Bị Mỹ và châu Âu trừng phạt, tập đoàn LNG lớn nhất Nga tiếp tục bơm khí đốt ra thị trường, ai là cứu tinh bất chấp mua hàng?

Novatek, tập đoàn khí đốt tư nhân lớn nhất của Nga, đang tiếp tục xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG ) từ nhà máy Arctic LNG 2 – một cơ sở mới hoàn thành tại vùng Bắc Cực, tuy nhiên lại đang chịu lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).

Theo dữ liệu theo dõi tàu, Arctic LNG 2 đã bốc dỡ lô hàng LNG thứ 10 kể từ tháng 6, đánh dấu sự nối lại hoạt động xuất khẩu sau thời gian tạm ngừng vào cuối năm ngoái.

Nhà máy Arctic LNG 2 bắt đầu vận hành vào cuối năm 2023 – đúng thời điểm chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden áp đặt lệnh trừng phạt nhằm gây áp lực lên ngành năng lượng chủ chốt của Nga. EU cũng đã đưa Novatek vào danh sách trừng phạt , cắt đứt khả năng tiếp cận vốn, thiết bị và bảo hiểm vận chuyển từ phương Tây.

Tuy nhiên, tương tự như ngành dầu mỏ Nga, Novatek đã tìm ra các kênh thay thế để duy trì hoạt động xuất khẩu, bao gồm việc huy động đội tàu thuộc sở hữu trong nước và sử dụng các công ty trung gian ngoài khu vực chịu ảnh hưởng của lệnh cấm.

Bất chấp các biện pháp hạn chế, xuất khẩu LNG từ Arctic LNG 2 đã bắt đầu vào tháng 8/2024, kéo dài đến tháng 11 trước khi tạm dừng do băng mùa đông và tình trạng thiếu người mua.

Sang năm nay, hoạt động xuất khẩu đã được khởi động trở lại, chủ yếu hướng đến thị trường Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh ngừng nhập khẩu LNG của Mỹ do căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Kể từ cuối tháng 8, Trung Quốc đã nhập hơn 370.000 tấn LNG từ cơ sở Arctic LNG 2 – được xem là những lô hàng đầu tiên đến một cảng nước ngoài kể từ khi nhà máy bị trừng phạt . Các chuyến hàng đều cập cảng Bắc Hải, một địa điểm có phạm vi giao thương quốc tế hạn chế, giúp Trung Quốc giảm rủi ro bị Mỹ trả đũa trong lĩnh vực năng lượng.

Theo báo cáo của Novatek, sản lượng LNG của hãng đạt mức kỷ lục trong tháng 8 nhờ thời tiết mùa hè giúp băng tan trên Tuyến đường Biển Bắc, cho phép tăng cường vận chuyển sang châu Á .

Dự án Arctic LNG 2 được thiết kế với ba dây chuyền hóa lỏng (train), mỗi dây chuyền có công suất 6,6 triệu tấn LNG /năm, tổng công suất 19,8 triệu tấn/năm. Đây là dự án trọng điểm trong chiến lược của Moscow nhằm nâng thị phần LNG toàn cầu của Nga từ khoảng 8% lên 20% vào giai đoạn 2030–2035.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt đối với nhà máy đóng tàu và nhà cung cấp công nghệ phương Tây đã khiến việc bàn giao tàu chở LNG mới bị chậm trễ, tạo ra tình trạng thiếu hụt phương tiện vận chuyển, làm hạn chế đáng kể tính linh hoạt của Nga trong xuất khẩu.

Việc Moscow tiếp tục xuất khẩu LNG từ nhà máy bị trừng phạt được giới quan sát đánh giá là một phép thử đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh Washington vẫn chưa mở rộng lệnh trừng phạt sang lĩnh vực LNG của Nga.

Giới phân tích nhận định, việc Novatek duy trì xuất khẩu LNG sang châu Á , bất chấp các lệnh trừng phạt , cho thấy Nga vẫn giữ được khả năng xoay trục thị trường năng lượng về phía Đông, đồng thời tăng cường vai trò của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng LNG toàn cầu.

Theo Oilprice