World Cup – Ai thu lợi và bao nhiêu?

Nga đã chi 11,8 tỷ USD cho công tác xây dựng và chuẩn bị cho World Cup (WC) 2018, báo USD Today cho biết, khoảng 70% chi phí đến từ tài trợ công.

Tổng giá trị giải thưởng là 400 triệu USD, khoảng 8 triệu USD cho mỗi đội tham dự và 38 triệu USD cho đội vô địch.

Các ngân hàng như UBS và Goldman Sachs đã chạy những thuật toán để dự đoán đội quán quân. UBS chọn tuyển Đức và Goldman chọn Brazil. Hai đội gặp nhau lần cuối ở trận bán kết WC 2014, Đức đè bẹp Brazil với chiến thắng 7 – 1.

FIFA là gì?

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) là cơ quan quản lý bóng đá, cũng như đơn vị tổ chức nhiều giải đấu quốc tế của môn thể thao này. Liên đoàn được thành lập đầu những năm 1990, nhằm có một cơ quan giám sát duy nhất khi bóng đá trở nên phổ biến và tạo ra doanh thu khổng lồ trong suốt thời kỳ chuyển giao của thế kỷ 20.

Đặt trụ sở tại Zurich, Thụy Sĩ, FIFA là một hiệp hội phi lợi nhuận, dù cơ quan này thu lợi hàng trăm triệu USD mỗi năm.

Cơ quan này vẫn tiếp tục bị giám sát chặt chẽ khi mùa WC 2018 bắt đầu, sau khi các cuộc điều tra năm 2015 đưa ra cáo buộc tham nhũng và hối lộ đối với nhiều thành viên cấp cao của FIFA. Cùng năm này, Bộ Tư pháp Mỹ truy tố 41 quan chức FIFA, lãnh đạo các chính phủ và các giám đốc điều hành về tội làm tiền bằng mánh khóe gian lận, lừa đảo qua đường bưu điện và rửa tiền trong suốt 24 năm. FBI tiếp tục điều tra FIFA trong suốt 3 năm qua.

Các cáo buộc chống lại FIFA bao gồm cả việc lần lượt trao cho Nga và Qatar quyền đăng cai WC 2018 và 2022. Năm 2014, FIFA tổ chức cuộc điều tra nội bộ. Tuy kết quả cuộc điều tra không được công bố, nhưng cơ quan này tuyên bố không tìm thấy dấu vết tham nhũng. Công tố viên Michael Garcia, người được FIFA thuê để lãnh đạo cuộc điều tra, không đồng tình với kết luận của FIFA.

Nước chủ nhà sẽ phải chi bao nhiêu?

Đội tuyển bóng đá của quốc gia chủ nhà WC sẽ nghiễm nhiên đủ điều kiện để tham gia giải đấu, nhưng cái giá của ưu ái này không hề rẻ với nền kinh tế đất nước.

Về bản chất, hồ sơ dự thầu tổ chức WC bao gồm việc miễn mức thuế khổng lồ cho FIFA. Khi đăng cai tổ chức WC 2006, Đức đã miễn cho FIFA 272 triệu USD tiền thuế. Nam Phi và Brazil cũng lần lượt theo sau năm 2010 và 2014. Thỏa thuận này thiết lập khu vực miễn thuế cho các địa điểm thi đấu WC, các đối tác của FIFA được miễn thuế thu nhập và thuế bán hàng.

Brazil dành gần 15 tỷ USD để xây dựng sân vận động và giao thông, trong số các cơ sở hạ tầng khác, cho WC 2014. Sân vận động đắt đỏ nhất, Garrincha Stadium, tốn 550 triệu USD và chỉ phục vụ một vài sự kiện trong giải đấu. Gần đây, nó được dùng làm bãi đỗ xe buýt.

Nga có lẽ sẽ không tiêu đến 51 tỷ USD như Thế vận hội Mùa đông 2014 ở Sochi, nhưng chi phí tiếp tục tăng, gần đây đã lên đến 12 tỷ USD.

Các quan chức Nga tuyên bố WC sẽ mang về 26 tỷ USD – 31 tỷ USD cho Nga. Arkady Dvorkovich, cựu phó thủ tướng Nga, nói rằng công tác chuẩn bị đã thêm khoảng 14 tỷ USD vào GDP của đất nước – tương đương 1% và 220.000 việc làm. Tuy nhiên, họ không nêu cụ thể cách để bóc tách những đóng góp của WC vào nền kinh tế, một điểm gây tranh cãi giữa các nhà phê bình.

Vậy ai là người thực sự kiếm được tiền?

Trong số 4,6 tỷ USD doanh thu từ WC 2014, FIFA thu được 2,6 tỷ USD lợi nhuận. Đứng đầu là 2,43 tỷ USD doanh thu phát sóng, tiền tài trợ và bán vé lần lượt mang lại 1,6 tỷ USD và 527 triệu USD.

Doanh thu WC 2018 dự kiến đạt khoảng 6 tỷ USD, tăng 25% so với 2014. Dự kiến khoảng 3,2 tỷ người theo dõi mùa giải, mang lại doanh thu phát sóng khoảng 3 tỷ USD.