Các chuyên gia nêu điểm "then chốt" sau khi thị trường chứng khoán được nâng hạng

Hiện nay, có hơn 10 triệu nhà đầu tư tham gia vào thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Thanh khoản của TTCK Việt Nam đang ở mức cao nhất khu vực, cao hơn cả các thị trường có sự phát triển từ 70 - 100 năm.

Thông tin trên được ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), cho biết tại hội thảo chuyên đề "Nâng hạng TTCK, mở rộng kênh huy động vốn cho nền kinh tế" do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Báo Lao Động tổ chức chiều 30-7.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, trong 25 qua, chúng ta đã thu hẹp khoảng cách với các nước trong khu vực. Tính đến ngày 21-7-2025, chỉ số VNIndex đạt 1.485,05 điểm, tăng 7,9% so với cuối tháng trước và tăng 17,2% so với cuối năm 2024. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu 3 sàn HOSE, HNX và UPCOM ngày 21-7-2025 đạt 8.214,67 ngàn tỉ đồng (328,5 tỉ USD), tăng 14,5% so với cuối năm trước, tương đương 71,4% GDP ước tính năm 2024.

"Điều này cho thấy đầu tư chứng khoán đang dần khẳng định vai trò là một kênh đầu tư quan trọng và ngày càng thu hút sự tham gia rộng rãi từ công chúng. Số lượng tài khoản nhà đầu tư tăng từ 3.000 tài khoản năm 2000 lên hơn 10 triệu tài khoản, phản ánh sự tham gia ngày càng đông đảo của người dân vào thị trường tài chính bậc cao này"- ông Hải cho hay.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, với mục tiêu nâng hạng TTCK Việt Nam trong năm 2025, Bộ Tài chính, UBCKNN đã và đang khẩn trương rà soát và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp quy để từng bước gỡ các nút thắt trong việc xem xét nâng hạng theo các tiêu chí của các tổ chức quốc tế.

Đồng thời, phối hợp với các bộ ngành triển khai các giải pháp nhằm đáp ứng các tiêu chí của các tổ chức đánh giá xếp hạng thị trường hướng tới mục tiêu nâng hạng TTCK Việt Nam từ cận biên lên mới nổi và đã đạt được những kết quả đáng kể.

Bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán (UBCKNN) cho biết liên quan đến việc xem xét nâng hạng của tổ chức xếp hạng FTSE Russell thì theo thông lệ, vào tháng 3 và tháng 9 hàng năm, tổ chức xếp hạng FTSE Russell sẽ công bố danh sách các TTCK được nâng hạng, bị xuống hạng và các nước nằm trong danh sách theo dõi.

Theo bà Linh, tính tới thời điểm hiện tại, về mặt pháp lý, Bộ Tài chính đã ban hành các giải pháp để đáp ứng đầy đủ 9 tiêu chí của tổ chức xếp hạng FTSE Russell. Ngoài tiêu chí đánh giá của tổ chức xếp hạng FTSE Russel, còn cần có sự phản hồi từ các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào TTCK Việt Nam.

Tuy nhiên, việc các tổ chức đầu tư nước ngoài trải nghiệm và có phản hồi tích cực TTCK Việt Nam là một trong những căn cứ quan trọng để FTSE xem xét nâng hạng TTCK. Do đó, UBCKNN đang tích cực triển khai các giải pháp để giúp cho các tổ chức đầu tư nước ngoài tham gia trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư SSI (SSI Research), nhìn nhận việc nâng hạng không chỉ có cơ hội mà còn có cả những thách thức.

Theo ông Hưng, các nước trên thế giới như Pakistan, UAE, khi nâng hạng nhưng không đạt được tăng trưởng như kỳ vọng. Trên thế giới, nhiều nước giảm thu hút vốn ngoại khi nâng hạng. Ví dụ, Hy Lạp được nâng hạng từ mới nổi sang phát triển, không đạt được như kỳ vọng.

Để đạt được kết quả tốt, Việt Nam cần phải làm rất nhiều việc sau nâng hạng. Ông Hưng đề xuất "hậu nâng hạng", cần tiếp tục quá trình cải cách, phát triển thị trường vốn, hướng tới các mục tiêu cao hơn và toàn diện hơn.

Cùng với đó, nghiên cứu nới lỏng quy định về niêm yết cổ phiếu (điều kiện lợi nhuận 2 năm liên tiếp, không có lỗ lũy kế) để có thể giúp các doanh nghiệp thuộc ngành công nghệ, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo có thể tham gia vào thị trường vốn.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết chúng ta đang phấn đấu nâng hạng nhằm thu hút nhà đầu tư nước ngoài, nhưng điều quan trọng hơn là duy trì sự ổn định của thị trường. Việc nâng hạng rồi tụt hạng là chuyện bình thường.

"Nhiều quốc gia sau khi được nâng hạng, dòng vốn tăng nhanh, nhưng lại không duy trì được, dẫn đến bị hạ hạng trở lại. Do đó, duy trì ổn định sau nâng hạng là điều then chốt"- ông Sơn nói.