Tin buồn với Thái Lan, Việt Nam: Một quốc gia Đông Nam Á cấm nhập khẩu 12 mặt hàng từ 2026 - gạo, đường, bị ảnh hưởng

Bộ Thương mại Indonesia vừa ban hành quy định mới cấm nhập khẩu 12 nhóm sản phẩm, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm bảo vệ nông dân và các ngành công nghiệp trong nước. Quy định này được công bố qua Nghị định Bộ trưởng số 47/2025 vào ngày 29/12/2025.

Theo Văn phòng Thương mại tại Jakarta, lệnh cấm ảnh hưởng trực tiếp đến một số mặt hàng xuất khẩu chủ chốt của Thái Lan, Việt Nam,...trong đó đáng chú ý nhất là đường và gạo . Cụ thể, đường thô và một số loại đường tinh luyện thuộc mã HS 1701 nằm trong danh mục hàng bị cấm. Năm 2025, Thái Lan xuất khẩu khoảng 725 triệu USD đường sang Indonesia , tuy nhiên quốc gia này vẫn cần nhập khẩu đường do sản lượng trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu.

Mặc dù nằm trong danh mục cấm, việc nhập khẩu đường vẫn có thể được thực hiện thông qua Giấy phép Nhập khẩu (PI) theo Quy định Bộ trưởng số 31/2025 hiện hành. Theo đó, các lô đường nhập khẩu để chế biến công nghiệp vẫn được phép, còn nhập khẩu để tiêu dùng trực tiếp vẫn bị hạn chế.

Về gạo , các loại thuộc mã HS 1006, bao gồm gạo nếp, gạo thơm và gạo basmati, bị áp dụng hạn chế nghiêm ngặt. Indonesia hiện dự trữ khoảng 3,5 triệu tấn gạo , đủ cho tiêu dùng trong nước. Nhập khẩu gạo để tiêu dùng chỉ được phép thông qua các doanh nghiệp nhà nước như Bulog, Sarinah và RNI trong các trường hợp đặc biệt, còn nhập khẩu cho mục đích công nghiệp vẫn được cấp phép cho các nhà sản xuất nhập khẩu (IP) được ủy quyền. Quy định mới không ảnh hưởng đến các cơ chế này.

Đối với các sản phẩm điều hòa không khí và thiết bị làm lạnh, quy định cấm nhập khẩu các sản phẩm chứa chất làm lạnh bị cấm như CFC, HCFC-22 và HCFC-123. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Điện lạnh Thái Lan, các chất này đã bị cấm sản xuất và buôn bán tại Thái Lan, do đó tác động với xuất khẩu của Thái Lan là hạn chế.

Các mặt hàng khác nằm trong danh mục cấm gồm túi và bao tải đã qua sử dụng, quần áo cũ, một số nguyên liệu dược phẩm và thực phẩm, thiết bị y tế chứa thủy ngân, và dụng cụ nông nghiệp truyền thống. Những biện pháp này chủ yếu nhằm bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và ngành công nghiệp nội địa.

Nhìn chung, theo báo cáo từ Văn phòng Thương mại Jakarta, tác động của quy định mới đối với các doanh nghiệp Thái Lan là tương đối nhỏ, ngoại trừ mặt hàng đường vốn là xuất khẩu chủ chốt sang Indonesia đang trở thành tâm điểm quan ngại.