'Thắt' tiền tệ - Điều gì đang diễn ra?

Không ảnh hưởng đến tăng GDP

 Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 6,98%, là mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2011. Theo đó, để đạt được mục tiêu tăng trưởng chính thức cả năm là 6,7%, GDP quý cuối của năm chỉ cần tăng khoảng 6,1% so với cùng kỳ và đây là mức tăng trưởng có thể dễ dàng đạt được. Khi mà tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của Q4 trong 5 năm gần đây là 6,87%. Và nếu giả định tăng trưởng GDP Q4 năm nay dao động từ 6,1%-6,8%, khi đó tăng trưởng cả năm sẽ vào khoảng 6,7% - 6,9%. Và cũng có thể vượt mục tiêu lên 7% hoặc 7,1%.

Phân tích số liệu trên, công ty chứng khoán HSC nhận định: Kết quả này sẽ giúp củng cố cho chính sách thắt chặt tăng trưởng tín dụng trong Q3 của NHNN - GDP Q3 có vẻ vẫn tăng trưởng rất tốt bất chấp NHNN có quan điểm thận trọng hơn đối với tăng trưởng tín dụng. Mặc dù mục tiêu tăng trưởng chính thức là khoảng 17%, hạn mức tăng trưởng tín dụng cấp cho các ngân hàng thương mại chỉ là 14%.

Thực tế, đã có một số người lo ngại việc NHNN thắt chặt chính sách sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP Q3. (Vừa qua, Hiệp hội BĐS TPHCM còn có đơn kiến nghị “năn nỉ” ngành ngân hàng lùi thời hạn thực hiện việc siết tỷ lệ vốn cho vay trung dài hạn để tránh cú sốc tới ảnh hưởng tới thị trường này dù thông tin đã được công bố cả năm nay) .

Tuy nhiên rõ ràng điều này đã không xảy ra cho dù tăng trưởng GDP Q3 năm nay có giảm tốc so với năm ngoái. Điểm mấu chốt ở đây là GDP Q2 đã có sự tăng tốc. HSC cho rằng chính sách tiền tệ thắt chặt nói chung sẽ phải mất vài quý mới thể hiện ra trên số liệu tăng trưởng GDP (giảm tốc tăng trưởng GDP); cho vay DNNVV và cho vay các doanh nghiệp sản xuất khu vực FDI cũng như cho vay khu vực I (nông, lâm thủy sản) vẫn cao, trực tiếp giúp nền kinh tế tăng trưởng; hiệu quả cho vay hiện cao hơn nhiều nhờ các biện pháp định tính được sử dụng nhiều hơn trong quyết định cho vay.

Theo HSC, NHNN nhiều khả năng sẽ tiếp tục chính sách thắt chặt tăng trưởng tín dụng trong những tháng còn lại của năm. “NHNN đang muốn kiềm chế lạm phát, quyết tâm giữ lạm phát dưới 4% và giữ tỷ giá ổn định. Công cụ chính để đạt được điều này là chủ động hạn chế một chút tăng trưởng tín dụng. Và điều này có vẻ đã không mấy ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng GDP Q3 nên nhiều khả năng NHNN sẽ tự tin để tiếp tục chính sách của mình ít nhất là cho đến cuối năm”, HSC khẳng định. Dù vậy, theo công ty chứng khoán này, lạm phát đã dịu xuống trong vài tháng qua và hiện đang dưới 4% (tốc độ tăng CPI so so với cùng kỳ). Tuy nhiên trước đây lạm phát thường tăng tốc trong những tháng cuối năm do yếu tố mùa vụ. Do vậy NHNN sẽ vẫn tỏ ra thận trọng.

Lợi nhuận ngân hàng: sụt giảm?

Điều này sẽ ảnh hưởng một chút đến lợi nhuận của các ngân hàng. Đó từng là quan ngại và trên thực tế đang diễn ra như vậy. Tuy nhiên, phân tích kỹ công ty HSC cũng nhận định: "nhưng chúng tôi vẫn giữ dự báo LNTT của các ngân hàng niêm yết sẽ tăng trưởng 45,2% trong năm 2018 - Tăng trưởng tín dụng ở một số ngân hàng sẽ thấp hơn kế hoạch đề ra, làm ảnh hưởng đến lợi nhuận do thu nhập lãi thuần chịu ảnh hưởng một phần từ tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên chúng tôi vẫn không lo ngại về điều này vì năm 2018 sẽ là một năm tăng trưởng đặc biệt của lợi nhuận ngành ngân hàng. Trên thực tế, tỷ lệ NIM và thu nhập ngoài lãi đang tăng lên. Trong khi đó chi phí dự phòng trích lập tăng chậm lại. Các ngân hàng còn có thể hạch toán lợi nhuận không thường xuyên đáng kể từ: bán tài sản đảm bảo, thu hồi nợ xấu, bán các khoản đầu tư. Do vậy cho dù tăng trưởng tín dụng từ đầu năm có chậm lại so với cùng kỳ năm ngoài (và xu hướng này cũng sẽ tiếp diễn trong những tháng còn lại của năm nay) thì điều này cũng không ảnh hưởng quá nhiều đến lợi nhuận của các ngân hàng".

Và ảnh hưởng có chăng ở đây là sẽ làm cho nền so sánh của năm 2019 thấp bớt xuống trong bối cảnh lợi nhuận không thường xuyên sẽ giảm bớt (vì năm nay tăng trưởng quá mạnh sẽ tạo nền so sánh rất cao cho năm 2019). HSC hiện dự báo lợi nhuận các ngân hàng trong năm 2019 sẽ tăng trưởng 19,8% nhờ ngành vẫn tăng trưởng cho dù trong điều kiện tăng trưởng tín dụng được thắt chặt lại một chút.

Tin vĩ mô - CPI tháng 9 tăng 0,59% so với tháng liền trước và tăng 3,98% so với cùng kỳ. HSC giữ nguyên dự báo lạm phát cả năm là 4,3% - Tổng cục thống kê công bố CPI tháng 9 tăng vừa phải 0,59% so với tháng liền trước, tăng 3,2% so với đầu năm và tăng 3,98% so với cùng kỳ.