Vỡ mộng phát hành trái phiếu Bitcoin, El Salvador nhiều rủi ro trở thành quốc gia vỡ nợ tiếp theo

Trong 5 tháng vừa qua, sau khi đưa Bitcoin thành đồng tiền pháp danh, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele đã nỗ lực bán trái phiếu được hỗ trợ bởi Bitcoin cho các nhà đầu tư quốc tế. Ông nhấn mạnh rằng, đây là một lựa chọn tốt hơn so với việc đi vay truyền thống từ các nhà băng ở Mỹ.

Song, kế hoạch này lại không hiệu quả. Chính phủ của quốc gia Nam Mỹ này cho đến nay vẫn huy động được một đồng vốn nào trong nỗ lực "tìm kiếm" 1 tỷ USD. Cùng với những cuộc đàm phán với IMF rơi vào thế bế tắc, các chủ nợ của quốc gia này đang lo ngại rằng El Salvador sẽ không thể thanh toán khoản trái phiếu 800 triệu USD đáo hạn vào năm tới.

Giá trái phiếu chính phủ El Salvador sụt giảm mạnh vào tháng 4 tới 15,1%, chỉ thấp hơn so với mức giảm của trái phiếu chính phủ Ukraine do đang chịu ảnh hưởng bởi xung đột leo thang. Trái phiếu đáo hạn vào năm 2023 của quốc gia này hiện có lợi suất 24% - một dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang chuẩn bị tinh thần đối mặt với khả năng vỡ nợ.

Kể từ khi El Salvador từ chối tham gia vào các cuộc đàm phán với IMF và dùng Bitcoin làm đồng tiền pháp danh vào năm ngoái, nhà đầu tư đã "mất kiên nhẫn" với trái phiếu chính phủ nước này. Họ không chỉ lo ngại về khả năng chi trả đối với khoản nợ, mà còn là mức độ sẵn sàng thanh toán của vị tổng thống 40 tuổi. Giờ đây, khi ngày đáo hạn trái phiếu vào tháng 1 đang đến gần, mệnh giá trái phiếu 78 cent đang cho thấy nhiều trái chủ đã mất niềm tin.

Jared Lou - giám đốc quản lý danh mục đầu tư tại William Blair Investment Mgmt LLC, nhận định: "Nếu Bukele đã không thể huy động vốn trên thị trường trái phiếu, thì quốc gia này làm được gì để trả nợ? Nếu ông ấy tái đắc cử vào năm 2024, có khả năng Bukele sẽ không sẵn sàng để trả nợ hay giúp giá trị của các khoản trái phiếu hồi phục trở lại."

Giá trái phiếu USD của El Salvador rơi xuống mức thấp nhất trong tháng 4 vừa qua.

Dù kế hoạch huy động 1 tỷ USD khi phát hành trái phiếu được hỗ trợ bằng Bitcoin được cho là… không bình thường, nhưng một số nhà đầu tư vẫn kỳ vọng rằng ít nhất việc này sẽ giúp chính phủ El Salvador huy động được một khoản tiền mặt. Hiện tại vẫn chưa rõ liệu thương vụ này có được tiếp tục thực hiện hay không.

Trong khi đó, cả văn phòng tổng thống và Bộ Tài chính nước này đều không bình luận về việc giá trái phiếu sụt giảm. Trong các bình luận gần đây, Bộ trưởng Tài chính và Chủ tịch NHTW El Salvador cho biết nước này "không có rủi ro vỡ nợ".

El Salvador đã lên kế hoạch về việc phát hành "trái phiếu núi lửa" vào tháng 3, sử dụng blockchain và 1 nửa số tiền thu được để mua Bitcoin. Song, thương vụ này đã bị trì hoãn và chính phủ cho đến nay vẫn chưa đệ trình lên Quốc hội về dự luật chứng khoán kỹ thuật số cần thiết cho việc phát hành.

Số tiền thu được không nhất thiết phải sử dụng để thanh toán trái phiếu đáo hạn vào tháng 1. Tuy nhiên, nếu thành công, các thương vụ tiếp theo có thể sẽ là nguồn huy động vốn cho El Salvador trong tương lai.

Mệnh giá trái phiếu chính phủ El Salvador sụt giảm mạnh, chỉ xếp sau Ukraine.

Đây là một phần trong kế hoạch quy mô lớn hơn nhằm thu hút các fan hâm mộ tiền số đến với một cộng đồng gọi là "Thành phố Bitcoin". Dự kiến, nơi này sẽ được cung cấp năng lượng bởi các nhà máy địa nhiệt được xây dựng tại 1 núi lửa gần đó.

Thông thường, IMF - được coi là lựa chọn cuối cùng để vay tiền, đã thúc giục chính phủ El Salvador cân nhắc lại về việc áp dụng Bitcoin làm tiền pháp danh, vì đồng tiền này tiềm ẩn những rủi ro lớn với sự ổn định tài chính. Dẫu vậy, các cuộc đàm phán với quốc gia này lại bị đình trệ và tổ chức này sẽ đánh giá rủi ro của Bitcoin trước khi đồng ý cho vay.

Tháng 2, Fitch đã hạ xếp hạng của El Salvador xuống mức CCC do quốc gia này phụ thuộc ngày càng nhiều vào các khoản vay ngắn hạn, nguồn tài chính hạn chế và gánh nặng nợ công gia tăng - dự kiến sẽ tương đương 87% GDP vào năm 2022. 

Tham khảo Bloomberg