Trầy trật thi hành án dân sự

Theo dự kiến, sáng nay (25-12), TAND Cấp cao tại TP HCM sẽ tuyên án vụ "Cố ý làm trái quy định của nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Ngân hàng (NH) Xây dựng Việt Nam (VNCB) do có kháng cáo của ông Phạm Công Danh (nguyên Chủ tịch HĐQT VNCB, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thiên Thanh) cùng 17 đồng phạm. Liên quan đến vụ án này, trước đó, luật sư bảo vệ quyền lợi cho ông Danh đã có đơn gửi Cục Thi hành án dân sự (THADS) TP HCM yêu cầu hoãn thi hành án và chờ kết quả tuyên án giai đoạn 2.

Khó thu hồi tài sản

Theo tìm hiểu của phóng viên, Cục THADS TP HCM đang thi hành nhiều vụ án liên quan đến kinh tế, tham nhũng với số tiền hơn 10.000 tỉ đồng. Điển hình như vụ án Phạm Công Danh, Huỳnh Thị Huyền Như (quyền Trưởng Phòng Giao dịch Điện Biên Phủ, NH TMCP Công Thương Việt Nam - VietinBank TP HCM)... Theo Cục THADS TP, việc thi hành bản án gặp không ít khó khăn vì số tiền phải thi hành án lớn trong khi người phải thi hành án không có tài sản hoặc tài sản bảo đảm thi hành giá trị thấp; tài sản đã bị tẩu tán, che giấu, hợp lý hóa.

Luật sư yêu cầu hoãn thi hành án dân sự đối với ông Phạm Công Danh

Đối với vụ án Huỳnh Thị Huyền Như, TAND Cấp cao tại TP tuyên phạt bị cáo phải có trách nhiệm hoàn trả số tiền 9.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng sau khi thẩm tra, thẩm định, chỉ thu về cho nhà nước 500 tỉ đồng và Huyền Như không còn tài sản nào khác để thi hành. "Độc chiêu" của Huyền Như khiến các cơ quan đau đầu là tình trạng pháp lý của tài sản chưa rõ ràng, tài sản chưa có đủ giấy tờ thuộc sở hữu riêng. Như tài sản của Huyền Như mua của dự án nhưng chưa thanh toán đủ tiền; tài sản là dự án chưa thực hiện xong việc đền bù hoặc nhận tiền đền bù nhưng vẫn không chuyển đi.

Trong vụ án Phạm Công Danh, ông Danh và các đồng phạm đã gây tổng thiệt hại khoảng 15.260 tỉ đồng. Kết thúc xét xử phúc thẩm giai đoạn 1, tòa đã ra quyết định thu hồi, thiệt hại còn lại là 2.556 tỉ đồng. Kết thúc phiên tòa sơ thẩm giai đoạn 2, tòa tuyên thu hồi tài sản được xem là vật chứng vụ án từ các cá nhân, thiệt hại giai đoạn 2 không còn và dư ra 1.383 tỉ đồng. Chính vì điều này, các luật sư đã kiến nghị hoãn thi hành án về trách nhiệm dân sự của bị cáo Phạm Công Danh đối với bản án phúc thẩm của TAND Cấp cao cho đến khi kết thúc vụ án bà Hứa Thị Phấn và đồng phạm ở giai đoạn 2, phúc thẩm vụ án Phạm Công Danh giai đoạn 2.

Theo luật sư, nếu thi hành trách nhiệm dân sự của ông Danh tại bản án phúc thẩm giai đoạn 1 trước khi hoàn tất việc giải quyết vụ án của bà Hứa Thị Phấn giai đoạn 2 và vụ án Phạm Công Danh giai đoạn 2 thì sẽ tác động nghiêm trọng đến việc khắc phục hậu quả của vụ án.

Cần đánh giá toàn diện

Tiến sĩ - luật sư Nguyễn Hữu Thế Trạch (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: Mỗi bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật thì phải thi hành theo đúng Luật Thi hành án mà không phụ thuộc vào vụ án đó có nhiều giai đoạn hay không. Việc các cơ quan tiến hành tố tụng tách ra thành những giai đoạn khác nhau là để thuận lợi, phù hợp với quá trình điều tra và mỗi giai đoạn có ý nghĩa khác nhau trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Tuy nhiên, ở phương diện nào đó, các giai đoạn sau cũng có một sự ảnh hưởng nhất định đối với các giai đoạn trước đó của cùng một vụ án.

Theo ông, các luật sư có kiến nghị hoãn thi hành án về dân sự đối với ông Phạm Công Danh và đợi kết quả phúc thẩm Phạm Công Danh - Hứa Thị Phấn giai đoạn 2 có một ý nghĩa rất lớn đối với quá trình giải quyết vụ án, cần được sự xem xét, cân nhắc của cơ quan có thẩm quyền là Cục THADS TP. Cần dựa vào vào khoản 1 và 2 điều 48 Luật THADS năm 2014 để xem xét có thuộc trường hợp được hoãn hay không.

Đối với các vụ án liên quan đến tài sản lớn và có tính chất phức tạp (như vụ án được tách thành nhiều giai đoạn để xử lý) thì việc thi hành án chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn cho cả người phải thi hành án và cơ quan thi hành án. Vì Luật THADS hiện nay cũng còn có nhiều vướng mắc, bất cập trong việc hoãn thi hành án cũng như việc ràng buộc thực hiện thẩm quyền yêu cầu hoãn. Để có thể bảo đảm vụ việc được xem xét cẩn trọng, bảo đảm quyền và lợi ích của nhà nước, của công dân, cơ quan THADS cần đánh giá một cách khách quan, toàn diện những kiến nghị của các luật sư.