Thương vụ IPO nghìn tỷ USD "xịt dần": Hạ mục tiêu định giá, thu hẹp quy mô IPO, NHTW cho phép nhà đầu tư vay gấp đôi để rót vốn

Chính phủ Ả Rập Xê Út đã đặt mục tiêu định giá cho thương vụ IPO của Aramco thấp hơn mức 2 nghìn tỷ USD mà Thái tử Mohammed bin Salman đưa ra. Ngoài ra, họ còn giảm quy mô bán cổ phiếu để đảm bảo thương vụ này thành công khi niêm yết trên sàn Riyadh vào tháng tới.

Hơn nữa, ngân hàng trung ương Ả Rập Xê Út cũng nới lỏng giới hạn cho vay để thúc đẩy nhu cầu từ các nhà đầu tư địa phương, sau khi nhiều nhà băng không thể thuyết phục được các nhà quản lý tài sản quốc tế về giá trị của thoả thuận này. Aramco dự kiến chỉ bán ra 1,5% cổ phần trên sàn chứng khoán địa phương, khoảng 1 nửa so với ước tính, và dự kiến mức định giá sẽ ở khoảng 1,6 nghìn tỷ USD đến 1,71 nghìn tỷ USD.

Dù mức định giá trên sẽ giúp Aramco vượt Apple để trở thành công ty niêm yết có mức định giá cao nhất thế giới, nhưng những kế hoạch hiện tại vẫn cách xa so với mục tiêu ban đầu của Thái tử Mohammed - niêm yết tại sàn địa phương và quốc tế nhằm huy động được 100 tỷ USD cho quỹ đầu tư quốc gia. Ở mức dự kiến thấp nhất, số vốn huy động được của Aramco sẽ rớt xuống thấp kỷ lục, chỉ khoảng dưới 25 tỷ USD. cao hơn Alibaba một chút trong thương vụ năm 2014.

Mức gọi vốn thấp nhất của Aramco chỉ "nhỉnh" hơn Alibaba một chút.

Vì phản ứng của nhà đầu tư bên ngoài vương quốc này không quá "nồng nhiệt", nên Aramco quyết định không bán cổ phiếu ở Mỹ và Canada như kế hoạch ban đầu. Sàn Nhật Bản cũng bị loại khỏi kế hoạch niêm yết. Tuy nhiên, các ngân hàng trong quá trình thực hiện thương vụ này cho biết họ tự tin nhu cầu từ địa phương đủ mạnh để đảm bảo thành công và mức định giá đã được đề xuất.

Amin Nasser - CEO của Aramco, đã thực hiện giai đoạn cuối cùng để tiến đến IPO tại buổi thuyết trình trước hàng trăm nhà quản lý tài sản Ả Rập tại Riyadh. Ông nói, đây là "cột mốc lịch sử đối với Saudi Aramco", "chúng tôi rất vui mừng về sự thay đổi để chuyển thành một công ty niêm yết."

Khi thực hiện thương vụ này, Aramco sẽ phụ thuộc khá nhiều vào các nhà đầu tư, cả lớn và nhỏ, để thành công. Nguồn tin thân cận tiết lộ, Cơ quan Tiền tệ Ả Rập Xê Út sẽ cho phép các nhà đầu tư nhỏ vay gấp đôi khoản tiền mặt đầu tư và nâng gấp 2 lần giới hạn đòn bẩy thông thường dành cho các thương vụ IPO. Các gia tộc giàu có nhất quốc gia này dự kiến sẽ đóng góp đáng kể vào đợt huy động vốn của Aramco và được phép vay khoản tiền lớn hơn để rót vốn. 

Phiên bản cuối cùng của bản báo cáo bạch chưa xác định đâu là nhà đầu tư chủ chốt của Aramco, dù công ty này vẫn đang thảo luận với các quỹ đến từ Trung Đông, Trung Quốc và Nga. Từ trước tới nay, nhà đầu tư nước ngoài vẫn luôn nghi ngại về mục tiêu định giá 2 nghìn tỷ USD và gần đây cho biết họ sẽ quan tâm nếu mức định giá ở dưới 1,5 nghìn tỷ USD. Theo đó, họ sẽ thu về khoản lợi nhuận gần với các công ty dầu mỏ hàng đầu như Exxon hay Shell. Mức định giá mới cho thấy Aramco có thể cam kết trả mức cổ tức ít nhất là 75 tỷ USD vào năm tới, nhà đầu tư được hưởng tỷ lệ cổ tức từ 4,4% đến 4,7%. Exxon trả tỷ lệ cổ tức chỉ dưới 5%, trong khi Shell trả 6,4%.

"Ông hoàng" lợi nhuận Aramco - bằng cả Apple, Google, Exxon cộng lại.

Thương vụ IPO của Aramco đóng vai trò chủ chốt trong kế hoạch của Thái tử Mohammed với Quỹ Vision 2030, được thực hiện nhằm tạo những thay đổi về xã hội và kinh tế của Ả Rập Xê Út, thu hút đầu tư nước ngoài. Ông đang nỗ lực để lấy lại danh tiếng sau vụ ám sát nhà báo Jamal Khashoggi hồi năm ngoái

Khoản tiền thu được từ IPO sẽ được chuyển vào quỹ Public Investment Fund để rót 45 tỷ USD vào Quỹ Vision của SoftBank, nắm giữ 3,5 tỷ USD cổ phần trong Uber và lên kế hoạch xây dựng thành phố tương lai 500 tỷ USD. Dù mức định giá cuối cùng là con số nào, thì việc bán cổ phần sẽ tạo ra một công ty niêm yết với mức loại nhuận lớn chưa từng có. Năm 2018, lợi nhuận ròng của Aramco là 111 tỷ USD trên doanh thu 315 tỷ USD. 

Tham khảo: Bloomberg