SSI Research: Giá khí vượt đỉnh 12 năm và còn tăng đến quý 4/2021, song nhóm cổ phiếu khí GAS, PGD, CNG…đã không còn nhiều động lực

Giá khí thiên nhiên thế giới (natural gas) giao ngay tại Henry Hub đạt mức 6.3 USD/mmbtu vào đầu tháng 10, tăng 143% so với mức đầu năm 2021, và tăng 143% so với cùng kì năm ngoái. Mức giá khí gần 6.3 USD/mmbtu cũng là mức cao nhất tính 12 năm qua từ tháng 12/2008. Vậy có thể nói là chu kì giá khí rẻ đã kết thúc, hay giá khí chỉ tăng nhất thời?

Giá khí thế giới đạt đỉnh 12 năm, dự kiến còn tăng đến quý 4/2021

Nhận định về vấn đề này, SSI Research trong báo cáo mới nhất cho biết một số nhóm nguyên nhân đẩy giá khí tăng mạnh, trước hết phải kể đến nhu cầu phục hồi nhanh khi các nền kinh tế mở cửa trở lại.

Các nền kinh tế thế giới đang dần mở cửa trở lại, đặc biệt các khu vực kinh tế lớn như Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc sau tác động của biến thể Delta. Nhu cầu sử dụng năng lượng cho sản xuất nói chung và khí nói riêng đã phục hồi mạnh mẽ tại các khu vực này qua các tháng. Đáng nói là nhu cầu tiêu thụ tăng nhiều hơn so với mức tăng của nguồn cung, khiến giá khí được đẩy lên cao. Đặc biệt là đối với khu vực Châu Âu, tồn kho khí thiên nhiên đang ở mức thấp đáng kể so với mức trung bình 5 năm qua.

Cũng theo IEA, châu Âu nhập khẩu khí chính từ Nga, Nauy (qua đường ống) và LNG từ Mỹ…. Nguồn khí dự trữ tại các cơ sở dự trữ của các công ty dầu khí của Nga như Gazprom ở Áo, Mỹ và Hà Lan vào ngày 28/9/2021 đã thấp hơn 75% so với mức trung bình 5 năm.

Châu Á chiếm ¾ lượng LNG nhập khẩu toàn cầu. Với đà phục hồi của nền kinh tế, các nước châu Á đang cạnh tranh với châu Âu trong việc nhập khẩu LNG, chủ yếu từ Mỹ, đặc biệt là khi châu Á trải qua một mùa hè khắc nghiệt vừa qua, cũng như nhu cầu điện khí tại Trung Quốc tăng cao do nền kinh tế nước này mở cửa trước thế giới (nhập khẩu LNG của Trung Quốc đã tăng 26,5% trong nửa đầu năm 2021 so với cùng kỳ năm ngoái).

Như vậy trong nửa đầu năm 2021, Trung Quốc vượt Nhật trở thành nước nhập khẩu LNG nhiều nhất thế giới. Nhiều chuyến tàu LNG thay vì đi đến châu Âu thì đã chuyển hướng sang châu Á khi các nước ở khu vực này tăng cường tích trữ LNG. Tồn kho LNG tại các cảng nhập khẩu của châu Âu đang ở mức thấp nhất 3 năm theo IEA chỉ đạt 7,2 tỷ bộ khối (tính từ tháng 4 đến tháng 9), giảm 18% so với mức cùng kì, và 22% so với năm 2019.

Mỹ La-tinh cũng đã và đang trải qua thời tiết khô hạn khắc nghiệt, buộc họ phải tăng cường nhập khẩu gấp đôi LNG để bù đắp cho phần thủy điện thiếu hụt trong trong năm 2020 cũng như nửa đầu năm nay.

Nguyên nhân thứ hai, do nguồn cung bị gián đoạn do nhiều yếu tố như thời tiết, Covid-19 và địa chính trị. Nguồn cung LNG từ Mỹ bị ảnh hưởng: Mỹ là quốc gia xuất khẩu LNG nhiều nhất thế giới. Khoảng 10% sản lượng khí của Mỹ được xuất khẩu hàng năm. Cuối tháng 8, bão Ida đã làm cho hơn 90% công suất sản xuất khí của Mỹ tại vịnh Mexico phải đóng cửa. Điều này đã làm cho sản lượng các sản phẩm lọc hóa dầu và khí từ Mỹ bị giảm sút trong nửa đầu tháng 9.

Thêm vào đó, nguồn cung LNG bị ảnh hưởng do các hoạt động bảo dưỡng lớn các cơ sở LNG kéo dài tại Úc, Nga, Quatar do Covid-19 hay vụ cháy cơ sở LNG của Nauy, khiến nguồn cung LNG sụt giảm trong ngắn hạn

Các cơ sở LNG của Mỹ cũng như các nước Úc, Quatar gần như đã hoạt động gần full công suất, và để mở rộng hoặc xây dựng mới cần phải tính bằng một vài năm.

Đầu tư cho hạ tầng đầu khí giảm mạnh trong những năm vừa qua do chu kì giá dầu/khí thấp và xu hướng chuyển sang năng lượng tái tạo. Do đó nguồn cung khí sẽ khó để tăng mạnh trong ngắn hạn.

Địa chính trị có Nga là nước có trữ lượng khí đốt lớn nhất thế giới. Hàng năm, Nga cung cấp đến khoảng gần 40% nhu cầu khí của châu Âu. Việc Nga hạn chế cung cấp khí cho thị trường châu Âu có liên quan đến dự án dòng chảy phương bắc, trong đó Nga muốn gây áp lực cho châu Âu để nhanh chóng thông qua dự án này và đưa vào hoạt động.

Xem xét các nguyên nhân kể trên, SSI Reseach cho rằng giá khí sẽ tiếp tục ở mức cao trong quý 4, khi mùa đông sắp diễn ra ở bắc bán cầu và nhu cầu năng lượng tăng cao sau đại dịch. Bên cạnh đó, một số nguyên nhân liên quan đến nguồn cung như tăng công suất chưa thể giải quyết nhanh.

Công ty khí trong nước: Mức độ hưởng lợi và mức gia tăng về lợi nhuận nếu có sẽ không mạnh mẽ

Về ảnh hưởng đến nhóm các cổ phiếu khí trong nước, cần lưu ý rằng giá khí thiên nhiên trong nước không sử dụng giá khí thế giới để làm cơ sở cho giá bán. Giá khí thiên nhiên mà GAS và các đơn vị thành viên phân phối được dựa trên công thức sử dụng giá FO hoặc LPG làm cơ sở. Trong thời gian gần đây, việc giá khí thiên nhiên thế giới tăng mạnh cũng thúc đẩy giá các nhiên liệu thay thế như FO, LPG tăng mạnh.

Tuy nhiên, theo quan điểm của SSI Research, mức độ hưởng lợi và mức gia tăng về lợi nhuận nếu có sẽ không mạnh mẽ như mức tăng của giá khí thiên nhiên. Khi xem xét đến định giá của một số cổ phiếu, đơn vị này cho rằng định giá đã không còn hấp dẫn.

Trong đó với PV GAS, giá dầu tăng làm tăng doanh thu và lợi nhuận. GAS còn có mảng sản xuất LPG nên được hưởng lợi từ xu hướng LPG tăng giá, ngoài ra GAS cũng nắm 70% thị phần LPG toàn quốc, và được hưởng lợi tồn kho giá thấp khi giá LPG liên tục tăng đối với mảng trading. Do đó, SSI Research khuyến nghị tích cực với cổ phiếu GAS trong bối cảnh giá khí tiếp tục đà tăng.

Tại một số công ty thành viên khác, bao gồm CNG (GAS nắm 56%): Công thức giá đầu vào và giá bán của CNG dựa trên giá FO/LPG và được điều chỉnh 6 tháng/lần. Khi giá FO, LPG tăng sẽ làm tăng doanh thu. Tuy nhiên, cần lưu ý là GAS quyết định giá đầu vào cho các công ty phân phối thành viên, nên thường lợi nhuận của CNG được GAS điều tiết và thường không quá đột biến trong điều kiện bình thường. Trong tương lai, CNG sẽ phân phối LNG cho PV GAS khi dự án LNG Thị Vải đi vào khai thác từ cuối 2022.

Lợi nhuận của CNG trong điều kiện bình thường có xu hướng giữ ổn định mặc dù sản lượng khí tăng qua các năm. Năm 2021, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 sản lượng khí bán ra trong 2 quý cuối năm có thể bị ảnh hưởng.

Hay PGD (GAS nắm 50,5% vốn): Công ty phân phối khí thấp áp, CNG tại thị trường miền Nam và miền Bắc. PGD mua khí từ GAS và giá mua được điều chỉnh 6 tháng/lần. PGD được hưởng lợi một phần nhờ doanh thu tăng khi giá FO/LPG tăng do công thức giá đầu vào và đầu ra dựa trên giá FO/LPG. Trong tương lai, PGD sẽ là đơn vị phân phối LNG khi GAS đưa vào vận hành LNG Thị Vải.

Theo SSI Research, sản lượng khí tăng 31% trong 9 tháng đầu năm 2021 nhờ mức tăng mạnh mẽ trong nửa năm qua. Quý 3/2021 dự kiến lợi nhuận thấp hơn cùng kì do ảnh hưởng của dịch bệnh và cơ sở so sánh cao trong quý 3/2020.