Buồn của nền kinh tế chủ chốt BRICS: Đàm phán hạ thuế với Mỹ chưa xong, thuế trừng phạt 500% đã treo lơ lửng, nguy cơ đóng băng thương mại

Tuần trước, ông Trump đã bật đèn xanh cho đề xuất áp thuế 500% nhắm vào bất kỳ quốc gia nào tiếp tục mua dầu, các sản phẩm của dầu hoặc uranium của Nga. Động thái này là nỗ lực của Washington nhằm gia tăng áp lực lên Moscow để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột với Ukraine.

Dự luật sẽ cho phép áp dụng thuế thứ cấp, tức trừng phạt các nước thứ ba tiếp tục giao dịch năng lượng của Nga thay vì chỉ trừng phạt riêng Nga. Vì thế, Ấn Độ trở thành một trong những nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất nếu dự luật này được thông qua.

Gần một nửa thuế nhập khẩu mà Mỹ áp đặt trước đó có liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu thô của Nga, góp phần đẩy mức thuế đối với một số mặt hàng của Ấn Độ lên tới 50%.

Nhà cựu ngoại giao Ấn Độ Srikumar Menon cho biết: “Xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ chắc chắn sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng nếu dự luật thuế quan 500% do ông Trump đề xuất được thông qua”.

Ông cho biết mức thuế trừng phạt như vậy sẽ làm suy yếu khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Ấn Độ trong các lĩnh vực sản xuất chủ chốt như dệt may, phụ tùng ô tô và hàng tiêu dùng. Ấn Độ sẽ phải định hướng lại dòng chảy thương mại sang châu Âu, ASEAN và châu Phi.

Mặc dù dự luật đã nhận được sự ủng hộ của ông Trump, nhưng vẫn chưa được ban hành thành luật.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Randhir Jaiswal cho biết trong một cuộc họp báo tuần trước rằng chính phủ đang theo dõi sát sao các diễn biến và nhấn mạnh lại nguyên tắc của đất nước trong việc duy trì an ninh năng lượng.

Ông nói: “Cách tiếp cận của chúng tôi là chúng tôi quan tâm đến tình hình thị trường toàn cầu và môi trường hiện tại, đồng thời cũng ghi nhớ nhiệm vụ cấp thiết là đảm bảo 1,4 tỷ người dân được cung cấp năng lượng với giá cả phải chăng”.

Dầu thô Nga chiếm khoảng 1/4 lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ trong năm 2025. Các nhà phân tích cảnh báo rằng Delhi khó có thể ngừng hoàn toàn việc mua dầu Nga.

Ông Randhir Jaiswal cho biết thêm rằng Delhi sẽ hướng tới việc đa dạng hóa nhập khẩu từ Trung Đông và Mỹ, đồng thời tìm kiếm các miễn trừ hoặc thậm chí là tuân thủ theo từng giai đoạn. Việc giảm phụ thuộc dầu Nga một cách có kiểm soát sẽ giúp Ấn Độ cân bằng nhu cầu năng lượng.

Lượng dầu thô Ấn Độ nhập từ Nga trong tháng 12 đã giảm 29% so với tháng trước đó, theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch. Sự sụt giảm này chủ yếu do nhà máy lọc dầu lớn Jamnagar giảm nhập khẩu.

Phó giám đốc nghiên cứu chiến lược Vivek Mishra tại Tổ chức Nghiên cứu Quan sát viên, cảnh báo rằng thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ sẽ bị đình trệ nếu mức thuế quan cao được áp đặt.

“Theo tôi, mức thuế 500% là vô lý. Tôi nghĩ đó là một chiến thuật nhằm buộc Ấn Độ phải ngồi vào bàn đàm phán và mở cửa một số lĩnh vực cho Mỹ mà nước này vẫn đang phản đối”, ông nói.

Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ, nhận khoảng 18% tổng lượng hàng xuất khẩu. Ấn Độ đã phản đối những nỗ lực của Mỹ nhằm nới lỏng đối với nông sản và sản phẩm sữa. Ngoài ra, Ấn Độ vẫn phát tín hiệu sẵn sàng giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều ngành công nghiệp.

Các chuyên gia cho biết diễn biến các cuộc đàm phán cho thấy hầu hết khác biệt cơ bản đã được giải quyết. Tuy nhiên, đôi bên đều có những áp lực chiến lược để đạt được thỏa thuận thương mại .

Ấn Độ là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới xét theo GDP danh nghĩa và là một trong những thành viên chủ chốt của khối BRICS. Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, Ấn Độ đang trên đà trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, dự kiến vượt Đức năm 2027. Cuối năm 2025, Ấn Độ tuyên bố đã vượt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Tuy nhiên, việc xác nhận chính thức còn phụ thuộc vào dữ liệu dự kiến công bố vào năm 2026.

Theo SCMP