TS Nguyễn Đức Thành: Đại dịch corona có thể "thổi bay" 0,4% GDP 2020 của Việt Nam

Sáng nay (6/2) Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt đã tổ chức Tọa đàm trực tuyến “Virus Corona tác động thế nào tới kinh tế Việt Nam?”

Mạng xã hội "thổi phồng" nỗi lo sợ, kinh tế Trung Quốc "tê liệt"

TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và chính sách (VEPR) chia sẻ, tính tới thời điểm tính đến 3 giờ chiều ngày 6/2 (giờ Trung Quốc), đã có 28.266 ca nhiễm virus Corona và 565 ca tử vong được xác nhận trên toàn cầu. Những con số này vượt qua nhiều so với đại dịch năm 2003. Như vậy, có thể khẳng định, đại dịch corona có mức độ tác động còn lớn hơn so với năm 2003 khi có đại dịch SARS.

TS Nguyễn Đức Thành

Cũng theo ông Thành, điểm nghiêm trọng là năm 2003 khi đại dịch SARS xảy ra, nền kinh tế Trung Quốc đang trong thế đi lên. Còn tại thời điểm hiện nay, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này lại đang trong chu kỳ suy giảm.

“Nếu nền kinh tế đang đi lên thì khi có dịch bệnh sẽ không bị ảnh hưởng mạnh như khi nền kinh tế đang suy yếu. Trên thực tế, không có dịch bệnh do virus, kinh tế Trung Quốc đã giảm rồi. Đặc biệt là trong 2 năm qua, thương chiến Mỹ Trung khiến nền kinh tế Trung Quốc đi xuống rất nhiều. Nay lại mắc thêm dịch bệnh virus corona càng làm nền kinh tế này tiếp tục yếu thêm”, ông Thành nhận định.

Một điểm mới trong tác động của dịch bệnh virus corona tới kinh tế Trung Quốc là từ mạng xã hội. Năm 2003 khi xảy ra đại dịch SARS, mạng xã hội chưa có và đến năm 2004 Facebook mới xuất hiện, nên thông tin về dịch bệnh theo hướng truyền thống sẽ không gây ra tác động lớn như hiện nay.

Vị chuyên gia này phân tích, kinh tế Trung Quốc bị ảnh hưởng của truyền thông qua mạng xã hội theo 2 hướng. Thứ nhất, khiến cho thông tin về dịch bệnh được công khai, minh bạch hơn. Tuy nhiên, đi liền với nó có thể làm cho thông tin về dịch bệnh bị thổi phồng. Điều đó khiến cho người dân Trung Quốc thận trọng hơn bởi nỗi lo sợ về dịch bệnh lây lan.

“Chi phí lao động tăng vọt do người dân cách ly, lao động trở nên khan hiếm chính là ảnh hưởng từ lối truyền thông qua mạng xã hội. Hiện nay, các xí nghiệp ở Trung Quốc đang thiếu người nghiêm trọng, giống như tình trạng sau Tết phải tăng giá cho dịch vụ osin. Những doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Trung Quốc, kể cả ở những vùng xa xôi, không liên quan đến dịch bệnh cũng tăng giá 150% lương nhân công nhưng vẫn không có người đến làm. Tình trạng khan hiếm lao động khiến doanh nghiệp phải dừng hoạt động, giao thương cũng bị ngưng trệ. Đây là một tác nhân góp phần vào sự suy giảm tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc”, ông Thành dẫn chứng.

Với những tác động trên, theo ông Thành GDP của Trung Quốc năm 2020 có thể sẽ giảm khoảng 20% so với tăng trưởng của năm trước. “Để ước đoán thì rất khó nhưng có thể hình dung chắc chắn kinh tế Trung Quốc trong quý I/2020 này là tê liệt. Ví dụ như vùng Hồ Bắc là trái tim của lục địa, trung tâm công nghiệp nặng đã phải đóng cửa từ trước đến sau Tết đã ảnh hưởng rất lớn. Hay như thông tin về việc kiểm soát thêm các tỉnh Hàng Châu, Tô Châu cũng tác động lớn kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, tình hình diễn biến dịch bệnh được Trung Quốc kiểm soát rất chặt chẽ nên rất khó đánh giá và nhận định về mức tác động của dịch corona tới kinh tế Trung Quốc như thế nào", TS. Nguyễn Đức Thành phân tích.

Kịch bản nào cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam

Toàn cảnh tọa đàm

Nhìn nhận về tác động của dịch virus corona tới tăng trưởng kinh tế Việt Nam, các diễn giả tham gia hội thảo đều đồng tình quan điểm cho rằng, tăng trưởng kinh tế của nước ta dù không bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng sẽ bị tác động chủ yếu bởi những xáo trộn đến từ thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc, Việt Nam và các quốc gia khác trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện nhiều nền kinh tế như Việt Nam và Nhật Bản hiện có sự phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc, do những nước này nhập khẩu nguyên liệu và linh kiện từ Trung Quốc để phục vụ sản xuất và xuất khẩu.

“Trong bối cảnh mạng xã hội lan tỏa những lo lắng hiện nay về virus corona thì GDP quý I/2019 theo dự đoán của tôi sẽ giảm tối thiểu giảm 1%, thậm chí giảm mạnh hơn nếu tình hình dịch bệnh không sớm được kiểm soát. Năm 2020 là một năm không dễ dàng với nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, không có gì phải quá bi quan nếu như GDP tăng trưởng âm”, TS. Nguyễn Đức Thành khẳng định.

Nhận định về mức tác động của dịch corona tới ngành du lịch, ông Thành cho rằng đó là ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất từ sự bùng phát dịch virus corona.

Việt Nam là một trong những quốc gia đón lượng khách du lịch Trung Quốc hàng năm rất lớn, du khách Trung Quốc đóng vai trò quan trọng với ngành du lịch Việt Nam. Theo Tổng cục Thống kê, tính trong năm 2019 có 5,8 triệu lượt khách du lịch Trung Quốc đến Việt Nam, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước.

Trong nhiều năm qua, khách du lịch Trung Quốc chiếm khoảng 1/3 trong tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Các chuyến bay đến và đi Trung Quốc bị ngừng trệ bởi dịch corona không chỉ gây tổn thương lớn cho ngành hàng không mà còn làm “tê liệt’ lượng khách du lịch Trung Quốc đến Việt Nam.

Việc du khách Trung Quốc giảm mạnh không chỉ có nguy cơ phá vỡ mục tiêu thu hút khách du lịch quốc tế của ngành du lịch, mà còn tác động sâu sắc đến doanh thu ngành du lịch cũng như đóng góp của ngành vào GDP quốc gia.

"Hiện tại, GDP của ngành du lịch chiếm 7% GDP cả nước. Đây là con số rất lớn. Dịch corona tác động tiêu cực tới ngành du lịch và sẽ làm suy giảm 0,4% trong tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2020", ông Thành bình luận.

Ông Thành cho biết thêm, trước khi có dịch bệnh, VEPR cũng dự đoán tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2020 ước đạt 6,4%. "Đến nay, nếu tính cả ảnh hưởng từ sự suy giảm từ ngành du lịch, GDP của Việt Nam năm 2020 giảm còn khoảng 6%, chưa kể chúng tôi chưa tính toán đến ngành nông nghiệp, khoáng sản, nguyên liệu... và những xáo trộn khác của nền kinh tế", ông Thành phân tích.