Tương lai u ám của quặng sắt

Giá quặng sắt hàm lượng 62% nhập khẩu (hàng giao ngay) tới Trung Quốc bước vào năm 2020 ở mức 93 USD/tấn, ngày 30/4/2020 chỉ còn 84 USD/tấn, dự báo sẽ giảm tiếp xuống 70-75 USD/tấn trong quý IV/2020.

Giá quặng sắt hiện đang ổn định một phần do ở Australia xảy ra các cơn lốc xoáy trong thời gian gần đây, còn ở Brazil bị mưa lớn, làm giảm lượng cung quặng từ hai nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới này. Tuy nhiên, dòng chảy quặng sắt từ Australia nhìn chung đã trở lại bình thường, và các chuyến hàng từ Brazil cũng đang tăng dần, mặc dù hãng Vale (Brazil) dự kiến sẽ cắt giảm sản lượng trong năm nay do nhu cầu yếu đi.

Trong ngắn hạn, giá có thể sẽ vẫn tương đối ổn định, nhưng việc nhiều lò luyện thép phải đóng cửa và nguồn cung quặng sắt tăng dần sẽ gây áp lực giảm giá loại quặng này.

Colin Hamilton, Giám đốc điều hành của bộ phận nghiên cứu hàng hóa thuộc BMO Capital cho biết: "Chúng tôi cầu mong giá quặng sắt mặc dù giảm nhưng sẽ không "sụp đổ", và sẽ vẫn đủ mang lại lợi nhuận cho các hãng sản xuất lớn".

Bất chấp những chính sách hạn chế do Covid-19, nhu cầu tại Trung Quốc – nước tiêu thụ quặng sắt lớn nhất thế giới – cho tới thời điểm hiện tại vẫn cao. Kể cả trong giai đoạn phong tỏa toàn quốc thì nhiều cơ sở sản xuất thép của nước này vẫn hoạt động ở công suất lớn. Do nhu cầu của Trung Quốc tăng nên lượng tồn trữ quặng sắt tại các cảng biển nước này đã giảm 10% trong năm nay. Nhiều nhà máy ở Trung Quốc đang dần quay lại hoạt động. Tỷ lệ sử dụng lò cao tại 247 nhà máy thép của Trung Quốc đã tăng liên tiếp trong 6 tuần qua, từ 74% vào giữa tháng 3/2020 lên 80,59% ngày 24/4/2020, khiến cho sản lượng thép hàng tuần hiện đạt mức cao nhất trong vòng khoảng 4 tháng, theo số liệu của Mysteel.

Dù vậy, "Chúng tôi thấy giá quặng sắt sẽ nhanh chóng giảm xuống chỉ còn 70 USD/tấn, mặc dù hiện nay việc tồn trữ quặng ở Trung Quốc giảm xuống mức thấp đang giữ cho giá mặt hàng này tương đối vững", chuyên gia phân tích cấp cao của hãng tư vấn CRU cho biết.

Trái ngược với tình hình ở Trung Quốc, chính sách giãn cách xã hội/phong tỏa ở những nơi khác đã buộc các nhà sản xuất thép khắp nơi trên thế giới phải ngừng hoạt động vì thiếu vắng nhu cầu từ khách hàng, nhất là từ ngành sản xuất ô tô.

Tháng 3/2020, trong khi sản xuất thép thô của Trung Quốc giảm nhẹ 1,7% thì ở Liên minh Châu Âu giảm 20%, còn ở Nhật Bản giảm 10%. Giá thép tại Trung Quốc đã giảm mạnh sau kỳ nghỉ kéo dài sau Tết, và giá thép ở Châu Âu và Mỹ cũng đang giảm mạnh do nhu cầu yếu giữa lúc nguồn cung dư thừa.

Trung Quốc đã sản xuất 234,45 triệu tấn thép thô trong quý I/2020, tăng 1,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, sản xuất thép cây và thép dây (dùng trong xây dựng) tăng lần lượt 43% và 31,6% kể từ giữa tháng 3/2020 đến nay do kỳ vọng chính sách thúc đẩy cơ sở hạ tầng của nước này sẽ khiến hoạt động xây dựng tăng mạnh về cuối năm 2020.

Bên ngoài Trung Quốc, Covid-19 đang hủy hoại ngành thép toàn cầu khi các hãng ô tô ô tô –khách hàng chính của ngành thép – phải dừng hoạt động. Bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là ngành ô tô Châu Âu – vốn đã khó khăn từ trước khi xảy ra dịch Covid-19.

Xu hướng đóng cửa sản xuất ô tô đang lan rộng khắp thế giới, bao gồm cả tập đoàn ô tô số 1 toàn cầu là Volkswagen. Doanh số bán ô tô ở Mỹ dự báo giảm trên 80% do các bang đều thực hiện cách ly.

Chuyên gia kinh tế Kieran Clancy của Capital Economics dự báo sản xuất thép toàn cầu năm 2020 sẽ giảm lần đầu tiên kể từ 2015.

Theo CRU, tại Châu Âu, 9 lò cao với công suất tổng cộng khoảng 19 triệu tấn thép/năm đã ngừng hoạt động, trong khi những lò khác có công suất tổng cộng khoảng 6 triệu tấn ở Mỹ cũng đã tạm đóng cửa.

Giá thép cuộn cán nóng trên thị trường Mỹ đã giảm gần 7% trong 2 tuần qua, xuống 548 USD/tấn, và dự báo sẽ còn giảm tiếp trong 6 tháng cuối năm nay, xuống 525 USD/tấn, theo chuyên gia David Gagliano thuộc BMO Capital.

"Nguy cơ có thể tới 70-75 triệu tấn quặng sắt dư thừa cần tìm nơi dự trữ trong thời gian tới. Điều đó sẽ gây áp lực lên thị trường", ông Hamilton cho biết.

Hiện có khoảng 85 triệu tấn công suất sản xuất thép nhàn rỗi ở EU, Bắc Mỹ, Nhật Bản và Brazil. Nếu hoạt động, số công suất này tiêu thụ khoảng 8 triệu tấn quặng sắt mỗi tháng, theo nhà phân tích Myles Allsop của UBS.

Các nhà phân tích có những dự báo khác nhau về mức độ giảm giá quặng sắt. Trong khi Morgan Stanlay dự báo giá sẽ giảm từ 83 USD/tấn trong quý II/2020 xuống 78 USD/tấn vào quý IV/2020, thì Liberum cho rằng giá sẽ xuống mức chỉ 50 USD/tấn trong năm nay.