Bán hàng livestream đã "cứu sống" nông dân Trung Quốc như thế nào?

Một vài năm trước Li Jinxing đã tốt nghiệp đại học, anh ấy trở lại quê hương mình và trở thành một người trồng hoa. Những ngày kéo dài nhưng thời gian công việc thì quen thuộc: dậy sớm và chăm sóc hoa vào buổi sáng; cắt tỉa và đóng gói chúng vào buổi chiều; giao các bưu kiện được xếp cẩn thận trên các xe tải để tới khách hàng vào buổi tối muộn.

Những bông hoa tới đâu thì Li không chắc lắm. Từ cánh đồng ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, anh ấy đã bán hoa đến các nhà phân phối trên toàn quốc, các tiệm hoa và cuối cùng là đến tay khách hàng. Anh tưởng tượng những kết quả đẹp đẽ của công việc anh đang làm cho nhiều gia đình trên khắp đất nước tươi tỉnh. Đây là công việc của gia đình anh qua nhiều thế hệ. Tất cả đều bị đe dọa kết thúc bởi Covid-19.

Li, 27 tuổi, nhớ rõ chính xác thời điểm mà anh ấy nghe về sự bùng phát của dịch bệnh: đó là quá nửa đêm vào ngày 20/1/2020. Chỉ năm ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, anh ấy đã dành cả ngày để thu hoạch hoa để chuẩn bị cho doanh số tăng cao trong ngày lễ dự kiến. Khi lướt Douyin, anh thấy một đề cập thoáng qua về căn bệnh này. Li không biết phải nghĩ gì.

Nhưng khi lệnh đóng cửa cả nước được ban hành, sự hoảng loạn bắt đầu xuất hiện. Công ty logistics mà Li sử dụng dịch vụ đã tạm đóng cửa. Li không có bất kỳ cách nào để giao hàng. Anh nhìn hoa của mình giảm giá mạnh mà vẫn không bán được. Cuối cùng, hàng chục nghìn bông hoa chờ trong kho bị hư hỏng.

Một tuần trôi qua và sau đó là một tuần nữa. Li tính những ngày mình có thể chi trả cho nông trại, những ngày anh còn đủ khả năng để duy trì công việc kinh doanh của mình. Sau đó, ngày 11/2, anh nhận được tin nhắn của một người bạn cũ, Ao Fenzhen, giám đốc điều hành của một công ty phân phối – một trong những nhà bán lẻ online lớn nhất Trung Quốc đã đề nghị giúp đỡ những người nông dân sử dụng livestream để tiếp cận người tiêu dùng. 

Trên khắp vùng nông thôn Trung Quốc, việc bán hàng online như Li đã trở thành chuẩn mực mới. Trong những năm trước, ảnh hưởng đột phá của Internet hầu như không đến ngành nông nghiệp. Nông dân mặc dù sử dụng để lên mạng trong cuộc sống hàng ngày thông qua điện thoại thông minh, vẫn dựa rất nhiều vào thị trường bên ngoài để bán hàng. Do đó, trong những tuần đầu dịch bệnh bùng phát, họ đã phải vứt bỏ hàng đống sản phẩm thối rữa ngay cả khi nhu cầu cho các sản phẩm nông nghiệp như tạp hóa tăng vọt.

Nhưng giữa sự tàn phá, những gã khổng lồ thương mại điện tử cũng nhìn thấy ​​một cơ hội. Cả JD.com và Taobao thuộc sở hữu của Alibaba nhanh chóng tung ra các sáng kiến ​​livestream ở nông thôn, xây dựng trên định dạng tập trung vào tương tác đã tăng vọt mức độ phổ biến ở Trung Quốc trong vài năm trước.

Taobao hiện có hơn 50.000 streamer ở nông thôn và dự định tăng thêm ít nhất 200.000 trong năm. Những người trồng đã từng bán được 90% sản phẩm bên ngoài hiện chuyển sang bán 90% online. Livestream không chỉ giúp ngành nông nghiệp vượt qua khủng hoảng, nó còn tạo ra một cách kinh doanh hoàn toàn mới có khả năng tiếp tục lâu dài sau khi đại dịch kết thúc.

"Tốc độ tăng trưởng theo cấp số nhân"

Người bạn của Li là Ao đã ở cùng gia đình trong kỳ nghỉ khi có tin tức về Covid. Giống như Li, cô nghĩ nó không quan trọng. Tâm trí của cô ấy ở nơi khác: chuẩn bị cho ngày Valentine, một trong những ngày lễ lớn nhất để bán hoa hàng năm. 

Tuần đầu tiên livetream phần lớn là sự mơ hồ. Ao thành lập một cửa hàng online để người tiêu dùng mua hàng và chuẩn bị các kịch bản một đến hai giờ mỗi ngày. Li sau đó đã sử dụng JD Live để phát sóng từ các cánh đồng của mình. Anh đã có một chuyến tham quan nơi những bông hoa mọc lên, giới thiệu những đặc điểm và giải thích cách chăm sóc chúng. Li làm việc nhiều giờ hơn trước, không có nhiều thời gian để dành cho vợ hoặc con trai một tuổi. Nhưng khi anh bán 100 đơn hàng vào ngày đầu tiên, anh biết họ đã đạt được thành quả.

Ao và Li cũng kết nối với những người có sức ảnh hưởng trên livestream đã đề nghị giúp họ quảng cáo hoa miễn phí. Nhiều đơn đặt hàng đến tràn ngập, Li bắt đầu có được lượng người theo dõi của riêng mình. Tại một thời điểm, anh nhớ, anh hầu như không có đủ nông sản để bán. Anh nói: "Cảm giác như mức độ tăng theo cấp số nhân, những con số đang tăng rất nhanh". Đến cuối mùa thu hoạch, anh đã bán được vài trăm ngàn bông hoa. Hoạt động kinh doanh của anh và Ao đã "sống sót".

"Những ngành công nghiệp hoàn toàn mới có thể được tạo ra"

Cách đó gần 1000 dặm ở tỉnh Hải Nam, Wu Zhifang, một người có sức ảnh hưởng trên Taobao Live, biệt danh là Wei Wei, cũng tham gia livestream ở nông thôn. Cô vô tình biết được thực trạng đáng buồn của những người nông dân trong 1 chuyến đi, đó là họ không thể bán được hàng khi đại dịch diễn ra. 

Mỗi ngày, Wei Wei đeo khẩu trang và đến một trang trại mới để giới thiệu các sản phẩm trong livestream của mình. Trong livestream, cô bán đồ ăn nhẹ, mặt hàng nhanh chóng trở nổi tiếng và đôi khi đạt tới 80.000 người xem cùng một lúc. Đối với những người nông dân trồng dứa, livestream đã giúp họ bán hàng chục ngàn trái cây và thay đổi hoàn cảnh của họ. 

Với mỗi chuyến thăm, Wei Wei cũng dạy những người nông dân sử dụng Taobao Live và khuyến khích những người nông dân khác làm tương tự. Vào ngày 15/2 năm ngoái, hơn 10.000 nông dân đã đăng nhập để tiến hành livestream. Vào ngày 15/4, sau khi Vũ Hán mở cửa trở lại, livestream ở nông thôn đã bán được hơn 60 triệu NDT (8,5 triệu USD) nông sản từ Hồ Bắc, một tỉnh của thành phố.

Wei Wei hiện đi khắp đất nước tiến hành hai hoặc ba buổi livestream ở nông thôn mỗi tuần, trong khi cô vẫn tiếp tục hướng dẫn cho nông dân cách thiết lập chương trình phát sóng của riêng mình.

"Một khi bắt đầu livestream, bạn thực sự không thể dừng lại"

Wei Wei không phải là người duy nhất có cuộc sống thay đổi kể từ khi xuất hiện xu hướng mới này. Ngay cả khi Trung Quốc đã dần trở lại bình thường, người tiêu dùng và nông dân vẫn tiếp tục mua sắm nhiều thông qua các buổi livestream. Đối với nhiều người trồng, nó thậm chí còn trở thành nguồn thu nhập chính. Theo Zhu Xi, trưởng bộ phận livestream ở nông thôn của Taobao, gần 2000 người tham gia hiện đang có thu nhập hàng tháng trên 10.000 NDT (khoảng 1400 đô la) – gấp 8 lần so với mức trung bình ở nông thôn.

Cả JD.com và Taobao cũng đã thực hiện các biện pháp để phát triển thêm hình thức thương mại mới này. JD có kế hoạch đơn giản hóa quy trình cho các nhà sản xuất nông thôn bắt đầu livestream và bán hàng hóa của họ trên nền tảng của mình. Họ cũng đã bắt đầu tích cực tuyển những người nông dân trồng các đặc sản địa phương, như các nhà sản xuất dâu tây ở tỉnh Liêu Ninh. 

Đối với Li, xu hướng đại diện cho một bản cập nhật quá hạn cho cách sống của anh ấy. Đây là mấu chốt của đại dịch, anh nói: "Nếu nó không được hiện đại hóa sớm. Tôi thực sự tin rằng ngành công nghiệp này sẽ bị đào thải."

Anh thừa nhận rằng có nhiều áp lực hơn liên quan đến việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Trong đại dịch, những bông hoa anh bán là một giống hiếm mà ít người biết. Sau đó, anh đã nhận được một loạt các tin nhắn về cách xử lý và chăm sóc chúng - một khía cạnh của dịch vụ mà anh chưa bao giờ xử lý trước đây.