VNDirect: Dòng vốn ngoại chuẩn bị trở lại chứng khoán Việt Nam sau cú hích nâng hạng

Trong thông báo mới nhất, FTSE Russell cho biết Việt Nam hiện đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được phân loại là thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại quốc gia của FTSE. Do đó, tổ chức này đã nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Tuy nhiên, việc nâng hạng vẫn phụ thuộc vào một cuộc đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026, nhằm xem xét tiến độ mở rộng quyền tiếp cận thị trường cho các công ty môi giới nước ngoài – điều kiện then chốt để thu hút sự tham gia rộng rãi của các nhà đầu tư quốc tế.

Dù việc nâng hạng chưa chính thức có hiệu lực, song Chứng khoán VNDirect cho rằng quyết định lần này là bước ngoặt lịch sử đối với thị trường vốn Việt Nam. Động thái này phản ánh cam kết cải cách mạnh mẽ của Việt Nam trong việc nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa quy trình giao dịch và tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó tạo dựng môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho dòng vốn toàn cầu.

Theo VNDirect, phần lớn sự lạc quan về câu chuyện nâng hạng đã được phản ánh vào diễn biến thị trường thời gian qua. Tính từ đầu năm, chỉ số VN-Index đã tăng khoảng 33%, đưa định giá tiến gần hơn đến mức trung bình của các thị trường mới nổi khác. Mặc dù dòng vốn ngoại được kỳ vọng sẽ tăng lên, nhưng các khoản phân bổ lớn có thể chưa diễn ra ngay lập tức mà chỉ một số quỹ chủ động có thể giải ngân sớm trước thời điểm nâng hạng chính thức vào tháng 9/2026.

VNDirect nhận định thị trường có thể phản ứng nhanh với thông tin từ FTSE trước khi quay lại với các yếu tố nền tảng như kết quả kinh doanh quý III, chính sách hỗ trợ tăng trưởng từ Chính phủ, sự ổn định vĩ mô và câu chuyện tăng trưởng trung – dài hạn của Việt Nam.

Nhóm phân tích cho rằng việc nâng hạng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy dòng vốn ngoại trở lại TTCK Việt Nam vào năm tới. Ước tính của VNDirect, sau khi chính thức được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE, Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,0–1,5 tỷ USD từ các quỹ mở và quỹ ETF theo dõi các chỉ số của FTSE.

Nếu tính cả dòng vốn chủ động, con số này có thể dao động từ 3,4 tỷ USD (ước tính của HSBC) đến 6 tỷ USD (dự báo của FTSE). HSBC cũng cho biết khoảng 38% các quỹ tập trung vào châu Á và 30% các quỹ thị trường mới nổi toàn cầu hiện đã nắm giữ cổ phiếu Việt Nam.

Các cổ phiếu có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ việc nâng hạng gồm VIC, VHM (bất động sản); VCB, STB, SHB (ngân hàng); SSI, VIX, VND (chứng khoán ); MSN, VNM (hàng tiêu dùng); FPT (công nghệ); và HPG (sản xuất công nghiệp).

Để tiến tới mục tiêu cao hơn là được FTSE xếp vào nhóm thị trường mới nổi bậc cao và được MSCI công nhận nâng hạng, Việt Nam cần tiếp tục thúc đẩy các cải cách quan trọng như triển khai giao dịch trong ngày, cho phép bán chứng khoán chờ về, hoàn thiện khung pháp lý cho vay và bán khống chứng khoán , rút ngắn chu kỳ thanh toán và nới giới hạn sở hữu nước ngoài trong các ngành còn hạn chế.

Ngoài ra, việc nâng cao tính minh bạch, đảm bảo tính nhất quán của hệ thống pháp lý và cải thiện chất lượng thông tin thị trường cũng là yếu tố then chốt. Chuyên gia VNDirect tin rằng cơ quan quản lý sẽ duy trì động lực cải cách mạnh mẽ, mở đường cho khả năng Việt Nam được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi trong giai đoạn 2028–2030.

Nếu điều đó thành hiện thực, Việt Nam có thể thu hút khoảng 3 tỷ USD dòng vốn ngoại từ các quỹ mở và ETF theo dõi chỉ số MSCI – con số vượt xa dòng vốn dự kiến khi được FTSE nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.