"Sếp” tình báo Hàn Quốc bật khóc trong thượng đỉnh liên Triều

Theo Reuters, cách đây gần 18 năm, ông Suh Hoon, lúc đó là quan chức tình báo Hàn Quốc , đã tới thủ đô Bình Nhưỡng để thuyết phục lãnh tụ Triều Tiên khi ấy là Kim Jong-Il tổ chức một hội nghị thượng đỉnh chưa từng có trong lịch sử vào năm 2000.

Và đến ngày 27-4-2018, ông cũng là người chứng kiến cuộc gặp đánh dấu bước ngoặt quan trọng trên bán đảo Triều Tiên giữa Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, con trai của cố lãnh tụ Kim Jong-Il.

Đây là lần đầu tiên ông Kim Jong-un đặt chân tới Hàn Quốc kể từ khi Chiến tranh Triều Tiên kết thúc năm 1953 bằng một hiệp định đình chiến. Hội nghị thượng đỉnh liên Triều diễn ra chưa đầy 1 năm sau khi Tổng thống Moon tiếp quản Nhà Xanh và bổ nhiệm ông Suh làm Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS).

Giám đốc Tình báo Hàn Quốc (NIS) Suh Hoon (sau) khóc sau tuyên bố chung Hàn - Triều được công bố tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm ngày 27-4. Ảnh: Reuters

Nhà lãnh đạo Hàn Quốc tin rằng ông Suh là "nhân vật phù hợp" để hồi sinh quan hệ giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, vốn bị chương trình tên lửa và hạt nhân của Bình Nhưỡng phủ bóng.

Hồi năm ngoái, ông Suh vẫn còn chưa chắc chắn về khả năng diễn ra hội nghị thượng đỉnh liên Triều nhưng thừa nhận "chúng ta cần một hội nghị như vậy". Ông cũng chính là người giúp sắp xếp hai cuộc hội nghị thượng đỉnh liên Triều khác vào năm 2000 và năm 2007, đồng thời được xem là chuyên gia hàng đầu về các vấn đề Triều Tiên.

Đặc phái viên của cố Tổng thống Hàn Quốc Roh Moo-hyun, Lee Jong-seok, người đến thủ đô Bình Nhưỡng cùng với ông Suh vào năm 2003, mô tả ông Suh là "người đàm phán số 1 của Hàn Quốc về Triều Tiên".

Năm nay 64 tuổi, ông Suh từng sống ở Triều Tiên khoảng 2 năm vào những năm 1990 và tham gia vào kế hoạch xây dựng một lò phản ứng hạt nhân như một phần của thỏa thuận quốc tế nhằm đóng băng chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng hồi năm 1994. Thỏa thuận này cuối cùng bị sụp đổ.

Ông John Delury, chuyên gia về Triều Tiên tại Trường ĐH Yonsei (Seoul), nhận xét: "Ông ấy biết nó hoạt động như thế nào và phải làm gì. Tổng thống Moon đã cho ông ấy những hướng dẫn chính trị rõ ràng".

Nhà Xanh cũng như NIS từ chối bình luận về vai trò của ông Suh trong hội nghị thượng đỉnh ngày 27-4.

Trước đó, vào tháng 3, ông Suh là thành viên của phái đoàn gồm 10 người đến thăm nhà lãnh đạo Triều Tiên ở thủ đô Bình Nhưỡng, trở thành một trong những quan chức Hàn Quốc đầu tiên gặp Kim Jong-un kể từ khi ông lên nắm quyền vào cuối năm 2011.

Ông Suh sau đó cũng sắp xếp một chuyến thăm Bình Nhưỡng cho người đồng nhiệm Mỹ Mike Pompeo từ ngày 31-3 đến ngày 2-4 và đặt nền móng cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều dự kiến tổ chức vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 tới.

Phạm Nghĩa (Theo Reuters)