Brexit sắp về đích?

Thủ tướng Anh Theresa May hôm 5-5 thúc giục thủ lĩnh Công Đảng đối lập Jeremy Corbyn lắng nghe tiếng nói của cử tri trong các cuộc bầu cử địa phương, tạm gạt bỏ những bất đồng sang một bên để đạt được thỏa thuận về chuyện rời Liên minh châu Âu (gọi tắt là Brexit).

Lời kêu gọi này được đưa ra một ngày sau khi kết quả chính thức của các cuộc bầu cử hội đồng địa phương ở Anh được công bố. Theo đó, Đảng Bảo thủ của Thủ tướng May và Công Đảng mất lần lượt 1.332 ghế và 81 ghế. Nhiều cử tri bức xúc vì Thủ tướng May vẫn chưa thể đưa Anh rời khỏi EU, mặc dù tiến trình này đã được bắt đầu cách đây gần 3 năm. Bộ trưởng Y tế Anh Matt Hancock nhận định kết quả cuộc bầu cử địa phương cho thấy cử tri muốn hoàn tất Brexit.

Trước đó, ngay khi kết quả bầu cử sơ bộ được công bố hôm 3-5, ông Corbyn khẳng định khoảnh khắc này đã mang lại "một động lực to lớn" để nghị sĩ Anh gạt bỏ bất đồng và đạt được thỏa thuận Brexit. Đến hôm 4-5, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Jeremy Hunt nói rằng ông đã thấy "một tia hy vọng" về việc sớm đạt được thỏa thuận Brexit với Công Đảng đối lập.

Một sự kiện của những người kêu gọi tổ chức cuộc trưng cầu ý dân về Brexit tại thủ đô London - Anh hôm 9-4. Ảnh: Reuters

Cùng ngày, lãnh đạo Đảng Bảo thủ Scotland Ruth Davidson nhấn mạnh hai đảng trên phải đạt được một thỏa thuận Brexit trước khi bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra vào cuối tháng này, nếu không các đảng lớn ở Anh sẽ phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ hơn của các cử tri. "Nếu chúng ta nghĩ kết quả bầu cử địa phương là một hồi chuông cảnh tỉnh, hãy chờ đến lúc các cuộc bầu cử châu Âu diễn ra vào ngày 23-5" - bà Davidson nhấn mạnh, đồng thời khẳng định bà lạc quan rằng Thủ tướng May có thể sớm đạt được thỏa thuận Brexit với Công Đảng trong "vài ngày tới".

Dự kiến 2 đảng này sẽ quay lại đàm phán trong ngày 7-5 để giải quyết bế tắc trong cuộc "ly dị" của Anh và EU. Theo báo Sunday Times, Thủ tướng May sẽ đưa ra một số nhượng bộ để thỏa thuận Brexit mới được ủng hộ, nổi bật là một đề xuất hải quan toàn diện nhưng tạm thời với EU, chỉ kéo dài đến cuộc tổng tuyển cử tiếp theo (phải diễn ra trước tháng 5-2022). Những nhượng bộ khác liên quan đến vấn đề liên kết hàng hóa và quyền lợi của người lao động.

Tuy nhiên, ngay cả khi Thủ tướng May và ông Corbyn đạt được thỏa thuận, không có gì bảo đảm nó qua được ải quốc hội. Báo The Guardian tiết lộ 104 nghị sĩ, phần lớn là người Công Đảng, đã viết thư cho bà May và ông Corbyn để nói rõ rằng họ sẽ phản đối bất kỳ thỏa thuận Brexit nào trừ khi nhận được bảo đảm chắc chắn rằng nó sẽ được trưng cầu ý dân. Nhóm nghị sĩ này cảnh báo mọi thỏa thuận mà bà May và ông Corbyn thông qua "phía sau hậu trường" chẳng những không tránh khỏi thất bại ở quốc hội mà còn gây ra sự phẫn nộ gia tăng ở các đảng.

Anh dự kiến rời EU vào ngày 29-3 nhưng hạn chót này đã bị dời đến ngày 31-10, sau khi thỏa thuận Brexit của bà May bị quốc hội Anh bác bỏ 3 lần liên tiếp. Nhà lãnh đạo Anh từng tuyên bố sẽ ra đi một khi quốc hội thông qua thỏa thuận Brexit.