Thông tin mới về kho nhôm Trung Quốc khổng lồ ở Vũng Tàu

Ngày 4-11, Tổng cục Hải quan thông tin thêm về vụ việc giám sát chặt chẽ lô hàng nguyên liệu nhôm trị giá 4,3 tỉ USD của một công ty tại Bà Rịa-Vũng Tàu để ngăn chặn nguy cơ gian lận xuất xứ khi xuất khẩu sang Mỹ.

Theo đó, đơn vị sở hữu kho nhôm khổng lồ trên là Công ty TNHH Nhôm Toàn Cầu, có địa chỉ trụ sở chính tại KCN Mỹ Xuân B1 - Conac, phường Mỹ Xuân, thị xã Phú Mỹ, Bà Rịa-Vũng Tàu.

Công ty TNHH Nhôm Toàn Cầu là doanh nghiệp chế xuất, do đó hàng hóa xuất nhập khẩu của công ty thuộc đối tượng không chịu thuế. Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Hải quan, hàng hóa nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất chịu sự giám sát hải quan từ khi nhập khẩu trong suốt quá trình sản xuất cho đến khi xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài.

Sau khi hoàn thành thủ tục hải quan, nguyên liệu nhôm nhập khẩu của Công ty TNHH Nhôm Toàn Cầu được đưa về nhà máy sản xuất để sản xuất một phần, một phần được đưa đi gửi tại bãi thuê ngoài.

Tổng cục Hải quan đưa ra số liệu cho thấy từ năm 2015 đến ngày 30-9-2019, tổng lượng nhôm nguyên liệu nhập khẩu của công ty là hơn 2,44 triệu tấn, xuất khẩu 400.000 tấn. Tính trung bình công ty nhập khẩu 488.000 tấn/năm, trong khi đó xuất khẩu chỉ 80.000 tấn/năm (bằng 16,3% lượng nhập khẩu hằng năm, bằng 40% năng lực so với công suất thiết kế).

Riêng hoạt động nhập khẩu đã giảm hẳn trong năm 2019, tính đến ngày 30-9-2019, lượng nhập khẩu là hơn 64.435 tấn, tương đối phù hợp với lượng sản phẩm xuất khẩu trung bình hằng năm.

Hiện nay, công ty đang lưu giữ hơn 1,8 triệu tấn nhôm tại các kho thuê ngoài và hơn 200.000 tấn nhôm ở nhà máy, trị giá khoảng 4,3 tỉ USD. Nhôm nguyên liệu công ty nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc, Mexico, Mỹ, Úc, Nga, Mexico, Malaysia, Indonesia. Nhôm thành phẩm công ty xuất đi nhiều nước khác nhau như Canada, Ai Cập, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia, Singapore, Mỹ…

Công tác giám sát hàng hóa thuê tại kho bãi ngoài của công ty được chi cục giám sát chặt chẽ bằng hình thức camera giám sát tại cổng ra vào và toàn bộ khu vực bãi, bãi thuê có tường rào cứng ngăn cách với khu vực bên ngoài, có cán bộ, công chức tuần tra, giám sát thường xuyên.

Kho nhôm khổng lồ được phủ bạt đen ở Vũng Tàu. Ảnh: WALL STREET JOURNAL

Trước đó, Tổng cục Hải quan cho biết đã chặn đứng 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc nhập về Việt Nam có dấu hiệu giả mạo xuất xứ nhằm xuất khẩu sang Mỹ và các nước, ước tính trị giá khoảng 4,3 tỉ USD.

Vụ việc do một tập đoàn có công nghệ, dây chuyền nhưng lại nhập khẩu nhôm thỏi, nhôm thanh, nhôm bán thành phẩm nhằm đưa ra các sản phẩm để xuất khẩu đi Mỹ và một số nước khác nhằm hưởng lợi thế từ chênh lệch thuế suất.

Cụ thể, nhôm của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chỉ phải chịu thuế khoảng 15%, còn nhôm của Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ phải chịu thuế lên đến 374%, cao gấp 25 lần. Sau khi bị hải quan kiểm tra thực tế, doanh nghiệp này đã không làm thủ tục xuất khẩu đi Mỹ nữa mà chuyển sang nhập về Việt Nam.

Vụ việc dấy lên sự lo lắng về tình trạng Việt Nam có thể trở thành điểm trung chuyển của các mặt hàng có xuất xứ Trung Quốc, nhằm né thuế xuất sang Mỹ.

Trao đổi với báo chí, ông Trịnh Khôi Nguyên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, cho rằng trong vụ việc nhập khẩu nhôm này, nếu xác minh có dấu hiệu gian lận xuất xứ, mượn Việt Nam để tạm nhập tái xuất nhằm lách thuế sẽ rất nguy hiểm. Nó sẽ khiến cho cả ngành nhôm bị liên lụy. Chỉ một công ty gian lận thì các công ty khác xuất mặt hàng đó cũng chịu ảnh hưởng theo. Thứ hai, nếu không xuất được mà để trong nước tiêu thụ sẽ triệt tiêu các doanh nghiệp trong nước.