Việt Nam sẽ nhận hỗ trợ 15,5 tỷ USD trong 3 đến 5 năm tới để chuyển đổi xanh

Việt Nam là nước thứ 3 ký JETP

Thỏa thuận này sẽ hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đẩy nhanh quá trình chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch. Trước mắt, JETP sẽ huy động 15,5 tỷ USD nguồn tài chính từ khối tư nhân và chính phủ trong 3 đến 5 năm tới để hỗ trợ quá trình chuyển dịch xanh của Việt Nam.

Theo đó, JETP sẽ hỗ trợ Việt Nam đạt được các mục tiêu như đạt đỉnh phát thải khí nhà kính vào năm 2030 thay vì năm 2035; giảm 30% phát thải hàng năm của ngành điện từ 240 triệu tấn xuống 170 triệu tấn và đẩy nhanh đỉnh phát thải sớm thêm 5 năm vào năm 2030; giới hạn công suất điện than của Việt Nam ở mức 30.2GW từ mức kế hoạch dự kiến là 37GW và cuối cùng là đẩy nhanh triển khai năng lượng tái tạo để nguồn năng lượng này chiếm ít nhất 47% tổng sản lượng điện vào năm 2030, tăng từ mức kế hoạch 36% hiện tại.

Nếu kế hoạch này được hoàn thành, khoảng 500 triệu tấn khí thải sẽ được cắt giảm vào năm 2035.

Đóng góp ban đầu cho JETP của Việt Nam bao gồm cam kết 7,75 tỷ USD từ IPG, Ngân hàng Phát triển Châu Á và Công ty Tài chính Quốc tế. Đầu tư từ khối tư nhân từ các tổ chức tài chính do Glasgow Financial Alliance for Net Zero (GFANZ) cam kết huy động một khoản đối ứng 7,75 tỷ USD nữa.

Việt Nam là quốc gia thứ ba ký kết JETP sau Nam Phi (tại COP26) và Indonesia (tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 năm nay).

Đảm bảo việc chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch là “công bằng” là trọng tâm của JETP. Một quá trình chuyển dịch công bằng không chỉ giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu về khí hậu mà còn đảm bảo một tương lai chắc chắn và thịnh vượng cho người dân, giảm các tác động của ô nhiễm, thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo ra công ăn việc làm.

Lãnh đạo thế giới nói gì về JETP của Việt Nam?

Thủ tướng Anh, Rishi Sunak cho biết: "Việt Nam là một nền kinh tế mới nổi, năng động ở trung tâm Đông Nam Á. Khoản đầu tư mà chúng ta đang thực hiện ngày hôm nay sẽ giúp Việt Nam có thể cắt giảm lượng phát thải mà vẫn đồng thời tạo ra được việc làm và tăng trưởng mới".

Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, Ursula von der Leyen nói rằng: " Với JETP này, Việt Nam và các đối tác quốc tế do EU và Vương quốc Anh lãnh đạo nhằm chứng minh rằng các nền kinh tế mới nổi và tăng trưởng nhanh có thể thực hiện thành công quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Việc tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo cũng sẽ thúc đẩy an ninh năng lượng và quyền tự chủ của Việt Nam.

Thủ tướng Canada, Justin Trudeau nhận định: "JETP là một hình mẫu cho thấy các đối tác có thể làm việc với các đối tác như Việt Nam để hành động hướng tới các nguồn năng lượng sạch hơn. Canada sẽ tiếp tục là một đối tác cam kết cho quá trình chuyển dịch năng lượng sạch và loại bỏ nhiệt điện than ở Việt Nam, đó cũng là lợi ích lớn nhất cho một tương lai năng lượng sạch và bao trùm ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương".

Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron cho hay: "Pháp và Liên minh Châu Âu đang theo đuổi những cam kết mạnh mẽ để giảm nhẹ biến đổi khí hậu bằng việc hỗ trợ đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng ở Việt Nam".

Ông Macron cho biết đóng góp của Pháp, trong đó có hợp tác song phương từ lâu đời, sẽ hỗ trợ quá trinh lập kế hoạch năng lượng, xây dựng năng lực và phát triển hệ thống lưới điện đồng thời với việc phát triển năng lượng tái tạo.

"Đóng góp tập thể của chúng tôi phải hỗ trợ cam kết của Việt Nam tiến theo một lộ trình phát triển bền vững, loại bỏ nhiệt điện than nhằm giới hạn sự ấm lên của toàn cầu ở mức 1,5°C. Quan hệ đối tác này phải bao gồm quá trình chuyển dịch công bằng với sự tham gia và có lợi cho xã hội dân sự", ông Macron nói.

Thủ tướng Đức, Olaf Scholz nhận định: "JETP cùng với Việt Nam sẽ hỗ trợ thực hiện các mục tiêu đầy tham vọng về khí hậu và tăng đáng kể năng lượng tái tạo đến năm 2030, đó là một nỗ lực chung nhằm đạt được mục tiêu 1,5°C. Cam kết JETP là việc cùng làm việc với Việt Nam để đảm bảo rằng quá trình chuyển dịch cần thiết sẽ công bằng và bao trùm. Đức sẽ chủ động hỗ trợ Việt Nam đạt được các mục tiêu mới này".

Thủ tướng Nhật Bản, Fumio Kishida Fumio cho hay: "Nhật Bản đã và đang giúp Việt Nam phi các bon hóa thông qua các dự án về năng lượng tái tạo và hoan nghênh tham vọng của Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng để đạt được cân bằng phát thải vào năm 2050. Nhật Bản tự hào là một thành viên của JETP, một quan hệ đối tác thúc đẩy phát thải thấp và phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu ở Việt nam cùng với các nước đối tác và sự tham gia của khu vực tư nhân.

Tổng thống Mỹ, Joe Biden nói rằng: "Việt Nam đã vạch ra một tương lai năng lượng sạch và đầy tham vọng, nó sẽ tạo ra sự tự chủ và an ninh năng lượng từ việc tham gia JETP. Mỹ rất hào hứng là một đối tác của Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng xanh, thông qua USAID, chúng tôi đã cam kết 50 triệu USD sẽ được giải ngân trong năm năm tới".

Ông Biden cho biết thêm cam kết lịch sử của Việt Nam tăng năng lượng tái tạo, giảm nhiệt điện than và phát thải sẽ là chất xúc tác để thúc đẩy đầu tư, tăng trưởng kinh tế và tạo ra cơ hội cho người dân Việt Nam đồng thời đẩy mạnh cuộc chiến chống khủng hoảng khí hậu toàn cầu.

"Cùng nhau, chúng ta sẽ đạt được cân bằng phát thải vào năm 2050!", Tổng thống Biden nói.

Tổng thư ký Liên hiệp quốc, António Guterres nhấn mạnh: "Với thỏa thuận ngày hôm nay, Việt Nam đang đi đầu trong việc xây dựng một mô hình hợp tác mới nhằm đạt được việc chuyển dịch năng lượng công bằng, bao trùm thông qua năng lượng tái tạo. Các cam kết đối tác này là một công cụ quan trọng để giảm phát thải trong thập kỷ 2020 mà thế giới chúng ta đang cần. Chúng ta cần chung tay để thực hiện việc chuyển dịch năng lượng có tính toàn cầu, công bằng, bao trùm và hợp lý. Liên hiệp quốc sẵn sang tiếp tục hỗ trợ các Cam kết này và tất cả các nỗ lực hợp tác khác".