‘Ông trùm’ dầu mỏ Nga kêu cứu

Tập đoàn dầu khí lớn thứ 2 của Nga, Lukoil, đã đề xuất chính phủ Nga thay đổi công thức tính thuế dầu mỏ vì mức chiết khấu đối với dầu thô của Nga đang vượt quá 20 USD/thùng.

Theo luật được trình lên Duma Quốc gia Nga năm 2018 nhằm ổn định giá toàn cầu cho các nhà sản xuất và xuất khẩu trong nước, các công ty dầu mỏ sẽ được bù đắp từ ngân khố nhà nước nếu giá nhiên liệu trong nước thấp hơn mức toàn cầu. Trong trường hợp ngược lại, các công ty sẽ phải chịu thêm thuế.

Tuy nhiên, giá quốc tế và tỷ giá đồng rúp so với đồng USD đã khiến lợi nhuận của Lukoil và các nhà cung cấp năng lượng khác của Nga sụt giảm mạnh.

Lukoil đề xuất áp trần mức chiết khấu dùng cho tính thuế ở mức 10 - 15 USD/thùng, tức là các công ty dầu mỏ sẽ không còn phải nộp các khoản thanh toán theo cơ chế hiện hành, mà ngược lại sẽ được nhận tiền bù đắp từ ngân sách nhà nước.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất dầu tư nhân lớn nhất của Nga đang phải đối mặt với giá bán thực tế giảm mạnh do giá xuất khẩu thấp hơn nhiều so với toàn cầu.

Dầu thô Urals đang được giao dịch với mức chiết khấu sâu do chi phí vận chuyển cao hơn, hạn chế trong việc tiếp cận bảo hiểm phương Tây và các hoạt động vận chuyển bằng tàu chở dầu bị giám sát chặt chẽ hơn. Các trở ngại ngày khiến doanh thu ròng từ các lô hàng đến châu Á giảm mạnh.

Đề xuất của Lukoil được đưa ra trong bối cảnh Nga đang cân nhắc làm thế nào để vừa ổn định sản lượng và doanh thu thuế, vừa tránh gây thêm thiệt hại cho ngân sách. Nga vẫn là một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, nhưng phần lớn dầu thô của nước này hiện được bán với giá thấp hơn nhiều so với giá chuẩn quốc tế, làm giảm doanh thu cho cả nhà sản xuất và nhà nước.

Khác với Rosneft – tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga do nhà nước kiểm soát, nguồn lực hỗ trợ trực tiếp cho Lukoil bị hạn chế, khiến đà giảm giá kéo dài trở thành vấn đề nan giải hơn với công ty. Lukoil đã phải chịu áp lực từ việc bán tài sản do chịu lệnh trừng phạt ở nước ngoài, việc tiếp cận nguồn tài chính bị hạn chế, và chi phí hoạt động tăng cao do chuyển hướng xuất khẩu sang châu Á.

Doanh thu dầu khí của Nga giảm trong tháng 1 trước những nỗ lực mới của châu Âu nhằm siết chặt thực thi các quy định về vận chuyển và cơ chế thương mại vốn đã giúp duy trì nguồn cung dầu của Nga. Ngoài ra, các chuyến hàng dầu thô cũng bị gián đoạn do bảo trì nhà máy lọc dầu và các hạn chế về hậu cần, làm thắt chặt dòng tiền đối với một số nhà sản xuất.

Chính phủ Nga đã tổ chức các cuộc thảo luận với các nhà sản xuất lớn về chính sách thuế và phí khi doanh thu xuất khẩu giảm.

Trong những tuần gần đây, Bộ Tài chính Nga đã xem xét lại việc thu thuế và phí dầu mỏ sau khi doanh thu tháng 1 thấp hơn nhiều so với dự kiến. Bộ đã đàm phán với các nhà sản xuất lớn về các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn liên quan đến sản lượng và xuất khẩu.

Doanh thu dầu khí tháng 12/2025 giảm xuống còn 447,8 tỷ ruble, từ gần 800 tỷ rúp cùng kỳ năm trước và thấp hơn nhiều so với tháng 11/2025. Tính chung cả năm, con số này này giảm 24% xuống còn 8,48 nghìn tỷ rúp, mức thấp nhất kể từ năm 2020. Điều này đặc biệt đáng lo ngại vì dầu khí vẫn đóng góp khoảng 1/4 ngân sách liên bang, trong khi ngân sách đó đang bị bào mòn nhanh chóng bởi chi tiêu quốc phòng và an ninh.

Ngày 13/1, Bộ Phát triển Kinh tế Nga cho biết giá trung bình dầu thô Urals của Nga trong tháng 12/2025 đã giảm xuống còn 39,18 USD/thùng. So với mức giá 44,87 USD/thùng của tháng 11/2025, giá dầu chủ chốt của Nga đã giảm thêm 13% và giảm 41% so với đầu năm (67,66 USD vào tháng 1).

Tham khảo: Oilprice