Sửa đổi nhiều quy định quan trọng liên quan đến giao dịch, hoạt động trên thị trường chứng khoán

Ngày 3/2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán . Thông tư này sửa đổi, bổ sung Thông tư số 96/2020/TT-BTC hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán ; Thông tư số 120/2020/TT-BTC quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch, chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp và chứng quyền có bảo đảm; Thông tư số 121/2020/TT-BTC quy định về hoạt động của công ty chứng khoán .

Thông tư gồm 16 điều, trong đó có 15 điều quy định nội dung sửa đổi, bổ sung và 1 điều khoản thi hành; có hiệu lực thi hành kể từ ngày 3/2/2026.

Đáng chú ý, thông tư cho phép nhà đầu tư nước ngoài thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để đặt lệnh giao dịch chứng khoán tới các công ty chứng khoán trong nước mà không cần mở tài khoản giao dịch riêng tại từng công ty chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký. Sau khi Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và ngân hàng thanh toán hoàn tất thanh toán, tiền và chứng khoán sẽ được phân bổ về tài khoản lưu ký của nhà đầu tư.

Thông tư bổ sung khái niệm tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, quy định trách nhiệm của các bên liên quan, yêu cầu tối thiểu về hợp đồng giữa công ty chứng khoán trong nước và tổ chức môi giới toàn cầu, cũng như các nội dung về nhận lệnh, kiểm soát giao dịch, quản lý dữ liệu và nhận biết khách hàng.

Ngoài ra, Thông tư số 08 cũng sửa đổi, bổ sung quy định về giao dịch không yêu cầu có tiền trước (NPF) đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức. Theo đó, Thông tư không yêu cầu công bố thông tin trên thị trường đối với trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán NPF; thay vào đó, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam ngay trong ngày phát sinh vi phạm.

Bên cạnh đó, Thông tư bổ sung chế tài hạn chế giao dịch NPF đối với các tổ chức vi phạm. Cụ thể, NĐTNN vi phạm lần đầu sẽ không được tiếp tục giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tục; trường hợp vi phạm nhiều lần trong vòng 30 ngày giao dịch, thời gian hạn chế có thể kéo dài tới 180 ngày.

Trong thời gian bị hạn chế, các sở giao dịch chứng khoán sẽ thông báo để các công ty chứng khoán thành viên yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền trên tài khoản lưu ký khi đặt lệnh mua cổ phiếu.

Không giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch NPF. Theo Bộ Tài chính, việc giới hạn danh mục cổ phiếu NPF trước đây gây khó khăn cho các quỹ đầu tư trong việc mô phỏng chỉ số, đặc biệt trong trường hợp một số cổ phiếu thuộc nhóm công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp có liên quan nằm trong cơ cấu chỉ số.

Thông tư mới cho phép công ty chứng khoán nhận lệnh NPF đối với cả cổ phiếu của chính mình, công ty mẹ hoặc doanh nghiệp cùng công ty mẹ, với điều kiện có thỏa thuận chuyển quyền sở hữu sang một công ty chứng khoán khác khi nhà đầu tư không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Qua đó, hạn chế rủi ro vi phạm các quy định về mua lại cổ phiếu, sở hữu chéo và pháp luật liên quan.

Bổ sung quy định về tài khoản giao dịch của công ty quản lý quỹ nước ngoài. Phù hợp với Nghị định 245/2025/NĐ-CP, Thông tư cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán . Một tài khoản phục vụ hoạt động giao dịch của chính công ty và một tài khoản dành cho hoạt động quản lý giao dịch của khách hàng.