Dầu mỏ thất thu, Nga còn trụ cột xuất khẩu khác chống đỡ kinh tế: Thu về kỷ lục 40 tỷ USD, soán ngôi đầu thế giới của Ukraine ở 1 mặt hàng

Xuất khẩu nông sản của Nga dự kiến đạt kỷ lục 40 tỷ USD trong năm  2025 với khối lượng 80 triệu tấn. Con số này chỉ sau doanh thu dầu mỏ (350 tỷ USD) và vượt xuất khẩu vũ khí (8-15 tỷ USD). Doanh thu dầu mỏ chiếm khoảng 25% ngân sách Điện Kremlin, giảm so với mức 50% trước xung đột Ukraine do các lệnh trừng phạt của phương Tây và châu Âu giảm dần nhập khẩu năng lượng hoá thạch Nga.

Ngũ cốc vẫn là động lực chính cho xuất khẩu nông sản của Nga. Bất chấp điều kiện thời tiết khắc nghiệt gồm sương giá, hạn hán, lũ lụt và tuyết rơi sớm, sản lượng ngũ cốc ròng của nước này dự kiến đạt 137 triệu tấn vào năm 2025, một trong những mức cao nhất trong lịch sử gần đây.

“Năm nay, nông dân Nga một lần nữa khiến chúng ta tự hào, bất chấp mọi thảm hoạ thời tiết”, Phó Thủ tướng Dmitry Patrushev phát biểu hồi tháng 12. “Nếu thời tiết không khắc nghiệt như vậy, sản lượng thu hoạch đã có thể cao hơn vài triệu tấn”, ông nói.

Đáng chú ý, trong vụ thu hoạch năm nay, các vùng sản xuất năng suất cao nhất chứng kiến sự thay đổi khi hiện tượng nóng lên toàn cầu mở ra những khu vực canh tác mới, bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng lúa mì truyền thống do hạn hán và nhiệt độ tăng cao. Mặc dù các vùng đất đen phía nam theo truyền thống dẫn đầu sản lượng ngũ cốc, nhưng miền trung nước Nga và Siberia đã vượt chỉ tiêu, bù đắp sự thiếu hụt hàng chục triệu tấn ở phía nam.

Do đó, Nga dự kiến sẽ xuất khẩu 53-55 triệu tấn ngũ cốc trong niên vụ 2025/26, trong đó có 43 triệu tấn lúa mì. Nga lần đầu tiên vượt Mỹ trở thành nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới vào năm 2016. Sản lượng lúa mỳ Nga luôn duy trì ở mức trên 30 triệu tấn/năm.

Phó Thủ tướng Patrushev cũng cho biết năng suất các loại cây họ đậu, trái cây, quả mọng, cải dầu và đậu nành cũng đạt mức cao kỷ lục.

Thành tựu nổi bật nhất của Nga trong lĩnh vực nông nghiệp năm nay đến từ dầu hướng dương. Lần đầu tiên, nước này vượt qua Ukraine để trở thành nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới, với 5,2 triệu tấn được xuất khẩu trong mùa vụ 2024/25, nhiều hơn Ukraine nửa triệu tấn. Dầu hướng dương cũng vượt ngũ cốc về giá trị trong cơ cấu xuất khẩu.

Ông Patrushev cho biết: “Sản lượng của chúng tôi nhiều hơn Ukraine nửa triệu tấn. Ukraine hiện đứng thứ 2 với 4,7 triệu tấn. Argentina đứng thứ 3, xuất khẩu 1,3 triệu tấn”.

Chính phủ Nga đã liên tục tăng xuất khẩu dầu thực vật trong những năm gần đây, thu hút thêm nhiều khách hàng mới, trong đó có đối tác thương mại lâu năm Ấn Độ. Giá dầu thực vật toàn cầu tăng cao cùng với các quy định xuất khẩu nới lỏng hơn đưa việc trồng cây lấy dầu sinh lợi hơn so với trồng ngũ cốc.

Nga cũng ghi nhận một sự chuyển biến lớn trong sản xuất thịt, với xuất khẩu thịt và các sản phẩm liên quan sẽ đạt kỷ lục 1 triệu tấn vào cuối năm 2025.

“Đây là một sự kiện lịch sử đối với ngành công nghiệp thịt của đất nước. Nga đã chuyển mình từ một nước nhập khẩu thịt thành một nước xuất khẩu hàng đầu”, ông Konstantin Savenkov, Phó Giám đốc Rosselkhoznadzor, cho biết.

Ông cho rằng sự tăng trưởng này là nhờ nhiều năm cải cách cơ cấu, đầu tư và tăng cường khả năng tự cung tự cấp. Chỉ riêng trong năm 2025, Nga đã xuất khẩu 35 sản phẩm mới sang 11 quốc gia. Các sản phẩm chăn nuôi của Nga hiện được bán tại hơn 100 quốc gia/vùng lãnh thổ, với khoảng 7.000 công ty đăng ký xuất khẩu.

Tham khảo: Bne Intellinews