Quốc gia BRICS có động thái khiến Mỹ bất ngờ: Đưa hàng trăm nghìn tấn hàng sang Mỹ dù bị áp thuế 50%, vẽ lại cuộc chơi mang tên 'vàng đỏ'

Theo Reuters, nhập khẩu ròng đồng tinh luyện của Trung Quốc - quốc gia chủ chốt của BRICS, đã giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm vào tháng 7 khi quốc gia nhập khẩu lớn nhất thế giới này phải cạnh tranh với Mỹ. Trong khi đó, trong 7 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã "xuất khẩu" tổng cộng 121.000 tấn đồng tinh luyện sang Mỹ, sau khi Washington thực hiện cuộc điều tra an ninh quốc gia liên quan đến sự phụ thuộc của Mỹ vào đồng nhập khẩu vào tháng 2.

Tuy nhiên, số liệu của hải quan Mỹ cho thấy họ chỉ ghi nhận vỏn vẹn 15 tấn đồng tinh luyện có xuất xứ Trung Quốc trong nửa đầu năm nay. Con số này cho thấy rằng phần lớn số lượng nói trên thực chất là các lô hàng tái xuất - đồng kim loại được nhập từ nơi khác, sau đó đưa sang Mỹ qua Trung Quốc.

Việc lượng hàng tồn trong các kho ngoại quan Trung Quốc bị rút cạn đã kích thích nhu cầu nhập khẩu đồng trở lại của nước này. Nhưng để ứng phó với áp lực ngày càng lớn từ Mỹ, Trung Quốc buộc phải đa dạng hóa nguồn cung, không còn phụ thuộc vào các quốc gia truyền thống như Chile.

Tổng lượng đồng tinh luyện xuất khẩu của Trung Quốc trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 7/2025 đã đạt 426.000 tấn - cao thứ hai trong lịch sử, chỉ đứng sau mức 458.000 tấn cả năm 2024.

Năm ngoái, thị trường CME của Mỹ xảy ra một đợt “short squeeze” (khan hiếm nguồn cung ngắn hạn) khiến mức chênh lệch giá giữa đồng tại CME và Sở Giao dịch Kim loại London (LME) bùng nổ lên đến 1.100 USD/tấn vào tháng 5/2024. Các nhà luyện kim Trung Quốc lập tức tận dụng cơ hội này, đẩy mạnh xuất khẩu sang các kho LME đặt tại Đài Loan và Hàn Quốc.

Kết quả là, lượng đồng gốc Trung Quốc lưu kho LME từ chỉ 400 tấn hồi tháng 2/2024 đã vọt lên 164.000 tấn vào tháng 8. Diễn biến này như một cuộc “tổng duyệt” cho đợt biến động lớn hơn trong năm nay, khi mức chênh lệch CME - LME thậm chí còn chạm đỉnh gần 3.000 USD/tấn vào tháng 7, trước khi lao dốc trong tháng 8 sau khi chính quyền Mỹ tuyên bố sẽ áp thuế với các sản phẩm đồng, nhưng tạm hoãn quyết định đối với đồng tinh luyện sang năm sau.

Một lần nữa, Trung Quốc lại đẩy mạnh xuất khẩu sang các kho LME. Số lượng đồng Trung Quốc trong hệ thống kho này đã tăng từ 25.000 tấn lên 98.000 tấn chỉ trong tháng 7. Song song đó, lượng xuất khẩu trực tiếp sang Thái Lan và Việt Nam cũng tăng mạnh - những nước không có kho LME, cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực tìm chuỗi cung ứng bù đắp "lỗ hổng" mà Mỹ để lại.

Một nguyên nhân quan trọng khiến đồng Trung Quốc không thể đi thẳng vào thị trường Mỹ là do danh sách thương hiệu được CME chấp thuận chủ yếu là các sản phẩm từ Mỹ và Nam Mỹ, đặc biệt là Chile. Thực tế, nhập khẩu đồng Chile vào Mỹ đã vượt 500.000 tấn trong nửa đầu 2025, tăng mạnh so với tổng 650.000 tấn của cả năm 2024 - phần lớn là từ nguồn kho LME và tồn kho ngoại quan Trung Quốc.

Song, cũng vì sự dịch chuyển này, lượng đồng từ Chile về Trung Quốc sụt giảm nghiêm trọng xuống dưới 20.000 tấn trong cả tháng 6 và 7, lần đầu tiên kể từ năm 2006. Tổng lượng nhập từ Chile trong 7 tháng chỉ còn 203.000 tấn, giảm gần một nửa so với cùng kỳ 2024.

Để bù đắp, Trung Quốc tăng cường mua đồng từ Cộng hòa Dân chủ Congo, nay là nguồn cung lớn nhất với gần 820.000 tấn từ tháng 1 đến tháng 7. Nga - vốn đã là nhà cung cấp chính, cũng tăng tốc, với tổng lượng nhập đạt 269.000 tấn, tăng 123% so với năm ngoái. Zambia cũng ghi nhận mức tăng hơn gấp đôi, lên 95.000 tấn.

Dù xuất khẩu và tái xuất mạnh, Trung Quốc vẫn là nước "khát" đồng bậc nhất thế giới. Trong 7 tháng đầu năm 2025, nước này nhập tổng cộng 2,2 triệu tấn đồng tinh luyện, tương đương cùng kỳ 2024. Lượng tồn kho tại cảng giảm cộng với việc các nhà luyện kim ưu tiên bán ra LME khiến Trung Quốc càng phải tăng mua vào.

Trong khi đó, nguồn cung đồng phế liệu cũng gặp khó. Trung Quốc đã đưa mặt hàng này vào danh sách áp thuế trả đũa với Mỹ, khiến lượng nhập từ Mỹ giảm 49% và chỉ còn 930 tấn trong tháng 7 - thấp nhất trong hơn 20 năm. Trung Quốc đã chuyển hướng sang châu Âu, song đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời khi Liên minh châu Âu đang xem xét cấm xuất khẩu kim loại phế liệu.

Tham khảo Reuters