PGS.TS. Ngô Trí Long: Người Việt nên thôi mơ mua ô tô giá rẻ

Ô tô nhập khẩu về Việt Nam sẽ chịu rất nhiều quy định khắt khe từ Nghị định 116 mới được ban hành

Theo nội dung Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) được áp dụng từ 1.1.2018, thuế xe ô tô nhập khẩu 2018 nguyên chiếc từ các nước thuộc khu vực ASEAN vào Việt Nam giảm từ 30% về 0% với xe có tỷ lệ nội địa hóa trong khối từ 40% trở lên.

Những tháng cuối năm 2017, nhiều hãng xe có xu hướng giảm giá bán của các dòng xe nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam. Thậm chí, có hãng đã ra thông báo giảm giá bán ô tô tới hàng trăm triệu đồng.

Một trong những nguyên nhân của những cơn bão giảm giá xe ô tô trong giai đoạn cuối năm 2017 là do tâm lý chờ đợi sẽ giảm tiếp do những quy định mới về thuế nhập khẩu ô tô theo Hiệp định ATIGA.

Song trên thực tế, từ 1.1.2018, khi mức thuế mới chính thức được áp dụng, nhiều hãng vẫn chưa cho thấy dấu hiệu sẽ tiếp tục giảm giá bán xe ô tô.

Trao đổi với Dân Việt bên lề hội thảo "Diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam năm 2017 và dự báo 2018" tổ chức sáng 9.1, PGS. TS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Việt Nghiên cứu giá cả và thị trường (Bộ Tài chính) phân tích: “Thế kỷ XXI đã ghi nhận sự hội nhập sâu rộng của kinh tế Việt Nam so với kinh tế Thế giới. Việt Nam luôn hướng tới môi trường kinh doanh đạt mức ASEAN 4, ASEAN 5, và biến biến ô tô trở thành một phương tiện đi lại phổ thông.

Nhưng hiện với chúng ta, việc sử dụng ô tô vẫn là điều gì đó xa xỉ. Bởi giá ô tô vẫn rất cao, mức giá này không chỉ cao so với thu nhập của phần lớn người Việt Nam mà còn so với thế giới.

Trong kỳ vọng cũng như dự báo của nhiều người tiêu dùng, khi thuế nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia ASEAN vào Việt Nam về mức 0% thì giá xe ô tô sẽ hạ. Song trên thực tế, dù mức thuế nhập khẩu ô tô từ các quốc gia ASEAN vào Việt Nam đã về 0% từ 1.1.2018, giá xe vẫn gần như không giảm. Có một vài nguyên nhân sau

Đầu tiên, trong bối cảnh hiện nay, thuế nhập khẩu chỉ là một yếu tố cấu thành giá xe ô tô. Ngoài thuế nhập khẩu còn rất nhiều sắc thuế khác. Khi thuế nhập khẩu giảm, cơ quan quản lý sẽ chiều chỉnh mức thuế của một số sắc thuế.

Thứ hai, trong các yếu tố cấu thành giá ô tô, bên cạnh thuế còn phí và lệ phí. Thuế giảm nhưng phí và lệ phí không giảm thì giá xe khó mà giảm.

Thứ ba, là nguồn cung ứng xe cho thị trường Việt Nam. Bên cạnh xe nhập khẩu nguyên chiếc từ nước ngoài còn có xe lắp ráp, sản xuất tại Việt Nam. Giá xe lắp ráp trong nước có chi phí, giá thành cao hơn so với xe nhập khẩu từ các quốc gia ASEAN khoảng 20%. Ngoài ra, xe ô tô lắp ráp, sản xuất tại Việt Nam nhưng đơn vị sản xuất chỉ thực hiện một số khâu nhất định, tỷ lệ nội địa hóa còn thấp.

Trong khi đó, những chiến lược về nội địa hóa phụ tùng, linh kiện ô tô đề ra rất nhiều, nhưng thực hiện không được bao nhiêu.

Một nguyên nhân khác khiến giá xe ô tô khó giảm Nghị định 116 được Chính phủ ban hành ngày 17.10.2017, quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô, có hiệu lực đầu tháng 1.2018 khiến xe ô tô nhập khẩu rất khó để lách qua khe cửa hẹp bước vào thị trường Việt Nam.

Vì vậy, giá xe ô tô tại thị trường Việt Nam khó có thể điều chỉnh theo hướng giảm”.

Lấy ví dụ từ những quy định trong Nghị định 116, ông Long cho biết, nếu như trước đây một loại xe về nước chỉ phải kiểm định chiếc đầu tiên thì nay mỗi lô xe nhập khẩu vào Việt Nam đều phải chọn ra một chiếc để kiểm định, cho dù các lô đều cùng một loại xe. Điều này sẽ khiến các doanh nghiệp phải tốn thêm rất nhiều chi phí và thời gian kiểm định xe. Rõ ràng, khách hàng sẽ phải gánh chịu khoản phí này khi doanh nghiệp luôn muốn đảm bảo lợi nhuận.

Thêm vào đó, các mẫu xe từ nước ngoài vào Việt Nam khẩu cần có giấy chứng nhận xuất sứ, chất lượng đối với mỗi chiếc xe trong khi phần lớn các quốc gia đều chỉ cấp chứng nhận cho xe nội địa, rất ít quốc gia cấp giấy chứng nhận cho xe xuất khẩu đi nước ngoài.

“Quy định chặt chẽ như vậy, lượng nhập khẩu ô tô sẽ hạn chế. Khi lượng cung ô tô từ nước ngoài giảm, còn chất lượng ô tô sản xuất trong nước không nâng được lên nhiều, tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm thấp dẫn tới giá thành cao thì chắc chắn giá xe không thể rẻ được. Vậy nên, người Việt Nam đừng nên mơ giá xe rẻ, chỉ cần giá xe hợp lý đã là tin vui với người Việt Nam rồi”, ông Long nói.

Xung quanh tín hiệu giảm giá xe ô tô từ một vài hãng xe, PGS.TS. Ngô Trí Long cho rằng, đầu năm, giá xe ô tô có giảm đôi chút so với thời gian trước đó. Trong khi tâm lý người dân vẫn luôn mơ ước mua được một chiếc ô tô với giá phải chăng.

Dịp cận Tết là lúc nhu cầu tìm mua ô tô lớn do nhiều gia đình muốn sắm xe chơi Tết. Các hãng xe sẽ sử dụng nhiều phương pháp quảng cáo, marketing, tung ra nhiều chương trình khuyến mại. Nhưng thực tế giá ô tô không giảm được bao nhiêu và không hề rẻ so với thu nhập của người Việt Nam.

Về lâu dài, nếu chúng ta không thực hiện chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô một cách hiệu quả, không nâng cao chất lượng, giảm giá thành sản xuất ô tô trong nước thì khó mong giá ô tô sẽ giảm.