Vì một “kho báu” mà ông Trump nhất định muốn sáp nhập hòn đảo này?

Greenland thường được nhắc đến như “hòn đảo băng” của Bắc Cực, nhưng lớp băng ấy che giấu một câu chuyện kinh tế khác: tài nguyên thiên nhiên và vị trí chiến lược đang định hình tương lai phát triển của vùng tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch này.

Trong bức tranh hiện tại, ngư nghiệp vẫn là xương sống. Số liệu từ Statistics cho thấy hơn 90% xuất khẩu của Greenland đến từ cá và hải sản, khiến nền kinh tế phụ thuộc mạnh vào giá hàng thủy sản và mùa vụ khai thác. Chính sự phụ thuộc đó giải thích vì sao Greenland luôn tìm “động cơ tăng trưởng” mới—và khoáng sản trở thành lựa chọn nổi bật nhất.

Về tài nguyên, Greenland sở hữu danh mục khoáng sản rộng, từ vàng, kẽm, graphite đến nhóm đất hiếm và các “khoáng sản then chốt” cho chuyển dịch năng lượng.

Một đánh giá của Cơ quan Khảo sát Địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) nhấn mạnh điều kiện địa chất của Greenland thuận lợi cho việc tìm kiếm và khai thác nhiều loại khoáng sản quan trọng.

Còn theo Reuters, một khảo sát năm 2023 cho thấy Greenland có sự hiện diện của 25/34 loại khoáng sản được Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm “critical raw materials” (nguyên liệu thô thiết yếu) —một con số khiến hòn đảo này trở thành điểm nóng trong các chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản của phương Tây.

Chính quyền Greenland cũng đặt kỳ vọng rõ ràng trong Chiến lược Greenland Mineral Resources Strategy 2025–2029 xác định hướng đi phát triển lĩnh vực khoáng sản, nhấn mạnh tăng cường hiểu biết địa chất, thu hút đầu tư và xây dựng khuôn khổ quản trị.

Hiện rào cản lớn nhất là chi phí và hạ tầng: thời tiết khắc nghiệt, khoảng cách xa thị trường, thiếu đường sá–cảng nước sâu–điện ổn định khiến nhiều dự án trở nên đắt đỏ hơn đáng kể so với các khu vực khai khoáng truyền thống.

Financial Times lưu ý Greenland không phải “viên ngọc khai mỏ” như nhiều người tưởng; tiềm năng có thật nhưng triển khai thương mại gặp vô số trở ngại kỹ thuật, môi trường và xã hội.

Yếu tố môi trường cũng tạo ra “lằn ranh đỏ” chính sách. Năm 2021, Greenland tuyên bố ngừng cấp giấy phép thăm dò dầu khí mới, khép lại cuộc “săn dầu” kéo dài nhiều thập kỷ, với lập luận chi phí khai thác cao và rủi ro đối với hệ sinh thái Bắc Cực.

Điều này đặc biệt đáng chú ý vì các đánh giá địa chất của USGS vẫn cho thấy tiềm năng dầu khí ngoài khơi ở mức lớn: riêng East Greenland Rift Basins được USGS ước tính trung bình khoảng 31,4 tỷ thùng dầu quy đổi (barrels of oil equivalent) chưa phát hiện (undiscovered) trong phạm vi đánh giá.

Đồng thời, Greenland cũng siết chặt với khoáng sản phóng xạ: Reuters ghi nhận luật năm 2021 cấm khai thác các mỏ có hàm lượng uranium vượt ngưỡng nhất định—một quyết định tác động trực tiếp đến các dự án đất hiếm có “đi kèm” uranium.

Gần đây, chính quyền Mỹ liên tục nhắc đến thông điệp muốn sáp nhập đảo Greenland vào nước này. Phía Đan Mạch đã lên tiếng về chủ quyền và khẳng định Greenland là lãnh thổ của họ.