Nhật Bản sẽ bắt đầu xây dựng hải đồ cho 5 tuyến đường biển có ý nghĩa chiến lược tại Đông Nam Á nhằm tăng cường an toàn hàng hải, bảo vệ các tuyến thương mại và giảm phụ thuộc vào những tuyến vận tải biển truyền thống.
Theo tờ Yomiuri Shimbun (Nhật Bản), dự án sẽ tập trung khảo sát eo biển Molucca và eo biển Ombai ở miền đông Indonesia, eo biển Sunda ở miền tây Indonesia, cùng eo biển Surigao và eo biển Balabac của Philippines.
Mỗi khu vực khảo sát có diện tích khoảng 100 km², bao gồm đo đạc thủy văn, nghiên cứu địa hình đáy biển và lắp đặt các thiết bị hỗ trợ hàng hải.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản sẽ phối hợp với Indonesia, Philippines và Timor-Leste triển khai dự án. Ba quốc gia Đông Nam Á này sẽ chịu trách nhiệm công bố các hải đồ sau khi hoàn thành.
Tổng kinh phí dự án ước tính khoảng 2 tỷ yên (12,3 triệu USD). Nguồn vốn sẽ được tài trợ thông qua chương trình Hỗ trợ Phát triển Chính thức (ODA) của Nhật Bản và dự kiến được đưa vào ngân sách tài khóa 2027.
Động thái này được đưa ra chỉ vài tuần sau khi căng thẳng tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại về tính dễ tổn thương của các tuyến vận tải biển trọng yếu. Eo biển Hormuz gián đoạn cho thấy chuỗi cung ứng năng lượng và vận tải biển toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nhanh chóng bởi các tác động bên ngoài.
Đối với Nhật Bản – quốc gia gần như phải nhập khẩu toàn bộ dầu thô, việc bảo đảm các tuyến hàng hải thay thế đã trở thành ưu tiên cả về kinh tế lẫn an ninh.
Theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, hơn 80% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông của nước này đi qua eo biển Malacca và eo biển Singapore. Đây là 2 trong số những tuyến vận tải biển nhộn nhịp nhất thế giới. Nếu các tuyến này bị gián đoạn bởi xung đột, tai nạn hoặc thiên tai, tàu thuyền có thể được chuyển hướng qua các eo biển Sunda, Molucca và Surigao.
Tuy nhiên, các tuyến đường biển thay thế này có nhiều rạn san hô, bãi cạn và luồng hẹp, trong khi nhiều hải đồ hiện nay đã lỗi thời.
Việc xây dựng hải đồ có độ chính xác cao được kỳ vọng sẽ nâng cao mức độ an toàn hàng hải, giảm rủi ro cho các tàu thương mại hoạt động trên các tuyến thay thế.
Sáng kiến này phản ánh cách tiếp cận mới của Nhật Bản đối với hoạt động viện trợ phát triển, trong đó các mục tiêu an ninh ngày càng được lồng ghép với hợp tác kinh tế.
Trong khuôn khổ tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở (FOIP), Tokyo đã tăng cường hỗ trợ các nước trong khu vực phát triển hạ tầng hàng hải và nâng cao năng lực quản lý biển trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại các tuyến hàng hải trọng yếu ngày càng gia tăng.
Theo Yomiuri Shimbun, SCMP