Vụ án làm giả báo cáo môi trường: Nhận diện doanh nghiệp liên tiếp được chỉ định thầu

Trước đó, thông tin từ Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, từ ngày 2/5/2024 đến ngày 4/6/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 6 vụ án, khởi tố 11 bị can là người đứng đầu doanh nghiệp, và một số cán bộ của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Kạn liên quan đến các tội danh như "Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức", "Giả mạo trong công tác", "Đưa hối lộ" và "Nhận hối lộ".

Đây là vụ án đầu tiên trên toàn quốc khởi tố, xử lý các đối tượng về hành vi làm giả báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM). Việc lập giả báo cáo đánh giá tác động môi trường diễn ra trong thời gian dài, liên quan đến nhiều tỉnh thành, có sự tiếp tay, móc nối, tạo điều kiện của cơ quan quản lý Nhà nước.

Hàng loạt gói thầu trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn

Tìm hiểu của PV Dân Việt cho thấy, trong nhóm các doanh nghiệp hoạt động về tư vấn môi trường trong vụ án, có những doanh nghiệp tham gia có tần suất tham gia vào những gói thầu sử dụng ngân sách dày đặc và liên tục được chỉ định thầu rút gọn.

Ví dụ như Công ty CP Liên minh môi trường và xây dựng (Công ty CP Liên minh môi trường) có trụ sở tại phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Trong vụ án vừa bị Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố, dàn lãnh đạo của Công ty CP Liên minh môi trường gồm Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Tản và Giám đốc Đỗ Trung Đức.

Tính riêng từ đầu năm 2024 đến nay, Công ty CP Liên minh môi trường đã trúng 14 gói thầu, một nửa trong số này là các gói thầu chỉ định rút gọn. Đáng chú ý, có đến 4 trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn.

Cụ thể, tháng 1/2024, doanh nghiệp này được chỉ định thầu rút gọn cho gói thầu lập giấy phép bảo vệ môi trường/báo cáo đánh giá tác động môi trường. Gói thầu này thuộc dự án Nhà máy xử lý nước rỉ rác cho Khu chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt Hòa Phú, thành phố Buôn Ma Thuột do BQLDA ĐTXD công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Đắk Lắk làm chủ đầu tư.

Sau đó, Công ty tiếp tục được chỉ định thầu các gói gồm gói thầu số 19 tư vấn quan trắc và giám sát môi trường trong quá trình thi công xây dựng, thuộc dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật cơ bản các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, do Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh Bắc Kạn làm chủ đầu tư; Gói thầu số 3 Tư vấn lập báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường, chủ đầu tư là BQLDA ĐTXD công trình giao thông tỉnh Bắc Kạn; gói Khảo sát, quan trắc, lấy mẫu và lập báo cáo giám sát môi trường định kỳ năm 2024 tại Trung tâm Y tế huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

Ngoài ra, Công ty CP Liên minh môi trường còn được chỉ định tại những địa phương khác gồm: Gói thầu Lập báo cáo kết quả quan trắc môi trường môi trường năm 2024, thuộc dự án Khu đô thị sinh thái dọc hai bờ sông Đơ thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa do Công ty CP đầu tư và xây dựng HUD4 làm chủ đầu tư; Gói thầu quan trắc và giám sát môi trường, và gói kè chống sạt lở bảo vệ dân cư, cơ sở hạ tầng tại các huyện Phong Thổ, Than Uyên và Mường Tè, tỉnh Lai Châu đều do BQLDA ĐTXD các công trình NN và PTNT tỉnh Lai Châu làm chủ đầu tư; gói lập báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường Nhà máy tuyển Tằng Loỏng của Công ty TNHH Một thành viên APATIT Việt Nam.

Trước đó, vào năm 2023, Công ty cũng được chỉ định tổng cộng 9 gói thầu tại Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Kạn, Đắk Lắk, Bắc Giang và Hưng Yên.

Có xuất hiện những công ty "ma" đấu thầu?

Không chỉ có những cái tên "quen mặt", trong danh sách doanh nghiệp có lãnh đạo bị khởi tố được Công an tỉnh Phú Thọ công bố còn xuất hiện những công ty được chỉ định thầu, dù trước đó gần như không tham gia các dự án có sử dụng ngân sách đầu tư công.

Công ty TNHH G&T Phú Thọ thành lập tháng 10/2013 tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Doanh nghiệp có người đại diện là bà Nguyễn Thị Quỳnh giữ chức danh Giám đốc và hiện là bị can trong vụ án.

Cả năm 2023 Công ty chỉ tham gia tổng cộng 3 gói thầu và đều là các gói được chỉ định. Cụ thể, tại gói tư vấn lập báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường Trụ sở Agribank chi nhánh Phú Thọ II, G&T Phú Thọ được BQLDA ĐTXD khu vực – Agribank chỉ định; cùng đó là 2 gói tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường đều được chỉ định bởi BQLDA ĐTXD huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.

Một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH TQB Phú Thọ, dù doanh nghiệp thành lập từ tháng 5/2017 nhưng phải đến năm 2024, TQB Phú Thọ mới có hoạt động được ghi nhận trên mạng đấu thầu đầu tư công với việc được chỉ định trong 2 gói thầu.

Các gói này gồm: Gói Lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường do Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Phú Thọ mời thầu chỉ định thầu rút gọn; gói thầu Tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường do BQLDA ĐTXD khu vực huyện Yên Sơn mời thầu chỉ định thầu rút gọn. Trong vụ án, Giám đốc Trần Minh Tuấn của Công ty TNHH G&T Phú Thọ đã bị khởi tố cùng các bị can khác.

Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra, các công ty hoạt động tư vấn về môi trường trong vụ án không có máy móc, thiết bị, không có nhân lực chuyên môn về tư vấn môi trường nhưng vẫn thực hiện hoạt động tư vấn, lập hàng trăm báo cáo đánh giá tác động môi trường cho các dự án trên địa bàn cả nước, thu lời bất chính hàng chục tỷ đồng.