Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn về phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song 2 hệ thống sổ sách kế toán tài chính.
Qua công tác quản lý của cơ quan thuế và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song 2 hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.
Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế. Hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước.

Tình trạng một doanh nghiệp sử dụng phần mềm để vận hành song song 2 hệ thống sổ kế toán là vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế
ẢNH: NGỌC THẮNG
Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế theo quy định tại luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, luật Kế toán số 88/2015/QH13 và bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13.
Theo quy định hiện hành, tất cả nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được ghi chép đầy đủ, chính xác, kịp thời trên một hệ thống sổ kế toán tài chính duy nhất.
Cục Thuế đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử; các tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế phối hợp triển khai các biện pháp ngăn chặn hành vi gian lận thuế .
Cụ thể, không phát triển, tích hợp hoặc hỗ trợ triển khai các hệ thống phần mềm có khả năng vận hành song song 2 hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.
Chủ động tích hợp các cơ chế cảnh báo, ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu và tự động phát hiện dấu hiệu bất thường trong hệ thống phần mềm kế toán, thông báo kịp thời cho khách hàng để phòng ngừa từ sớm nguy cơ bị lợi dụng vào các mục đích gian lận thuế .
Thực hiện kết nối phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán và giải pháp hóa đơn điện tử của các nhà cung cấp để truyền tự động, đầy đủ dữ liệu hóa đơn điện tử của người nộp thuế đến cơ quan thuế theo từng giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ thực tế đảm bảo đúng quy định của pháp luật về sử dụng hóa đơn điện tử.
Đặc biệt, Cục Thuế đề nghị các tổ chức phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong cung cấp thông tin về khách hàng vận hành song song 2 hệ thống phần mềm sổ kế toán tài chính (thông tin cung cấp gồm tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, địa điểm kinh doanh).
Lập danh sách toàn bộ khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính do tổ chức cung cấp đến hết ngày 31.3 gửi về Cục Thuế trước ngày 8.4. Đồng thời, định kỳ trước ngày mùng 5 của tháng tiếp theo, các tổ chức gửi thông tin cập nhật các trường hợp thay đổi về danh sách khách hàng sử dụng về Cục Thuế.
Nâng mức phạt, tăng kiểm tra với đối tượng rủi ro cao
Đề cập tình trạng doanh nghiệp sử dụng song song 2 hệ thống sổ sách kế toán, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, phân tích, cơ chế quản lý thuế hiện nay là quản lý rủi ro, doanh nghiệp tự khai, tự chịu trách nhiệm.

Thời gian tới, cần tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế, thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm
ẢNH: ĐAN THANH
Cơ chế này có nhiều lợi ích, nhưng doanh nghiệp lại lợi dụng khe hở từ sự thông thoáng của pháp luật để phạm luật.
Kiểm tra rủi ro thì chuyện chậm phát hiện gian lận của người nộp thuế là khó tránh, theo vị luật sư, nếu người nộp thuế gian manh, sử dụng những thủ đoạn tinh vi cố tình trốn thuế sẽ gây rất nhiều khó khăn cho cơ quan quản lý.
Để ngăn chặn những trường hợp gian lận thuế dạng này, ông Được nhấn mạnh, giải pháp quan trọng có thể tính tới là nâng cao mức phạt.
"Chế tài xử lý hình sự với hành vi trốn thuế hiện nay chưa đủ sức răn đe khi mức phạt tiền cao nhất chỉ là 4,5 tỉ đồng với cá nhân và 10 tỉ đồng với tổ chức, phạt tù cao nhất là 7 năm.
Cần nâng mức phạt tiền cao lên, đánh mạnh vào yếu tố kinh tế, cũng như nâng mức phạt tù đối với tội trốn thuế nặng hơn, từ đó thức tỉnh, hạn chế được các hành vi trốn thuế , nâng cao hiệu quả của công tác tố giác, phát giác tội phạm trốn thuế ", ông Được nói.
Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, cho rằng, thời gian tới, cần tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế. Ngành thuế phải đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, sử dụng hệ thống công nghệ thông tin để sàng lọc, xác định được những trường hợp rủi ro cao về thuế...