Trung Quốc tố chòm vệ tinh Starlink của tỷ phú Elon Musk gây nhiều rủi ro

Trung Quốc cho rằng sự mở rộng nhanh chóng của những chòm vệ tinh internet như Starlink của hãng SpaceX đang đặt ra những “thách thức rõ rệt về an toàn và an ninh”.

Phát biểu tại một sự kiện không chính thức của Hội đồng Bảo an LHQ do Nga khởi xướng đầu tuần này, đại diện Trung Quốc nêu ra một số sự cố, trong đó có vụ suýt va chạm giữa vệ tinh Starlink và trạm vũ trụ Trung Quốc năm 2021, vụ một vệ tinh vỡ tan vào tháng 12 vừa qua.

Đại diện Trung Quốc cũng nhắc đến “một số chòm vệ tinh quỹ đạo Trái đất thấp” không tôn trọng không phận và luật pháp của các quốc gia, thực hiện hoạt động do thám quân sự và bị các nhóm khủng bố, ly khai lợi dụng.

Những phát biểu này được đưa ra không lâu sau khi lãnh đạo cấp cao của Starlink cho biết đã xảy ra vụ suýt va chạm giữa vệ tinh của công ty và vệ tinh mới phóng của Trung Quốc, đồng thời cho rằng Bắc Kinh không phối hợp với các vệ tinh khác.

“Trong những năm gần đây, nhân loại đã đạt được những tiến bộ mới trong việc thăm dò và sử dụng không gian vũ trụ. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, cùng với sự mở rộng nhanh chóng của các hoạt động thương mại không gian, việc một quốc gia nào đó để cho các chòm vệ tinh thương mại phát triển ồ ạt, không được kiểm soát và thiếu cơ chế quản lý hiệu quả, đã làm phát sinh những thách thức nghiêm trọng về an toàn và an ninh”, tuyên bố của Phái đoàn Trung Quốc tại LHQ dẫn phát biểu của nhà ngoại giao, nhưng không nêu tên.

Vị đại diện chỉ đích danh Starlink – hiện có khoảng 10.000 vệ tinh internet đang hoạt động trên quỹ đạo. Nhà ngoại giao này cho rằng “những chòm vệ tinh như vậy chiếm dụng tài nguyên tần số – quỹ đạo và làm gia tăng đáng kể nguy cơ va chạm”.

Mạng vệ tinh internet Starlink của tỷ phú Elon Musk đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống gồm hơn 42.000 vệ tinh trên quỹ đạo, mỗi vệ tinh được thiết kế có vòng đời khoảng 5 năm trước khi được chủ động cho cháy rụi trong khí quyển.

Trung Quốc cũng đang xây dựng các “siêu chòm vệ tinh internet” của riêng họ, bao gồm mạng băng rộng Qianfan được chính quyền Thượng Hải ủng hộ, với mục tiêu triển khai hơn 15.000 vệ tinh vào năm 2030; và mạng Guowang dự kiến phóng khoảng 13.000 vệ tinh.

Đại diện Trung Quốc cũng nhắc tới hai sự cố vào năm 2021, khi các vệ tinh Starlink “tiến gần trạm vũ trụ của Trung Quốc ở khoảng cách nguy hiểm, gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với an toàn của các phi hành gia Trung Quốc”, và buộc họ phải thực hiện hành động né tránh.

“Gần đây (ngày 17/12), một vệ tinh Starlink bị vỡ trên quỹ đạo, tạo ra hơn 100 mảnh rác không gian. Đối với các tàu vũ trụ do các nước đang phát triển vận hành - vốn thiếu khả năng điều khiển, nắm bắt tình hình không gian hoặc thời gian phản ứng, điều này rõ ràng là một rủi ro lớn”, nhà ngoại giao nói thêm.

Bị lạm dụng

Đại diện Trung Quốc cho rằng các vệ tinh đã được sử dụng để cung cấp dịch vụ tín hiệu vượt qua biên giới quốc gia mà không được phép, trở thành công cụ can thiệp vào công việc nội bộ của các nước. Ở một số khu vực như Nam Á, Đông Nam Á và vùng Sahel ở châu Phi, Starlink bị các phần tử khủng bố, lực lượng ly khai và các mạng lưới lừa đảo viễn thông sử dụng.

Trước đây, tỷ phú Musk bác bỏ thông tin rằng các nhóm nổi dậy ở Ấn Độ sử dụng dịch vụ Starlink . Tháng 10/2025, Starlink cho biết họ đã “chủ động xác định và vô hiệu hóa” hơn 2.500 bộ thiết bị Starlink tại các trung tâm nghi ngờ lừa đảo ở Myanmar.

Trong phát biểu ngụ ý nhằm vào Mỹ, nhà ngoại giao Trung Quốc nói: “Nếu một quốc gia không thực hiện việc quản lý và giám sát hiệu quả các doanh nghiệp không gian thương mại của mình, hoặc thậm chí chỉ đạo và thao túng họ sử dụng dịch vụ internet vệ tinh để can thiệp vào các cuộc xung đột vũ trang hoặc công việc nội bộ của các quốc gia khác, quốc gia đó phải chịu trách nhiệm”.

Vị đại diện nói thêm rằng Trung Quốc ủng hộ LHQ đóng vai trò dẫn dắt trong các cuộc thảo luận nhằm làm rõ quy định pháp lý hiện hành và xây dựng chuẩn mực ứng xử để xử lý những “hành vi lạm dụng” liên quan đến vệ tinh.