Vì sao tiền gửi người dân, doanh nghiệp tại ngân hàng tăng mạnh dù lãi suất rất thấp?

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố số liệu mới nhất cho thấy, đến cuối tháng 6, tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế đã vượt 19,58 triệu tỷ đồng, tăng 9,32% so với cuối năm 2024.

Trong đó, tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng tiếp tục lập kỷ lục, đạt 7,694 triệu tỷ đồng, tăng 8,91% so với cuối năm trước. Riêng tháng 6, người dân gửi thêm 91.498 tỷ đồng, sau khi tháng 5 cũng ghi nhận mức tăng 65.427 tỷ đồng.

Tiền gửi của khối doanh nghiệp đạt hơn 8,104 triệu tỷ đồng, tăng 5,7% so với cuối năm 2024. Chỉ riêng tháng 6, các tổ chức kinh tế đã bổ sung thêm hơn 362.825 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng , trong khi tháng 5 con số này là 116.370 tỷ đồng.

Như vậy, tính riêng trong tháng 6, cả cá nhân và doanh nghiệp đã đưa vào ngân hàng hơn 450.000 tỷ đồng. 

Lũy kế nửa đầu năm, cá nhân và doanh nghiệp đã gửi thêm vào ngân hàng hơn 1 triệu tỷ đồng, tương đương tăng trưởng 7,2%. Trong khi cùng kỳ năm ngoái (6 tháng đầu năm 2024), tiền gửi tại hệ thống chỉ tăng thêm hơn 350 nghìn tỷ, tương đương tăng 2,62%. 

Đáng chú ý, tiền gửi vào ngân hàng tăng mạnh dù lãi suất huy động được duy trì ở mức rất thấp. Hiện lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng trên thị trường chỉ phổ biến khoảng 5-6%/năm đối với các khoản tiền gửi giá trị dưới 1 tỷ đồng.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước cho biết, huy động vốn thời gian qua tăng trưởng khá tốt, cao hơn so với các năm trước. Tuy nhiên, tăng trưởng huy động vốn vẫn thấp hơn tăng trưởng tín dụng, trong những năm gần đây thường chỉ bằng một nửa so với tăng trưởng tín dụng.

"Nhiều người đặt câu hỏi rằng huy động vốn tăng nhanh, người dân gửi nhiều tiền vào ngân hàng thì có phải nền kinh tế đang khó khăn, suy thoái hay không. Tăng trưởng huy động vốn chỉ là chỉ số của ngành ngân hàng , không phải là chỉ bảo kinh tế vĩ mô. Có những chỉ số khác để đánh giá điều này", ông Quang nói.

Trên thực tế, khi tín dụng tăng lên thì huy động vốn cũng tăng mạnh theo. Ông Quang lý giải, khi người dân, doanh nghiệp được vay và giải ngân thì họ cũng đưa lại tiền vào ngân hàng để giao dịch, tiền rồi cũng quay trở lại ngân hàng dưới dạng tiền gửi. Ví dụ như anh A vay tiền ngân hàng để chi trả thanh toán cho khách hàng là B thì tiền vào tài khoản của B.Với tốc độ tăng trưởng tín dụng cao trong năm nay thì huy động vốn tăng cũng là điều dễ hiểu. "Đây là chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại", vị lãnh đạo NHNN cho biết. 

Theo số liệu của NHNN, cuối tháng 6/2025, tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 17,16 triệu tỷ đồng, tăng 9,91% so với đầu năm. Đến cuối tháng 8/2025, tăng trưởng tín dụng đã đạt 11,09%. Ước tính năm nay, tín dụng tăng khoảng 20,19% cũng là mức cao nhất trong nhiều năm, so với trung bình khoảng 14,5%.