Phó thủ tướng: Quy hoạch vẫn còn tồn tại tư duy vẽ dự án, dưới lên trên xin

Tại buổi làm việc với Bộ Kế hoạch và Đầu tư về giải ngân vốn đầu tư công và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư công sáng 10/4, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá, công tác ban hành chính sách đầu tư công trung và dài hạn vẫn còn hạn chế. Năm nay là khóa đầu tiên làm đầu tư công theo trung hạn nên câu chuyện giao vốn, giải ngân, nâng cao hiệu quả sử dụng đầu tư công là rất quan trọng.

Phó thủ tướng cho biết, khi ban hành Luật Đầu tư công đánh giá là tiến bộ, có nhiều quy định chặt chẽ, siết chặt đầu tư công, khắc phục dàn trải, manh mún, kém hiệu quả... Hai năm qua, công tác triển khai vốn đầu tư công đã có nhiều nỗ lực cố gắng; nâng cao được hiệu quả sử dụng vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

Theo đó, năm 2016, vốn đầu tư công đã giải ngân được 91,3%. Năm 2017, vốn đầu tư công đã giải ngân được 86%, thấp hơn so với năm 2016 với lý do chính là đưa nhiều công trình đầu tư mới sử dụng nguốn trái phiếu Chính phủ vào thực hiện khiến cho việc thực hiện giải ngân nguồn vốn đầu tư công chậm. 

"Tuy nhiên, vì sao lại phát sinh vướng mắc, giao vốn chậm cho địa phương, có phải vì chưa có kinh nghiệm hay không? Tư duy giải ngân đầu tư công là như thế nào thì cần phải chỉ ra một số công việc, các công trình điển hình để từ đó rút kinh nghiệm và sửa chữa", Phó thủ tướng chỉ đạo.

Theo Phó thủ tướng, thời gian vừa qua Bộ Y tế muốn xây dựng hình thức hợp tác công tư (PPP) trong y tế mà không biết làm thế nào. BOT là chủ trương đúng mà sao hiện nay chúng ta thực hiện khó. Bên cạnh đó, các Nghị định liên quan tới thể chế, phát triển rất nhiều nhưng thực hiện còn chậm, chất lượng không bảo đảm.

Phó thủ tướng cho rằng, hiện quy hoạch, chúng ta vẫn còn tồn tại tư duy kiểu vẽ dự án, dưới lên trên xin sau đó Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp tiền là xong. Giờ người ta cần thế chế không cần tiền đâu. Người ta làm dự án này nọ, ai lên Chính phủ xin vài ba tỷ ưu đãi làm gì?

Sắp tới làm nền kinh tế chia sẻ, thì phải làm sao cho chính sách đi vào thực tế nhanh hơn. Hai năm qua Bộ có nhiều nỗ lực đổi mới, tư duy lãnh đạo bộ mới nhưng truyền tải xuống dưới lãnh đạo thuộc bộ vẫn còn khoảng cách.

Năm 2018, Chính phủ đặt mục tiêu Nghị quyết giải ngân 100% vốn đầu tư công. Do đó, việc thực hiện mục tiêu này cũng là một thách thức. 

Theo Phó thủ tướng, sẽ có ba loại vấn đề cần giải quyết đó là: thứ nhất, những vấn đề vướng mắc liên quan đến Luật Đầu tư công; thứ hai là cần phân loại ra những vấn đề gì vướng mắc ở Luật mà nằm ở các Nghị định và thứ ba là tổ chức thực hiện Luật (Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần có sự phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, ngành khác).

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lê Quang Mạnh cho biết, trên cơ sở tổng mức vốn đầu tư trung hạn nguồn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2016-2020 tối đa là 2.000 nghìn tỷ đồng; tổng vốn đầu tư trung hạn nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 được phép phân bổ tối đa là 1.800 nghìn tỷ đồng. Đến nay, tổng vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn đã triển khai phân bổ và được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đạt 1.642 nghìn tỷ đồng, bằng 91,3% tổng mức kế hoạch được Quốc hội quyết định.

Thứ trưởng Lê Quang Mạnh cho biết, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: khả năng mất cân đối ngân sách Nhà nước còn gặp nhiều khó khăn, nhu cầu chi thường xuyên lớn nên try trọng vốn đầu tư nguồn ngân sách Nhà nước lại rất thấp, chỉ chiếm khoảng 25% tổng chi ngân sách Nhà nước, thấp hơn nhiều giai đoạn trước. 

Bên cạnh đó, còn nhiều dự án, chủ yếu của các địa phương, chưa được bố trí đầy đủ vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn nhưng các địa phương vẫn chưa tiến hành việc rà soát, cắt giảm, điều chỉnh, phân kỳ đầu tư hoặc bổ sung nguồn vốn khác…