Thảm họa rơi máy bay MU5735 của Trung Quốc: Xuất hiện yếu tố kỳ lạ, đến các điều tra viên cũng chưa lý giải được

Chiếc Boeing 737-800 số hiệu MU5735 của hãng hàng không China Eastern Airlines đang bay theo lộ trình bình thường đến Quảng Châu thì bất ngờ lao xuống từ độ cao gần 9km xuống một sườn núi, nát vụn và tạo ra một đám cháy rừng lớn. Đó là tất cả những gì chúng ta biết chắc chắn về vụ tai nạn bất thường khiến 132 người trên máy bay thiệt mạng hôm 21/3. Đây được coi là vụ tai nạn máy bay thương mại tồi tệ nhất của Trung Quốc trong hơn một thập kỷ qua.

Theo các nhà điều tra tai nạn kỳ cựu và các báo cáo tai nạn trước đó, mặc dù đã có một số vụ tai nạn xảy ra khi chiếc máy bay lao xuống từ trên không trung, nhưng rất hiếm có trường hợp nào rơi dưới tình huống "khắc nghiệt" như chiếc Boeing 737-800 là "cắm đầu" thẳng xuống mặt đất. John Cox, một nhà tư vấn an toàn hàng không, đồng thời cũng là cựu phi công 737 cho biết: "Đó là một việc kỳ lạ. Máy bay bình thường khó có thể làm được điều này".

Khi các điều tra viên tìm kiếm hai máy ghi âm chống va chạm của chiếc máy bay và bắt đầu thu thập manh mối, họ sẽ cố gắng xác định lý do tại sao chiếc máy bay lại bổ nhào đột ngột và nghiêm trọng như vậy, điều này khác biệt với các vụ tai nạn trước đó. Họ sẽ xem xét thời tiết lúc chiếc máy bay gặp nạn, liệu các phi công có thực hiện bất kỳ cuộc gọi cứu nạn nào hay không, đồng thời lục tìm trong đống đổ nát về các trục trặc có thể xảy ra và hồ sơ chi tiết của phi hành đoàn.

Chuyến bay MU5735 lúc đó đang ở độ cao khoảng 29.000 feet (8.839,2 mét), cách điểm đến Quảng Châu khoảng 100 dặm (160,93 km). Đây là khoảng thời gian mà các phi công sẽ bắt đầu hạ cánh, nhưng nó lại bắt đầu lao xuống với tốc độ lớn hơn nhiều so với bình thường. Theo dữ liệu theo dõi do Flightradar24 ghi lại, thay vì giảm dần vài nghìn feet mỗi phút để hành khách cảm thấy dễ chịu, chiếc máy bay đã rơi với tốc độ hơn 30.000 feet/phút trong vòng vài giây. Tổng thể, nó đã lao xuống gần 26.000 feet trong khoảng 1 phút 35 giây.

Quá trình rơi của máy bay dường như dừng lại trong khoảng 10 giây và đã bay lên trong một thời gian ngắn, tạo thêm một tình huống bất thường nữa. Nhưng dựa trên các đường truyền vô tuyến từ máy bay, có thể thấy sau đó nó lại tiếp tục lao xuống. Jeff Guzzetti, cựu giám đốc điều tra tai nạn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ cho biết: "Điều đó thật kỳ lạ".

Dữ liệu từ Flightradar24 chỉ là tương đối, ông Guzzetti và ông Cox cho biết đường đi của máy bay tương đối thẳng và thực tế là các bộ phát tín hiệu vẫn đang phát sóng, cho thấy nó không bị vỡ trong chuyến bay như trong một số vụ đánh bom khủng bố.

Video giám sát

Một đoạn video giám sát đã ghi lại được khoảnh khắc cuối cùng của chiếc máy bay khi nó đang lao thẳng về phía mặt đất. Hãng truyền thông Trung Quốc The Paper cho biết họ đã xác minh rằng video được quay bởi một công ty khai thác gần nơi máy bay va chạm, nhưng tính xác thực không thể xác minh được.

Các điều tra viên cho biết trước đó đã có những tiền lệ về trường hợp máy bay đột ngột rơi từ độ cao hành trình, nhưng hầu hết chúng đều có những điểm khác biệt quan trọng. Ví dụ, chuyến bay 447 của Air France, rơi ở Đại Tây Dương vào ngày 1/6/2009, đã rơi chậm và thất thường hơn nhiều sau khi cảm biến tốc độ dừng hoạt động và phi công trở nên bối rối, theo Cục Điều tra và Phân tích về An toàn Hàng không Dân dụng của Pháp. Tất cả 228 người trên chiếc Airbus SE A330 đều thiệt mạng.

Lao xuống từ độ cao thấp hơn nhiều, một chiếc máy bay phản lực chở hàng của Atlas Air Worldwide Holdings gặp nạn tại đầm lầy gần Houston vào ngày 23/2/2019. Lúc đó, phi công phụ đã trở nên mất phương hướng và hướng mũi máy bay xuống đất, sau đó được Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia Mỹ tìm thấy. Vụ tai nạn xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều và không rơi nhanh như máy bay của China Eastern Airlines.

Một vụ tai nạn tương tự khác xảy ra vào ngày 19/12/1997, chiếc Silk Air 737-300 chở 104 người lao xuống một con sông ở Indonesia, tất cả mọi người trên máy bay đều thiệt mạng. Chiếc máy bay đã rơi với tốc độ hơn 38.000 feet/phút, theo Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia Indonesia.

Quá sớm để có thể kết luận

Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia kết luận rằng một phi công rất có thể đã cố tình làm rơi chiếc máy bay đó. Hệ thống ghi dữ liệu chuyến bay và buồng lái của máy bay đã bị tắt một cách bí ẩn trong thời gian ngắn nên không có thông tin chi tiết về quỹ đạo rơi.

Tuy nhiên, còn quá sớm để đưa ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến vụ tai nạn của MU5735, theo Benjamin Berman, một cựu điều tra viên của Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia. Ông Berman cho biết có thể đưa ra nhiều tình huống về một số loại trục trặc của máy bay, của phi công hoặc kết hợp các sự cố dẫn đến vụ tai nạn.

Nhưng không tình huống nào trong số đó có vẻ rất khả thi. Ông cho biết chiếc 737-800, giống như các máy bay phản lực khác, được thiết kế để không rơi ở các góc dốc trong điều kiện bình thường. Điều đó có nghĩa là phi công có thể đã cố tình điều khiển hoặc xảy ra sự cố bất thường, ông nói.

Nhiều thứ có thể xảy ra trong lúc máy bay bắt đầu rơi, chẳng hạn như một phi công bị đau tim và ngồi sụp xuống cột điều khiển, vô tình chạm vào động cơ dùng để nâng và hạ mũi. Nhưng tình huống này sẽ xảy ra trong thời gian ngắn hơn hoặc có những cách dễ dàng để phi công ngăn cản những sự cố như vậy. Ông Berman nói: "Cần một thứ gì đó để đè mũi xuống".