Các chỉ số cơ bản cần tìm hiểu trong chứng khoán

Để đầu tư chứng khoán hiệu quả, nhà đầu tư cần tìm hiểu các chỉ số cơ bản sau đây. Những chỉ số này giúp đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, tiềm năng tăng trưởng và mức độ rủi ro khi đầu tư:

EPS (Earnings Per Share - Thu nhập trên mỗi cổ phiếu ):

Ý nghĩa của chỉ số EPS là đo lường lợi nhuận ròng của công ty chia cho số lượng cổ phiếu đang lưu hành.

Công thức tính: EPS = (Lợi nhuận ròng - Cổ tức ưu đãi) / Số lượng cổ phiếu lưu hành.

Chỉ số EPS cao thường cho thấy công ty có khả năng sinh lời tốt. Tuy nhiên, cần so sánh với ngành và các công ty cùng quy mô.

P/E (Price-to-Earnings Ratio - Tỷ số giá trên thu nhập):

Chỉ số P/E đánh giá mức giá cổ phiếu so với lợi nhuận mà nó tạo ra.

Công thức tính: P/E = Giá cổ phiếu / EPS.

Chỉ số P/E thấp có thể cho thấy cổ phiếu đang bị định giá thấp (giá trị tiềm năng), trong khi P/E cao có thể chỉ cổ phiếu tăng trưởng hoặc bị định giá quá cao. So sánh P/E với trung bình ngành là cần thiết.

P/B (Price-to-Book Ratio - Tỷ số giá trên giá trị sổ sách):

Chỉ số P/B so sánh giá thị trường của cổ phiếu với giá trị sổ sách (tài sản ròng) của công ty.

Công thức tính: P/B = Giá cổ phiếu / Giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu .

Giá trị chỉ số P/B < 1 có thể cho thấy cổ phiếu bị định giá thấp, tuy nhiên vẫn cần xem xét lý do (có thể công ty đang gặp vấn đề).

ROE (Return on Equity - Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu):

ROE đo lường hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu để tạo ra lợi nhuận.

Công thức tính: ROE = Lợi nhuận ròng / Vốn chủ sở hữu.

ROE cao (>15% là tốt, tùy ngành) cho thấy công ty sử dụng vốn hiệu quả. Cần so sánh với trung bình ngành.

ROA (Return on Assets - Lợi nhuận trên tổng tài sản):

ROA đo lường hiệu quả sử dụng tổng tài sản để tạo ra lợi nhuận.

Công thức: ROA = Lợi nhuận ròng / Tổng tài sản.

Chỉ số ROA cao cho thấy công ty quản lý tài sản tốt. Thường được dùng để so sánh hiệu quả giữa các công ty.

Tỷ lệ nợ (Debt-to-Equity Ratio - Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu):

Tỷ lệ nợ đánh giá mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính của công ty.

Công thức tính: D/E = Tổng nợ / Vốn chủ sở hữu.

Tỷ lệ nợ thấp cho thấy công ty ít phụ thuộc vào vay nợ, giảm rủi ro tài chính. Tuy nhiên, một số ngành như ngân hàng thường có tỷ lệ nợ cao hơn.

Biên lợi nhuận (Profit Margin):

Biên lợi nhuận đo lường tỷ lệ lợi nhuận so với doanh thu, bao gồm các loại chính như Biên lợi nhuận gộp, biên lợi nhuận hoạt động, biên lợi nhuận ròng.

Công thức tính: ví dụ Biên lợi nhuận ròng = Lợi nhuận ròng / Doanh thu.

Biên lợi nhuận cao cho thấy công ty kiểm soát chi phí tốt và có khả năng sinh lời mạnh.

Cổ tức (Dividend Yield - Tỷ suất cổ tức ):

Tỷ suất cổ tức đo lường mức cổ tức được chi trả so với giá cổ phiếu .

Công thức: Dividend Yield = Cổ tức hàng năm trên mỗi cổ phiếu / Giá cổ phiếu .

Tỷ suất cổ tức phù hợp với nhà đầu tư dài hạn tìm kiếm thu nhập thụ động. Tuy nhiên, cổ tức cao không phải lúc nào cũng tốt nếu công ty gặp khó khăn tài chính.

Tỷ lệ thanh toán cổ tức (Dividend Payout Ratio):

Tỷ lệ thanh toán cổ tức là tỷ lệ lợi nhuận được dùng để chi trả cổ tức .

Công thức: Payout Ratio = Cổ tức trên mỗi cổ phiếu / EPS.

Tỷ lệ quá cao (>80%) có thể cho thấy công ty không giữ lại đủ lợi nhuận để tái đầu tư, trong khi tỷ lệ thấp có thể là dấu hiệu công ty đang tập trung vào tăng trưởng.

Tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận (Revenue and Profit Growth):

Chỉ số này nhằm xem xét tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận qua các năm.

Tăng trưởng ổn định và bền vững là dấu hiệu của công ty khỏe mạnh, nhưng cần xem xét tính bền vững và bối cảnh ngành.

Nhà đầu tư cũng cần lưu ý khi sử dụng các chỉ số . Cụ thể, các chỉ số chỉ có ý nghĩa khi so sánh với các công ty cùng ngành hoặc trung bình ngành, vì mỗi ngành có đặc thù riêng.

Khi phân tích định tính, cần kết hợp với các yếu tố như đội ngũ quản lý, chiến lược kinh doanh, và điều kiện thị trường để có cái nhìn toàn diện. Nguồn dữ liệu tính toán nên sử dụng báo cáo tài chính (báo cáo thường niên, báo cáo quý) từ công ty hoặc các nền tảng uy tín hoặc các công ty chứng khoán để lấy số liệu chính xác.

Các chỉ số chỉ là công cụ, không đảm bảo chắc chắn thành công. Luôn xem xét rủi ro thị trường và các yếu tố vĩ mô.