thời gian qua đi ngang, đây có thể là một nguyên nhân khiến bên bán trên thị trường phái sinh chưa thực sự tự tin trong việc tìm kiếm lợi nhuận.

Sự "e dè" của nhà đầu tư tổ chức

Số liệu từ cơ quan quản lý cho thấy, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức tăng lên rõ rệt từ quý II/2019 đến nay, nhưng hiện tại, nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm tỷ trọng trên 90% trong khi nhà đầu tư tổ chức, tự doanh của công ty chứng khoán và nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm gần 10%.

Ông Nguyễn Việt Cường lý giải, lịch sử hoạt động của nhiều thị trường chứng khoán phái sinh trên thế giới cho thấy, cần khoảng 5 năm để thực sự sôi động và hoàn thiện khung pháp lý. Tại Việt Nam, trong giai đoạn đầu phát triển, thị trường chứng khoán phái sinh chưa hấp dẫn nhiều nhà đầu tư tổ chức bởi các lý do cơ bản như quy mô thị trường hiện tại chưa đủ lớn; nhà đầu tư tổ chức cần nhiều thời gian hơn để hoàn thiện thủ tục pháp lý cũng như thành lập các quỹ đầu tư riêng về phái sinh.

Những người gia nhập sau

Với những điều kiện khắt khe cho các tổ chức cung cấp dịch vụ phái sinh, hiện tại thị trường chứng khoán Việt Nam có 16 công ty chứng khoán là thành viên của hệ thống giao dịch và bù trừ. Vào ngày 24/9/2019, TVSI sẽ chính thức gia nhập thị trường chứng khoán phái sinh. Với các sản phẩm hiện có, TVSI đồng thời cung cấp cho nhà đầu tư những giải pháp để có thể linh hoạt chuyển đổi giữa các thị trường cổ phiếu, phái sinh, trái phiếu…Qua đó, nhà đầu tư có thêm lựa chọn, tối ưu hóa được nguồn vốn đầu tư khi từng thị trường riêng lẻ không thuận lợi.

Ông Nguyễn Việt Cường cho biết, riêng về mảng phái sinh, TVSI là đơn vị tiên phong triển khai giải pháp công nghệ hiện được sử dụng phổ biến tại thị trường phái sinh của Thái Lan. Đồng thời TVSI thiết kế các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với những nhà đầu tư mới tham gia thị trường như bộ công cụ đặt lệnh, theo dõi trực quan, dễ hiểu; và những nhà đầu tư đã quen thuộc với thị trường phái sinh: tối ưu thao tác và tốc độ đặt lệnh, chức năng đặt lệnh nâng cao với giao diện chuyên nghiệp được cá nhân hóa tới từng khách hàng,

"Tôi cho rằng, khả năng chiếm lĩnh thị phần của các công ty chứng khoán gia nhập sau có khó khăn hơn, tuy vậy, cơ hội vẫn rất lớn. Quý IV/2017 là thời điểm thị trường phái sinh bắt đầu đi vào hoạt động, quy mô giao dịch ở mức thấp, nhưng chỉ sau 2 năm triển khai, quy mô giao dịch tăng mạnh, miếng bánh thị phần tăng đáng kể" – Ông Nguyễn Việt Cường đánh giá – "Tất nhiên, thị phần của mỗi công ty có sự thay đổi lớn, nhiều khả năng sẽ tiếp tục thay đổi trong tương lai, khi các công ty chứng khoán liên tục đầu tư công nghệ, đưa ra những sản phẩm tiện ích và các chính sách ưu đãi dành cho nhà đầu tư".

Toàn thị trường chứng khoán có hơn 2 triệu tài khoản chứng khoán nhưng chỉ có 80.000 tài khoản phái sinh. Thị trường mới ở giai đoạn đầu, cơ hội cho các công ty thành viên là rất lớn, đặc biệt khi khai thác tốt các tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở cũng như phổ cập sản phẩm tới đông đảo nhà đầu tư.