Chân dung người kế nhiệm Tổng thống Zimbabwe

Ông Mnangagwa sẽ tuyên thệ nhậm chức trong ngày hôm nay (22.11) hoặc ngày mai (23.11) - thư ký pháp lý đảng cầm quyền ZANU-PF, ông Patrick Chinamasa nói với Reuters. Ông Mnangagwa sẽ giữ chức tổng thống Zimbabwe hết nhiệm kỳ của ông Robert Mugabe, đến cuộc tổng tuyển cử dự kiến vào tháng 9.2018.

Nhưng hiện có những câu hỏi về việc ông Mnangagwa sẽ điều hành đất nước mà ông Mugabe đã nắm quyền suốt 37 năm qua như thế nào.

Trong một tuyên bố từ nơi ẩn náu hôm 21.11, ông Mnangagwa kêu gọi tất cả các tầng lớp xã hội Zimbabwe phải làm việc cùng nhau để xây dựng lại nền kinh tế lụi tàn và xã hội phân cực sâu sắc.

"Nguyện vọng của tôi là cùng với tất cả người dân Zimbabwe bước vào một kỷ nguyên mới, nơi mà tình trạng tham nhũng, thiếu năng lực, lười biếng, suy đồi về văn hóa và xã hội không được chấp nhận" - ông Mnangagwa nói.

Người đàn ông 75 tuổi này từng là một trong những phụ tá thân tín nhất của ông Mugabe, cùng nhau vào tù trong thời chiến và sát cánh bên nhau trong chính phủ. Khi được bổ nhiệm chức phó tổng thống vào năm 2014, ông Emmerson Mnangagwa đã được xem là người kế nhiệm của nguyên thủ nắm quyền lâu nhất Châu Phi.

Ông Eldred Masunungure, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Zimbabwe nói: "Không có tranh luận nào về uy tín của ông Mnangagwa để lãnh đạo ổn định và mạnh mẽ, nhưng có câu hỏi về việc liệu ông ấy có trở thành một nhà dân chủ hay không".

Phát biểu tại đại hội đảng năm 2014, ông Mnangagwa nhấn mạnh việc sửa đổi hiến pháp của đảng cầm quyền ZANU-PF, ủng hộ "sở hữu và kiểm soát hoàn toàn" tài nguyên thiên nhiên của Zimbabwe.

"Chúng ta sẽ mãi mãi làm chủ số mệnh của mình" - Mnangagwa nói tại thời điểm đó để cổ vũ đám đông.

Không rõ vì sao ông Mnangagwa có biệt danh "cá sấu" - con vật nổi tiếng trong truyền thuyết Zimbabwe về sự tàng hình và tàn nhẫn.

Mnangagwa ủng hộ chủ nghĩa dân tộc kinh tế của Mugabe, đặc biệt là việc ông buộc các công ty nước ngoài bàn giao phần lớn cổ phần cho người dân da đen địa phương cho thấy, có thể ông không phải là người theo chủ nghĩa thực dụng thị trường mà nhiều nhà đầu tư mong đợi.

Ông Mnangagwa đã phục vụ trong mọi chính quyền kể từ khi Zimbabwe giành độc lập, nắm giữ những vị trí quan trọng như Bộ trưởng An ninh, Quốc phòng và Tài chính, cũng như Chủ tịch Quốc hội.

Ông Emmerson Mnangagwa bị sa thải ngày 6.11, sự việc được cho là dọn đường để bà vợ tổng thống là bà Grace Mugabe lên nắm quyền.

Nhưng quân đội sau đó can thiệp từ ngày 14.11, gây sức ép buộc Tổng thống Robert Mugabe ra đi. Đến ngày 21.11, ông Mugabe chấp nhận từ chức.