Cắt bỏ hàng loạt các ưu đãi, đặc khu có còn hấp dẫn?

Dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt bản mới nhất vừa báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội có một số thay đổi về ưu đãi đối với các nhà đầu tư đến với Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc so với dự thảo trình Quốc hội vào kỳ họp cuối năm 2017.

Cắt giảm một loạt ưu đãi

Dự thảo Luật mới sẽ cắt giảm một loạt các ưu đãi, nhấn mạnh ưu đãi cho các ngành nghề kinh doanh là ưu tiên chiến lược tại từng đặc khu.

Tại dự thảo mới, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án kinh doanh bất động sản trên địa bàn đặc khu sẽ chỉ được hưởng mức thuế suất 17% trong thời gian 5 năm thay vì kéo dài tận 10 năm như trước đây.

Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các dịch vụ kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng bao gồm máy jackpot, máy slot; dịch vụ kinh doanh đặt cược sẽ bị điều chỉnh mức thuế ưu đãi. Thay vì chỉ chịu mức thuế 10% trong thời hạn 10 năm, đến nay, các loại hình này sẽ chỉ được ưu đãi với mức thuế suất 15% trong vòng 5 năm đầu tiên, sau đó sẽ áp dụng thế như quy định chung của luật pháp Việt Nam.

Dự thảo luật cũng bỏ quy định ưu đãi thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa là trang thiết bị nhập khẩu trong nước chưa sản xuất được hoặc trong nước đã sản xuất được nhưng chưa đáp ứng được quy cách tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc chưa phù hợp cho dự án đầu tư.

Đặc biệt, việc miễn tiền thuê đất, mặt nước đối với các dự án tại đặc khu kinh tế có sự điều chỉnh thu hẹp đối tượng được hưởng ưu đãi.

Dự thảo luật mới sẽ miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước tối đa cho cả thời hạn thuê với những dự án cụ thể về khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển đặc khu. Dự án đầu tư thuộc lĩnh vực giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế tại đặc khu Phú Quốc đáp ứng điều kiện quy định và các dự án đầu tư mà theo quy định.

Tại dự thảo trước đây, tất cả các dự án đầu tư thuộc ngành, nghề ưu tiên phát triển của ba đặc khu cũng được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước tối đa. Bốn loại dự án đầu tư của nhà đầu tư chiến lược; dự án đầu tư khu hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, y tế, giáo dục đào tạo cũng được hưởng tương tự.

Mức độ ưu đãi của các dự án cũng được điều chỉnh. Luật tập trung ưu đãi vào các dự án thuộc ngành, nghề ưu tiên phát triển của từng đặc khu với thời hạn được hưởng ưu đãi đã rút ngắn hơn.

Đặc biệt, mức miễn giảm tiền thuê đất mặt nước của các dự án đầu tư chiến lược tại Phú Quốc tối đa chỉ là 19 năm, ở các đặc khu Vân Đồn, Bắc Vân Phong tối đa đến 30 năm. Thời gian miễn giảm tại Phú Quốc thấp hơn so với hai đặc khu còn lại nhằm phù hợp với hiện trạng sử dụng đất ở Phú Quốc.

Cần môi trường hơn ưu đãi

Thực tế theo TS Vũ Minh Khương, ĐH Quốc gia Singapore, ưu đãi tại các đăc khu của Viêt Nam hiện nay khá cao nếu so sánh với tình hình thế giới. Theo ông Khương, vấn đề này cần phải xem lại lại một cách chiến lược.

"Như với câu chuyện ưu đãi thuế, chúng ta cần phải bàn thảo lại cụ thể. Chúng ta có thể ưu đãi trong những giai đoạn đầu tiên nhưng không nên quá ưu đãi", ông Khương nhận định.

Vị chuyên gia cho rằng thay vì chỉ chú trọng vào ưu đãi, nhà đầu tư quan tâm tới đặc khu là các cơ chế chính sách thích hợp, môi trường kinh doanh thuận tiện, hiệu quả.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho rằng cốt lõi để thành công của các đặc khu là tìm được nhà đầu tư chiến lược và chính sách phù hợp với yêu cầu của nhà đầu tư này. Theo ông Kiên, xây dựng luật đặc khu cần theo hướng xây dựng cơ chế chính sách, môi trường kinh doanh, tạo điều kiện về cơ chế hoạt động phù hợp.