Tổng thống Brazil đối diện án phạt

Theo Reuters, ngày 26/6, Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro hôm thứ Năm (25/6) tiết lộ ông có thể đã bị nhiễm virus corona mới và nói ông có thể tiếp tục xét nghiệm, mặc dù nhiều kết quả xét nghiệm trong vài tuần cho thấy kết quả âm tính. Bolsonaro từng nói kết quả xét nghiệm virus corona mới của ông đã hai lần âm tính.

Tin tức cũng nói, ông cũng đã kháng cáo lên tòa án để ngăn chặn kết quả xét nghiệm được công bố. Động thái này từng khiến mọi người nghi ngờ liệu Bolsorano có bị nhiễm coronavirus mới hay không.

Hồi giữa tháng 4, phe đối lập Brazil đã yêu cầu ông Bolsonaro giao nộp kết quả xét nghiệm của mình trong vòng 30 ngày. “Brazil cần sự thật! Tổng thống có bị nhiễm bệnh không?”, Nghị sĩ cánh tả Rogério Correa viết trong một bản kiến nghị đệ trình lên Quốc hội vào ngày 31/3. Bản kiến nghị này đã được Hạ nghị viện thông qua.

Eloísa Machado, một chuyên gia hiến pháp tại Getúlio Vargas Foundation, một cơ quan nghiên cứu tư vấn Brazil, đã chỉ ra rằng động thái này của Hạ nghị viện chủ yếu nhắm vào Bộ trưởng, Tổng thư ký Tổng thống, ông Jorge Oliveira. Nếu không bàn giao kết quả xét nghiệm của tổng thống như dự kiến, Jorge Oliveira sẽ phải đối mặt với cáo buộc hình sự, còn Bolsonaro sẽ không bị ảnh hưởng quá nhiều, nhưng tiếng nói của ông trong việc xây dựng chính sách chống dịch bệnh cho quốc gia chắc chắn sẽ bị suy giảm. Bản kiến nghị này đã đề cập đến việc 23 người trong phái đoàn Brazil đi cùng Tổng thống Bolsonaro tới thăm Mỹ vào tháng 3 đã được chẩn đoán nhiễm COVID-19.

Vào ngày 7/3, Tổng thống Bolsonaro đã đáp chuyên cơ đến thăm Mỹ và gặp gỡ với Tổng thống Donald Trump tại trang trại Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida. Sau khi phái đoàn trở về Brazil vào ngày 12/3, ông Fabio Wajngarten, một thành viên của phái đoàn và là người phát ngôn của Phủ Tổng thống Brazil, tuyên bố ông được chẩn đoán mắc bệnh COVID-19; sau đó 23 thành viên được ghi nhận nhiễm COVID-19 và tình trạng sức khỏe của Bosonaro suốt một dạo được đẩy lên thành mối quan tâm hàng đầu của dư luận.

Vào ngày 13/3, một cơ quan truyền thông Brazil, tờ Folha de Sao Paulo đã đưa tin xét nghiệm của Bolsonaro cho kết quả dương tính, nhưng tin này đã nhanh chóng bị con trai của Bolsonaro, ông Eduardo phủ nhận. Nhưng tuyên bố của Eduardo tại thời điểm đó là kết quả xét nghiệm của cha ông chưa hoàn tất và vòng thử nghiệm thứ hai đang diễn ra, ông không phủ nhận trực tiếp kết quả vòng thử nghiệm đầu tiên là dương tính.

Ngay sau đó, chính Bosonaro đã lên tiếng phủ nhận trên mạng xã hội Facebook, nói ông nhận được thông báo kết quả xét nghiệm âm tính và kêu gọi mọi người đừng tin vào tin giả. Nhưng ông đã trì hoãn không công bố bản thông báo kết quả thử nghiệm, gây ra sự nghi ngờ về tính chân thực của thông tin.

Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào cuối tháng trước, Bolsonaro vẫn nói rằng ngay cả khi ông thực sự bị nhiễm virus corona mới, thì cũng không cảm thấy gì là ghê gớm, nhiều nhất cũng chỉ xuất hiện một số triệu chứng giống như bệnh cúm mà thôi.

Ngay từ khi dịch bệnh bắt đầu bùng phát, hàng loạt các biện pháp ứng phó, phát ngôn và hành động của Tổng thống Bolsonaro đã làm dấy lên sự tranh cãi. Ông gọi virus corona mới là "cúm nhỏ", biện minh rằng "tất cả chúng ta cuối cùng đều sẽ chết", từ chối thực hiện các biện pháp hạn chế giao tiếp xã hội, ủng hộ cuộc biểu tình phản đối "đóng cửa thành phố" của những người chống chính phủ, hai lần chấp nhận xét nghiệm virus corona mới nhưng vẫn từ chối đeo khẩu trang.

Đáng chú ý, ngày 19/4, Bolsonaro đã tham gia một cuộc biểu tình phản đối do những người ủng hộ ông tổ chức trước trụ sở quân đội ở thủ đô Brasillia. Tại cuộc biểu tình rất đông người này, Bolsonaro không đeo khẩu trang và ho thường xuyên. Tại đây, ông gọi bệnh COVID-19 là “cảm cúm vặt”, thậm chí còn công khai chỉ trích các biện pháp phong tỏa và chính sách cách ly do các bang đề ra để phòng chống dịch.

Ngoài ra, ông Bolsonaro còn được gọi là “Donald Trump của Brazil” vì theo sát ông Trump trong các vấn đề liên quan đến WHO, cáo buộc WHO là một “tổ chức chính trị đảng phái” và đe dọa sẽ “rút khỏi WHO”. Ông cũng làm theo những nỗ lực của ông Donald Trump trong việc cổ súy, thúc đẩy sử dụng hydroxychloroquine; luôn khuyến khích thực hiện nhanh chóng việc khởi động lại nền kinh tế, tuyên bố mở cửa các cửa hiệu cắt tóc và phòng tập thể dục khi số người chết vì COVID-19 ở Brazil vượt quá con số 10.000.

Đã có hai vị Bộ trưởng Bộ Y tế nối nhau từ chức vì họ không đồng ý với chính sách chống dịch của ông Bolsonaro. Một bài bình luận của tạp chí y học danh tiếng The Lancet hồi đầu tháng này đã trực tiếp gọi Tổng thống Bolsonaro là “mối đe dọa lớn nhất đối với cuộc chiến chống dịch bệnh COVID-19 ở Brazil”.

Ông Bolsonaro còn thường xuyên vi phạm các quy định phòng chống dịch bệnh của Brazil và nhiều lần tham gia vào hoạt động tụ tập đông người. Ngày 23/6 vừa qua, Tòa án Brazil đã đưa ra phán quyết: nếu Bolsonaro không tuân thủ các quy định về việc đeo khẩu trang, ông sẽ phải đối mặt với mức phạt 2.000 Real (khoảng 8,6 triệu VND).