Sản phẩm dầu của Nga có khách hàng ‘khủng’ bất ngờ: Là nền kinh tế gần 800 tỷ USD, nhập khẩu hơn 1 tỷ USD chỉ trong nửa năm, trả giá vượt mức trần của phương Tây

Đài Loan (Trung Quốc) đã mua hàng triệu tấn naphtha từ Nga kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022, báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (Crea, Phần Lan) cho biết.

Naphtha là chất dẫn xuất của dầu thô, nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất chất bán dẫn và ngành hóa dầu. Nhập khẩu naphtha hàng tháng của Đài Loan trong nửa đầu năm 2025 cao gấp 6 lần mức năm 2022. Trong giai đoạn này, Đài Loan nhập 1,9 triệu tấn naphtha trị giá 1,3 tỷ USD, trở thành khách hàng lớn nhất của Nga. Năm 2022, con số này là 574.000 tấn.

Báo cáo của Crea cho biết các nhà nhập khẩu Đài Loan đã trả giá cao hơn mức trần 45 USD/thùng mà G7 áp đặt lên naphtha Nga. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ bị trừng phạt hoặc trừng phạt thứ cấp.

Ciaran Tyler, chuyên gia của Kpler, nhận định khả năng cao doanh nghiệp Đài Loan đang “trả cao hơn giá trần của G7”.

Trong khi tập đoàn CPC thuộc sở hữu của chính quyền đã ngừng nhập khẩu sản phẩm Nga từ sau chiến sự, một số doanh nghiệp tư nhân lại tăng mua mạnh, đặc biệt là naphtha. Formosa Petrochemical Corp – công ty cung cấp hóa chất lớn phục vụ ngành chip – chiếm tới 96% lượng naphta Nga nhập khẩu của Đài Loan từ 2022 đến tháng 6/2025. Tỷ trọng nguồn cung từ Nga tăng từ 9% năm 2021 lên 90% trong nửa đầu 2025.

“Nga đã vượt UAE và Ấn Độ để trở thành nguồn cung naphtha lớn nhất của Đài Loan”, Isaac Levi, chuyên gia năng lượng tại Crea nhận định.

Formosa khẳng định việc mua naphtha dựa trên đấu thầu mở, tuân thủ các quy định trừng phạt EU và thương mại.

Theo Crea, từ năm 2022, Đài Loan đã chi 11,2 tỷ USD nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch từ Nga. Hòn đảo này phụ thuộc tới 95% vào nhập khẩu năng lượng trong năm 2024.

Đài Loan cũng là khách hàng mua than đá lớn thứ 5 của Nga trong giai đoạn từ khi xung đột bắt đầu, với giá trị nhập khẩu đạt 4,4 tỷ USD tính đến tháng 6/2025. Lượng than nhập khẩu từ Nga giảm 67% trong nửa đầu 2025 so với 2024, nhưng các doanh nghiệp tư nhân vẫn chi trung bình 41 triệu USD mỗi tháng để mua than từ Moscow.

Năm 2024, quy mô GDP của Đài Loan đạt 775 tỷ USD, tăng trưởng 4,3%, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Tham khảo: FT